Sanoatda raqamli texnologiyalar
type: channel
description: "Sanoatda raqamli texnologiyalar" ilmiy-texnik jurnali sanoat sohasida yangi texnologiyalarni joriy etish, ularning amaliyotdagi qo'llanilishi va yangi innovatsion yondashuvlar bo'yicha eng so'nggi ilmiy-tadqiqot maqolalarini nashr etishga ixtisoslashgan. Jurnalimiz sanoat jarayonlarini avtomatlashtirish, sun'iy intellekt, raqamli boshqaruv tizimlari va boshqa ilg'or texnologiyalar bo'yicha ilmiy izlanishlar va texnik tadqiqotlarga bag'ishlangan. Jurnalimiz mutaxassislar, olimlar va amaliyotchilar uchun zamonaviy texnologiyalarni sanoatda muvaffaqiyatli joriy etish bo'yicha bilim va tajriba almashish maydonini taqdim etadi. “Sanoatda raqamli texnologiyalar” (e-ISSN:3030-3214) ilmiy-texmik jurnali O‘zbekiston respublikasi Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi huzuridagi Oliy attestatsiya komissiyasining 30-iyul 2024 yildagi №358-sonli qaroriga asosan quyidagi ixtisosliklar bo‘yicha texnika fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD) va fan doktori (DSc) ilmiy darajasiga talabgorlarning dissertatsiya ishlari yuzasidan dissertatsiyalar asosiy ilmiy natijalarini chop etish tavsiya etilgan ✅05.00.00 - Texnika fanlari ✅04.00.00 - Geologiya-mineralogiya fanlari ✅02.00.00 - Kimyo fanlari (E)ISSN: 3030-3214 DOI: 10.70769/3030-3214.SRT
publisher: Qarshi davlat texnika universiteti
language: uz
publication name: Sanoatda raqamli texnologiyalar
issn: 3030-3214
copyright: Ommaviy Litsenziya Shartlari (Ochiq jurnal tizimlari (OJS) uchun) O‘zbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiq quyidagi shartlar taqdim etiladi: Mualliflik huquqi: Chop etilgan maqolaning mualliflik huquqi muallif(lar)ga tegishli bo‘lib qoladi. Shu bilan birga, maqola OJS platformasida chop etilgandan so‘ng, uning kontenti Creative Commons (CC BY) litsenziyasi asosida tarqatiladi. Litsenziya turi: Ushbu maqola Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0) litsenziyasi asosida tarqatiladi. Bu shuni anglatadiki, foydalanuvchilar ushbu maqolani quyidagi shartlarda qayta ishlatishlari, bo‘lishishlari va qayta ishlashlari mumkin: Nusxa ko‘chirish va tarqatish: Maqola matni yoki uning qismlari nusxasi erkin tarqatilishi mumkin. Iqtibos keltirish va tahlil qilish: Maqoladan qismlar iqtibos sifatida foydalanilishi mumkin. Erkin foydalanish: Tadqiqot va o‘quv jarayonlari uchun maqoladan erkin foydalanish huquqi mavjud. Muallifga havola qilish: Foydalanuvchilar maqola muallifini to‘g‘ri ko‘rsatishi va asl manbaga havola berishi lozim. Kommersiyaviy foydalanish: Ushbu maqoladan tijorat maqsadlarida foydalanishga ruxsat beriladi, ammo mualliflik va manbaga havola majburiy hisoblanadi. Hujjatni o‘zgartirish: Maqolaning matni yoki mazmunini o‘zgartirish, uni qayta ishlash mumkin, lekin har qanday o‘zgarishlar mualliflikka salbiy ta’sir ko‘rsatmasligi kerak. Mas’uliyat cheklovi: Muallif(lar) maqola tarkibidagi ma’lumotlarning to‘g‘riligiga javobgar bo‘lib, platforma tahririyati mazkur ma’lumotlardan foydalanish natijasida kelib chiqadigan har qanday zarar uchun javobgarlikni o‘z zimmasiga olmaydi. Ommaviy foydalanish majburiyatlari: Ushbu maqola mazmuni faqat qonuniy va axloqiy talablar asosida ishlatilishi kerak. Noqonuniy foydalanish qat’iyan man etiladi. Izoh: Mazkur litsenziya shartlari mualliflar va foydalanuvchilar o‘rtasida ochiq va shaffof foydalanishni ta’minlashga qaratilgan. Bu shartlarni qabul qilish orqali, siz maqola mazmunini Creative Commons litsenz…
items: GAT YORDAMIDA AGROEKOLOGIK MONITORING XARITALARINI TAKOMILLASHTIRISH
items: TEXNOLOGIK YUKLANGAN HUDUDLARDA GEOLOGIK MUHITNING TRANSFORMATSIYASINI FAZOVIY-VAQT TAHLIL QILISH METODIKASI “KREDO FAZOVIY MA’LUMOTLARNI TAHLIL QILISH” DASTURIY TA’MINOTIDAN FOYDALANGAN HOLDA
items: SENTINEL-1 TASVIRLARI YORDAMIDA YER OSTI KONCHILIK FAOLIYATI NATIJASIDA YUZAGA KELGAN YER YUZASI DEFORMATSIYASINI INSAR USULI ORQALI MONITORING QILISH
items: SUFLONLANGAN SELLYULOZANING MOLEKULYAR ARXITEKTURASINING MONTAMORILLONIT DISPERSIYALARIDAGI ADSORBSIYASI VA REOLOGIK XOSSALARIGA TA’SIRI
items: XONDIZA BOYITISH FABRIKASI TEXNOLOGIK JARAYONLARINI NAZORAT QILISHDA KOMPLEKSONOMETRIK TAHLIL USULINING SAMARADORLIGI
items: MARKAZDAN QOCHMA NASOSLARI ISHCHI G‘ILDIRAKLARINING SIRT QATLAMINI FUNKSIONAL QOPLAMALAR BILAN MUSTAHKAMLASH ORQALI GIDROABRAZIV YEDIRILISHGA CHIDAMLILIGINI OSHIRISH
items: ISHLATILGAN VANADIY KATALIZATORLARINI ATROF MUHITGA TA’SIRI VA UNI QAYTA ISHLASH USULLARI
items: KARYER BORTLARINING QAVARIQ SHAKLINI ANIQLASHDA KORRELYATSION TAHLILNING MATEMATIK MODELI
items: CHET EL TADQIQOTLARI ASOSIDA QUYI VA YUQORI BO‘R YOTQIZIQLARINING STRATIGRAFIK TABAQALANISHI VA STRATOTIPLARINI TAHLIL QILISH
items: TIK SILINDRSIMON REZERVUARLARDA BENZIN BUG‘LANISH YO‘QOTISHLARINI KAMAYTIRISH USULLARINING TAHLILI
items: NEFT VA GAZ KONLARINI IZLASHDA XARITALASHNING AEROKOSMIK USULLARINING AHAMIYATI
items: O‘ZBEKISTONDA VOLFRAM SANOATINI RIVOJLANTIRISHNING ZAMONAVIY BOSQICHI VA TEXNOGEN XOM ASHYONI O‘ZLASHTIRISH ISTIQBOLLARI
items: QUVVAT O‘ZGARTIRGICHLARNING CHIQISH KUCHLANISHINI O‘LCHASH VA NAZORAT QILISH TIZIMLARIDA INDUKTIV YUKLAMA DRIFTINI PARAMETRIK KOMPENSATSIYA QILISH
items: KONVEYER TRANSPORTINI ENERGIYA SAMARADORLIGINI OSHIRISH TADQIQOTI
items: QALMOQIR KONIDAGI OKSIDLANGAN MIS RUDALARINI CHANLARDA TANLAB ERITISH BO‘YICHA TADQIQOT NATIJALARI
items: O‘ZBEKISTON KONLARIDA PLATINOIDLAR SINFIGA MANSUB MINERALLARINING HOSIL BO‘LISHI VA ULARNING TAHLILI
items: QIZILQUM HUDUDIDAGI KAOLINGA ISTIQBOLLI MAYDONING GЕOLOGIK TUZILISHI, MODDIY TARKIBI VA ULARNING HOSIL BO‘LISH OMILLARI (ZAXQUDUQ, ALYANS, ALTINTAU MAYDONLLARI)
items: YOG‘-MOY SANOATI CHIQINDILARINING FIZIK-KIMYOVIY XUSUSIYATLARI VA ULAR ASOSIDA SIRT FAOL MODDALAR ISHLAB CHIQISH
items: MOYLOVCHI MATERIALLAR UCHUN SIRT FAOL MAODDALAR TARKIBI VA TEXNOLOGIYASI
items: KIMYO SANOATI CHIQINDILARIDAN METALLARNI AJRATIB OLISH TEXNOLOGIYASINI ISHLAB CHIQISH
items: QULCHO‘LOQ KONIDA POLIMETALL MA’DANLASHUVI JOYLASHISH QONUNIYATLARI VA PROGNOZ RESURSLARI
items: OLMALIQ MA’DANLI HUDUDIDA QO‘RG‘OSHIN-RUX VA MIS PORFIRNING METALLOGEN MUNOSABATLARI
items: MIS-MOLIBDEN RUDALARINING FLOTATSIYA CHIQINDISIDAN SEMENT KLINKERINI OLISH
items: BORAT KISLOTA-FOSFAT KISLOTA-MOCHEVINA-ZnO ASOSIDAGI ANTIPIRENNI PAXTA VA 50/50 PAXTA–POLIESTER MATOLARGA INTEGRATSIYASI
items: “NKMK” AJ “AUMINZO-AMANTOY” KONI OLTIN AJRATISH SEXI TEXNOGEN CHIQINDILARINI TADQIQ QILISH
items: YUQORI TOKLI KONTAKTSIZ O‘ZGARTKICHLARDA QO‘SHNI SHINALAR TOKLARINING NAZORAT-BOSHQARUV TIZIMLARIGA TA’SIRI VA UNDAN KELIB CHIQADIGAN XATOLIKLARNI TAHLILI
items: YER OSTI LAHIMLARIDA TUSHAYOTGAN KON BOSIMINING TA’SIRINI ANIQLASH VA ASOSLASH
items: QO‘RG‘OSHIN XLORID ERITMASIDAN QO‘RG‘OSHINNI CHO‘KTIRISH QONUNIYATLARINI TADQIQ QILISH
items: KOSMIK SURATLARNI AVTOMATIK VA VIZUAL DESHIFRLASHDAN OLINGAN NATIJALARI (KUMBOGUT ISTIQBOLLI MAYDONI MISOLIDA)
items: GAMMA-KAROTAJ ASOSIDA ATORBOY QUDUG‘I №1 QUMLI KOLLEKTORLARNING MUROMTSEV USULI ASOSIDA FATSIAL VA FORMATSION TALQINI

GAT YORDAMIDA AGROEKOLOGIK MONITORING XARITALARINI TAKOMILLASHTIRISH
type: item
description: Mazkur maqolada geografik axborot tizimlari (GAT) asosida agroekologik monitoring xaritalarini takomillashtirish masalalari kompleks tarzda tahlil qilingan. Yer maydonlarining ekologik holatini baholash va monitoring qilishda raqamli kadastr kartalarini yaratish, ularning aniqligi, to‘liqligi va topologik mosligi muhim omil sifatida ko‘rib chiqilgan. Tadqiqotda raqamli kartografiyaning metodologik asoslari, GAT texnologiyalarining imkoniyatlari hamda raqamlashtirish (digitalizatsiya) jarayonlari yoritilgan. Shuningdek, metama’lumotlar tizimi, fazoviy ma’lumotlar sifati va ularning boshqarilishi agroekologik monitoring samaradorligini oshirishda muhim ahamiyat kasb etishi asoslab berilgan. Olingan natijalar yer resurslaridan oqilona foydalanish, ekologik nazoratni kuchaytirish va zamonaviy raqamli kartografik mahsulotlar yaratishda qo‘llanishi mumkin.
subject: Kimyoviy texnologiya va qurilish
  topic: section
subject: 05.00.00 - Texnika fanlari
  topic: category
subject: 02.00.00 - Kimyo fanlari
  topic: category
subject: GAT
  topic: keywords
subject: agroekologik monitoring
  topic: keywords
subject: kadastr kartalari
  topic: keywords
subject: raqamli kartografiya
  topic: keywords
subject: yer maydonlari
  topic: keywords
subject: topologiya
  topic: keywords
subject: metama’lumotlar
  topic: keywords
creator: Yigitali Tog‘ayevich Zuxurov
creator: Muzaffar Muxammadiyevich Aralov
creator: Roxat Mannonqizi Jabborova
creator: Maxfirat Normuratovna Umarova
rights: Mualliflik huquqi (c) 2026 Zuxurov, Y.T., Aralov, M.M., Jabborova, R.M., Umarova, M.N. (Muallif) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-03-24
publication date: 2026-03-24
doi: 10.70769/3030-3214.SRT.4.1.2026.24

TEXNOLOGIK YUKLANGAN HUDUDLARDA GEOLOGIK MUHITNING TRANSFORMATSIYASINI FAZOVIY-VAQT TAHLIL QILISH METODIKASI “KREDO FAZOVIY MA’LUMOTLARNI TAHLIL QILISH” DASTURIY TA’MINOTIDAN FOYDALANGAN HOLDA
type: item
description: Maqolada ochiq kon ishlari olib boriladigan hududlarda geologik muhit holatini baholashning yangi yondashuvi ko‘rib chiqilgan. Ushbu yondashuv geodezik monitoringning diskret ma’lumotlaridan “KREDO Fazoviy ma’lumotlarni tahlil qilish” dasturi yordamida uzluksiz matematik modellashtirishga o‘tishga asoslangan. Relyefning raqamli modellarini qurish, deformatsiyalarni tahlil qilish, bortlarning barqarorligini va tog‘ jinslari hajmining siljishini baholash usullari yoritilgan. Ilmiy yangilik triangulyatsiya, GRID-interpolyatsiya, veb-vizualizatsiya va quyosh ekspozitsiyasi tahlilini integratsiya qilish orqali texnogen yuklangan hududlarning raqamli modellarini yaratish va geomekanik jarayonlarni prognozlash imkoniyatini ta’minlashdan iborat.
subject: Kon-metallurgiya va ishlab chiqarish sanoati
  topic: section
subject: 05.00.00 - Texnika fanlari
  topic: category
subject: 04.00.00 - Geologiya-mineralogiya fanlari
  topic: category
subject: CREDO APD
  topic: keywords
subject: geodezik monitoring
  topic: keywords
subject: texnogen yuklama
  topic: keywords
subject: ochiq kon ishlari
  topic: keywords
subject: relyefning raqamli modeli (RRM)
  topic: keywords
subject: interpolyatsiya
  topic: keywords
subject: fazoviy tahlil
  topic: keywords
subject: geologik muhit
  topic: keywords
subject: statistik ishlov berish
  topic: keywords
creator: Aleksandr Illarionovich Pavlovskiy
creator: Andrey Andreyevich Kologrivko
creator: Yevgeniya Yuryevna Naryjnova
creator: Yegor Viktorovich Bildyuk
rights: Mualliflik huquqi (c) 2026 Pavlovskiy, A.I., Kologrivko, A.A., Naryjnova, Y.Y., Bildyuk, Y.V. (Muallif) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-03-23
publication date: 2026-03-23
doi: 10.70769/3030-3214.SRT.4.1.2026.23

SENTINEL-1 TASVIRLARI YORDAMIDA YER OSTI KONCHILIK FAOLIYATI NATIJASIDA YUZAGA KELGAN YER YUZASI DEFORMATSIYASINI INSAR USULI ORQALI MONITORING QILISH
type: item
description: Annotatsiya. Surxondaryo viloyatining Sariosiyo tumanida joylashgan Xondiza polimetall konida yer osti qazib olish jarayonlari natijasida yer yuzasida deformatsion o‘zgarishlar yuzaga kelishi mumkin. Tog‘ jinslarining geologik murakkabligi va kon ishlari intensivligi cho‘kish jarayonining fazoviy va vaqt bo‘yicha notekis rivojlanishiga sabab bo‘ladi. Ushbu tadqiqotda Sentinel-1 sun’iy yo‘ldoshining 7 va 18 kunlik qayta kuzatuv davriga ega radar tasvirlari asosida InSAR texnologiyasi qo‘llanildi. Vaqtinchalik dekorrelyatsiya ta’sirini minimallashtirish hamda aniqlanadigan deformatsiya gradientini oshirish maqsadida SBAS (Small Baseline Subsets) va IPTA (Interferometric Point Target Analysis) algoritmlari integratsiyalangan holda qo‘llandi. Qayta ishlash natijasida kon hududida deformatsiyaning fazoviy uzluksiz modeli shakllantirildi va ayrim faol qazib olinayotgan uchastkalarda yiliga bir necha o‘n santimetrga yetuvchi cho‘kish tezliklari aniqlandi. Tahlillar shuni ko‘rsatadiki, deformatsiya jarayonining intensivligi va fazoviy taqsimoti qazib olish chuqurligi, ruda qatlamining qalinligi hamda tektonik uzilishlar tizimi bilan uzviy bog‘liqdir. Monitoring natijalari kon infratuzilmasi barqarorligini baholash, yer usti inshootlarini himoyalash hamda ishlab chiqarish xavfsizligini ta’minlashda muhim ahamiyat kasb etadi. Olingan natijalar Xondiza konida geodinamik jarayonlarni masofadan monitoring qilish, xavfsizlik choralarini rejalashtirish va ekologik boshqaruvni takomillashtirish uchun muhim ilmiy asos yaratadi.
subject: Kon-metallurgiya va ishlab chiqarish sanoati
  topic: section
subject: 05.00.00 - Texnika fanlari
  topic: category
subject: 04.00.00 - Geologiya-mineralogiya fanlari
  topic: category
subject: InSAR
  topic: keywords
subject: yer yuzasi cho‘kishi
  topic: keywords
subject: yer osti kon ishlari
  topic: keywords
subject: Sentinel-1
  topic: keywords
subject: IPTA
  topic: keywords
subject: SBAS
  topic: keywords
subject: interferometriya
  topic: keywords
subject: deformatsiyalar
  topic: keywords
subject: monitoring
  topic: keywords
subject: Surxondaryo viloyati
  topic: keywords
subject: Xondiza koni
  topic: keywords
subject: sun’iy yo‘ldosh ma’lumotlari
  topic: keywords
creator: Shoxbos Soibovich Botirov
creator: Rustam Uralovich Nomdorov
creator: Boboyor Azamato‘g‘li Abdisamatov
rights: Mualliflik huquqi (c) 2026 Botirov, Sh.S., Nomdorov, R.U., Abdisamatov, B.A. (Muallif) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-03-19
publication date: 2026-03-19
doi: 10.70769/3030-3214.SRT.4.1.2026.22

SUFLONLANGAN SELLYULOZANING MOLEKULYAR ARXITEKTURASINING MONTAMORILLONIT DISPERSIYALARIDAGI ADSORBSIYASI VA REOLOGIK XOSSALARIGA TA’SIRI
type: item
description: Ushbu tadqiqotda sulfonlangan sellyulozaning molekulyar arxitekturasi (chiziqli va tarmoqlangan tuzilishlar) uning montmorillonit dispersiyalaridagi adsorbsiya xususiyatlari hamda reologik xulqiga ta’siri o‘rganildi. Nazorat qilinadigan sintez yordamida o‘xshash darajadagi sulfonlanishga ega, biroq turli arxitekturaga ega bo‘lgan polimerlar seriyasi olindi. Polimerlarning molekulyar-massaviy xususiyatlari gel o‘tkazuvchanlik xromatografiyasi va ko‘p burchakli yorug‘lik tarqalishi usullari yordamida aniqlanib, ularning tarmoqlanish parametrlari baholandi. Montmorillonit yuzasida olib borilgan adsorbsiya tadqiqotlari chiziqli polimerlar zich adsorbsiya qatlamlarini hosil qilishini, tarmoqlangan polimerlar esa kattaroq samarali qalinlikdagi qatlamlar shakllantirishini ko‘rsatdi. Reologik tahlillar polimer arxitekturasi dispers tizimlarning struktura hosil qilish mexanizmini sezilarli darajada o‘zgartirishini tasdiqladi. Chiziqli sulfonlangan sellyuloza suspenziya qovushqoqligini kamaytiruvchi deflokulyant sifatida namoyon bo‘lsa, tarmoqlangan tuzilishlar elastik fazoviy tarmoq hosil qilib tizimning elastiklik modulini sezilarli oshiradi. Tadqiqot natijalari sellyuloza asosidagi polimer reagentlar arxitekturasini tanlash orqali dispers tizimlarning reologik xossalarini maqsadli boshqarish mumkinligini ko‘rsatadi.
subject: Kimyoviy texnologiya va qurilish
  topic: section
subject: 02.00.00 - Kimyo fanlari
  topic: category
subject: sulfonlangan sellyuloza
  topic: keywords
subject: molekulyar arxitektura
  topic: keywords
subject: tarmoqlanish darajasi
  topic: keywords
subject: adsorbsiya
  topic: keywords
subject: montmorillonit
  topic: keywords
subject: dispers tizimlar
  topic: keywords
subject: reologiya
  topic: keywords
subject: elastiklik moduli
  topic: keywords
subject: deflokulyatsiya
  topic: keywords
creator: Suvonqul Erxonovich Nurmonov
creator: Umidaxon Xamidjonqizi Asranova
rights: Mualliflik huquqi (c) 2026 Nurmonov, S.E., Asranova, U.X. (Muallif) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-03-17
publication date: 2026-03-17
doi: 10.70769/3030-3214.SRT.4.1.2026.18

XONDIZA BOYITISH FABRIKASI TEXNOLOGIK JARAYONLARINI NAZORAT QILISHDA KOMPLEKSONOMETRIK TAHLIL USULINING SAMARADORLIGI
type: item
description: Ushbu maqolada Xondiza boyitish fabrikasi texnologik jarayonlarini boshqarishda kompleksonometrik tahlil usulini qo‘llashning samaradorligi o‘rganildi. Tadqiqot ob’ekti sifatida maydalash va gidrosiklonlash bosqichlaridan olingan namunalar tarkibidagi rux (Zn) va qo‘rg‘oshin (Pb) massaviy ulushini aniqlashning kimyoviy-analitik metodikasi ishlab chiqildi. Ishda kompleksonometrik titrlashning yuqori selektivligi, ekspress-tahlil sifatidagi tezkorligi hamda ishlab chiqarish sharoitida iqtisodiy jihatdan maqbulligi ilmiy asoslandi. Tadqiqot natijalari ushbu usulni zamonaviy reagentlar va niqoblovchi agentlar yordamida takomillashtirish texnologik jarayon ustidan uzluksiz nazorat o‘rnatish va boyitish ko‘rsatkichlarini optimallashtirish imkonini berishini ko‘rsatadi.
subject: Kimyoviy texnologiya va qurilish
  topic: section
subject: 05.00.00 - Texnika fanlari
  topic: category
subject: 02.00.00 - Kimyo fanlari
  topic: category
subject: Xondiza boyitish fabrikasi
  topic: keywords
subject: massaviy ulush
  topic: keywords
subject: kompleksonometriya
  topic: keywords
subject: titrlash
  topic: keywords
subject: metallurgik tahlil
  topic: keywords
subject: namuna olish
  topic: keywords
subject: polimetall rudalar
  topic: keywords
subject: rux va qo‘rg‘oshin
  topic: keywords
subject: ekspress-tahlil
  topic: keywords
subject: texnologik nazorat
  topic: keywords
subject: flotatsiya
  topic: keywords
creator: Begzod Abdihamidovich Raxmanov
creator: Furqat Bozorovich Eshqurbonov
creator: Asal Abduolimqizi Ashurova
creator: Rayxona Ilhomqizi Abdullayeva
rights: Mualliflik huquqi (c) 2026 Raxmanov, B.A., Eshqurbonov, F.B., Ashurova, A.A., Abdullayeva, R.I. (Muallif) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-03-17
publication date: 2026-03-17
doi: 10.70769/3030-3214.SRT.4.1.2026.21

MARKAZDAN QOCHMA NASOSLARI ISHCHI G‘ILDIRAKLARINING SIRT QATLAMINI FUNKSIONAL QOPLAMALAR BILAN MUSTAHKAMLASH ORQALI GIDROABRAZIV YEDIRILISHGA CHIDAMLILIGINI OSHIRISH
type: item
description: Maqolada konchilik sanoatida keng qo‘llaniladigan markazdan qochma nasoslarning ekspluatatsion ishonchliligini oshirish masalalari tahlil qilingan. Gidrotransport tizimlarida ishlovchi nasos uskunalarining asosiy nosozlik sabablari sifatida ishchi g‘ildiraklar, korpus va qopqoqlarning gidroabraziv yedirilishi aniqlangan. O‘zbekiston konchilik korxonalaridagi nasos stansiyalarining statistik va eksperimental ma’lumotlari asosida markazdan qochma nasos elementlarining xizmat muddati va nosozlik sabablari o‘rganilgan. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, nosozliklarning 70–75% gacha qismi ishchi g‘ildiraklarning sirt qatlamining intensiv yedirilishi bilan bog‘liq. Ishchi g‘ildiraklarning xizmat muddatini uzaytirish maqsadida ularning sirt qatlamini funksional qoplamalar bilan mustahkamlash yo‘llari tahlil qilingan, shuningdek sovuq gaz-dinamik purkash texnologiyasining afzalliklari asoslab berilgan. Ushbu yondashuv yordamida metall va metall-keramik kompozit qoplamalar hosil qilinib, ishchi g‘ildiraklarning gidroabraziv va kavitatsion ta’sirlarga chidamliligi oshirilishi, shuningdek markazdan qochma nasoslarning ekspluatatsion xarajatlarini kamaytirish va xizmat muddatini uzaytirish imkoniyati isbotlangan.
subject: Kon-metallurgiya va ishlab chiqarish sanoati
  topic: section
subject: 05.00.00 - Texnika fanlari
  topic: category
subject: Markazdan qochma nasos
  topic: keywords
subject: ishchi g‘ildirak
  topic: keywords
subject: gidroabraziv yedirilish
  topic: keywords
subject: funksional qoplama
  topic: keywords
subject: sovuq gaz-dinamik purkash
  topic: keywords
subject: gidrotransport
  topic: keywords
subject: foydali ish koeffitsienti
  topic: keywords
subject: ekspluatatsion ishonchlilik
  topic: keywords
creator: Umidjon Erkinovich Kayumov
creator: Shahlo Saxibjonovna Pardayeva
creator: Muhammad Farxodovich Istamov
rights: Mualliflik huquqi (c) 2026 Kayumov, U.E., Pardayeva, Sh.S., Istamov, M.F. (Muallif) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-03-14
publication date: 2026-03-14
doi: 10.70769/3030-3214.SRT.4.1.2026.20

ISHLATILGAN VANADIY KATALIZATORLARINI ATROF MUHITGA TA’SIRI VA UNI QAYTA ISHLASH USULLARI
type: item
description: Mazkur ilmiy maqolada sanoatda keng qo‘llaniladigan vanadiyli katalizatorlarning ishlatilgandan keyingi holati, ularning atrof-muhitga ta’siri va ekologik xavflari tahlil qilinadi. Vanadiy birikmalarining fizik-kimyoviy xossalari, toksikligi hamda tuproq, suv va havo muhitiga tarqalish mexanizmlari yoritib beriladi. Shuningdek, ishlatilgan vanadiyli katalizatorlarni qayta ishlash, neytrallash va muqobil texnologiyalar orqali ekologik xavflarni kamaytirish yo‘llari ilmiy asosda ko‘rib chiqiladi.
subject: Kon-metallurgiya va ishlab chiqarish sanoati
  topic: section
subject: 05.00.00 - Texnika fanlari
  topic: category
subject: vanadiyli katalizatorlar
  topic: keywords
subject: V₂O₅
  topic: keywords
subject: ekologik xavf
  topic: keywords
subject: sanoat chiqindilari
  topic: keywords
subject: toksik elementlar
  topic: keywords
subject: qayta ishlash
  topic: keywords
creator: G‘аyrаt Fаrhоdоvich Mаmаrаimоv
creator: Hasanboy Zohidjono‘g‘li Ergashev
rights: Mualliflik huquqi (c) 2026 Mаmаrаimоv, G‘.F., Ergashev, H.Z. (Muallif) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-03-14
publication date: 2026-03-14
doi: 10.70769/3030-3214.SRT.4.1.2026.19

KARYER BORTLARINING QAVARIQ SHAKLINI ANIQLASHDA KORRELYATSION TAHLILNING MATEMATIK MODELI
type: item
description: Ushbu maqola qavariq shakldagi karyer bortlarini kompleks tahlil qilish asosida bortlarning eng xavfsiz trayektoriyasini aniqlashga bagʻishlangan. Eksperimental ma’lumotlar asosida bortlarning xilma-xil oʻlchamlari(balandlik va kengligi) boʻyicha ularning turli xil shakldagi trayektoriyasi aniqlangan. Ushbu trayektoriyalarni analitik ifodalash maqsadida eng kichik kvadratlar usuli qo‘llanilib, ular n-darajali algebraik funksiya yordamida approksimatsiya qilingan. Ushbu yondashuv eksperimental ma’lumotlar bilan matematik model o‘rtasidagi og‘ishlarni minimallashtirish(matematik modellashtirishda nazariy model bilan eksperimental ma’lumotlar o‘rtasidagi farqni eng kichik qilish) va real karyer borti profiliga maksimal darajada yaqin bo‘lgan egri chiziqni aniqlash imkonini beradi. Keyingi bosqichda hosil qilingan funksional bog‘lanishlar asosida korrelyatsion tahlil amalga oshirilib, karyer bortlari geometriyasi bilan ularning barqarorlik ko‘rsatkichlari o‘rtasidagi statistik bog‘liqlik darajasi baholandi. Natijada bort trayektoriyalarini n-darajali funksiya bilan yaqinlashtirishga asoslangan hamda korrelyatsion bog‘liqlikni hisobga oluvchi matematik model ishlab chiqildi. Ushbu model yordamida turli geometrik parametrlar uchun bortlarning eng barqaror va xavfsiz shaklini aniqlash imkoniyati yaratilgan. Shuningdek, ushbu model asosida karyer bortining barqarorligini ta’minlaydigan bir nechta muqobil geometrik shakllar yoki optimal konfiguratsiya tanlash mumkinligi ko‘rsatilgan.
subject: Kon-metallurgiya va ishlab chiqarish sanoati
  topic: section
subject: 04.00.00 - Geologiya-mineralogiya fanlari
  topic: category
subject: qavariq
  topic: keywords
subject: kompleks tahlil
  topic: keywords
subject: approksimatsiya
  topic: keywords
subject: korrelyatsion tahlil
  topic: keywords
subject: empirik
  topic: keywords
subject: regressiya
  topic: keywords
subject: algoritm
  topic: keywords
subject: relyef
  topic: keywords
subject: bort konturi
  topic: keywords
subject: profil
  topic: keywords
creator: Gʻulomjon Mirzogʻoliboʻgʻli Norov
rights: Mualliflik huquqi (c) 2026 Norov, Gʻ.M. (Muallif) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-03-13
publication date: 2026-03-13
doi: 10.70769/3030-3214.SRT.4.1.2026.17

CHET EL TADQIQOTLARI ASOSIDA QUYI VA YUQORI BO‘R YOTQIZIQLARINING STRATIGRAFIK TABAQALANISHI VA STRATOTIPLARINI TAHLIL QILISH
type: item
description: Mazkur maqolada chet el tadqiqotlari asosida quyi va yuqori bo‘r yotqiziqlarining stratigrafik tabaqalanishi, stratotiplari hamda zamonaviy stratigrafik yondashuvlar tahlil qilingan. Bo‘r sistemasi stratigrafiyasining shakllanish tarixi, tetik va boreal mintaqalar uchun ishlab chiqilgan stratigrafik standartlar hamda global stratotip kesimlari va nuqtalari (GSSP) bilan bog‘liq muammolar ko‘rib chiqilgan. Tadqiqotda ammonitlar, inotseramlar va boshqa biostratigrafik ko‘rsatkichlarning quyi va yuqori bo‘r yotqiziqlarini tabaqalashtirishdagi ahamiyati yoritilgan. Shuningdek, integratsiyalashgan stratigrafik usullar — biostratigrafik, magnitostratigrafik, chemostratigrafik va izotop-geokimyoviy yondashuvlarning qo‘llanishi tahlil qilindi. Olingan natijalar mintaqaviy stratigrafik kesimlarni xalqaro stratigrafik shkala bilan korrelyatsiya qilishda, geologik xaritalashda hamda foydali qazilmalarni qidirish va baholash jarayonlarida muhim ilmiy asos bo‘lib xizmat qiladi.
subject: Geologiya va neft-gaz sanoati
  topic: section
subject: 04.00.00 - Geologiya-mineralogiya fanlari
  topic: category
subject: Bo‘r sistemasi
  topic: keywords
subject: quyi bo‘r
  topic: keywords
subject: yuqori bo‘r
  topic: keywords
subject: stratigrafik tabaqalanish
  topic: keywords
subject: stratotip
  topic: keywords
subject: GSSP
  topic: keywords
subject: ammonit zonalari
  topic: keywords
subject: boreal va tetik mintaqalar
  topic: keywords
subject: biostratigrafiya
  topic: keywords
subject: magnitostratigrafiya
  topic: keywords
subject: geoxronologiya
  topic: keywords
creator: Moxigul Mamasaliyevna Kurbonova
creator: Nilufar Akromqizi Raimjonova
rights: Mualliflik huquqi (c) 2026 Kurbonova, M.M., Raimjonova, N.A. (Muallif) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-03-12
publication date: 2026-03-12
doi: 10.70769/3030-3214.SRT.4.1.2026.15

TIK SILINDRSIMON REZERVUARLARDA BENZIN BUG‘LANISH YO‘QOTISHLARINI KAMAYTIRISH USULLARINING TAHLILI
type: item
description: Ushbu maqolada tik silindr shakldagi rezervuarlarda benzin bug‘lanish yo‘qotishlarini kamaytirish masalalari tahlil qilingan. Rezervuarlarda bug‘lanish yo‘qotishlarining asosiy manbalari sifatida kichik va katta “nafas olish” jarayonlari ko‘rib chiqilgan. Shuningdek, bug‘lanish jarayoniga ta’sir qiluvchi asosiy omillar — benzinning Reid bug‘ bosimi (RVP), harorat, rezervuar hajmi va konstruktiv xususiyatlari o‘rganilgan. Maqolada pontonli, suzuvchi tomli va germetik rezervuarlarning bug‘lanish yo‘qotishlarini kamaytirishdagi samaradorligi taqqoslab tahlil qilingan. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, nafas olish klapanlariga disk-aks ettirgich o‘rnatish hamda bug‘larni kondensatsiyalash texnologiyasidan foydalanish bug‘lanish yo‘qotishlarini sezilarli darajada kamaytirishi mumkinligi aniqlangan. Ushbu yondashuv iqtisodiy samaradorlikni oshirish bilan birga ekologik xavfsizlikni ham ta’minlaydi.
subject: Geologiya va neft-gaz sanoati
  topic: section
subject: 04.00.00 - Geologiya-mineralogiya fanlari
  topic: category
subject: benzin bug‘lanishi
  topic: keywords
subject: tik silindrik rezervuar
  topic: keywords
subject: bug‘lanish yo‘qotishlari
  topic: keywords
subject: Reid bug‘ bosimi (RVP)
  topic: keywords
subject: floating roof
  topic: keywords
subject: nafas olish klapani
  topic: keywords
subject: bug‘ kondensatsiyasi
  topic: keywords
subject: neft mahsulotlarini saqlash
  topic: keywords
creator: Bahodir Gulmurodovich Saxatov
creator: Murodullo Xolboyevich Аshurov
creator: Maxliyo Maxmudovna Boyqobilova
rights: Mualliflik huquqi (c) 2026 Saxatov, B.G., Аshurov, M.X., Boyqobilova, M.M. (Muallif) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-03-09
publication date: 2026-03-09
doi: 10.70769/3030-3214.SRT.4.1.2026.16

NEFT VA GAZ KONLARINI IZLASHDA XARITALASHNING AEROKOSMIK USULLARINING AHAMIYATI
type: item
description: Ushbu maqolada neft va gaz konlarini izlash hamda dastlabki baholash jarayonlarida aerokosmik xaritalash va masofadan zondlash texnologiyalarining ahamiyati yoritilgan. Tadqiqotda kosmik suratlar, aerofotos’yomka, aerogeofizik ma’lumotlar hamda GIS (geoinformatsion tizimlar) imkoniyatlari tahlil qilinib, ularning geologik tuzilmalarni aniqlash, tektonik buzilish va strukturalarni xaritalash, istiqbolli maydonlarni ajratishdagi samaradorligi asoslab berilgan. Xorijiy tajribalar (AQSh, Kanada, Rossiya, Yevropa va Yaponiya) hamda O‘zbekiston sharoitida (Qashqadaryo, Buxoro–Xiva, Farg‘ona vodiysi) aerokosmik usullarni qo‘llash natijalari qiyosiy ko‘rib chiqilib, qidiruv ishlari samaradorligi, vaqt va xarajatlarni qisqartirish imkoniyatlari baholangan. Maqolada aerokosmik ma’lumotlarni geofizik, geokimyoviy va dala tadqiqotlari bilan integratsiyalash qidiruv natijalarining ishonchliligini oshirishi, shuningdek ekologik monitoringni kuchaytirishda ham muhim rol o‘ynashi ta’kidlangan. Yakunda O‘zbekistonda aerokosmik texnologiyalarni keng joriy etish uchun ilmiy hamkorlikni kuchaytirish, yuqori aniqlikdagi ma’lumotlar bazasini kengaytirish va kadrlar tayyorlash zarurligi bo‘yicha takliflar berilgan.
subject: Geologiya va neft-gaz sanoati
  topic: section
subject: 04.00.00 - Geologiya-mineralogiya fanlari
  topic: category
subject: aerokosmik usullar
  topic: keywords
subject: masofadan zondlash
  topic: keywords
subject: kosmik suratlar
  topic: keywords
subject: aerogeofizik tadqiqotlar
  topic: keywords
subject: neft va gaz qidiruvi
  topic: keywords
subject: geologik xaritalash
  topic: keywords
subject: tektonik tuzilmalar
  topic: keywords
subject: GIS
  topic: keywords
subject: tematik xaritalar
  topic: keywords
subject: ekologik monitoring
  topic: keywords
subject: istiqbolli maydonlar
  topic: keywords
subject: Buxoro–Xiva
  topic: keywords
subject: Qashqadaryo
  topic: keywords
subject: Farg‘ona vodiysi
  topic: keywords
creator: Kuvonchbek Mannonovich Usmonov
creator: Jaxongir Shodmonkulovich Rabbimov
rights: Mualliflik huquqi (c) 2026 Usmonov, K.M., Rabbimov, J.Sh. (Muallif) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-03-04
publication date: 2026-03-04
doi: 10.70769/3030-3214.SRT.4.1.2026.14

O‘ZBEKISTONDA VOLFRAM SANOATINI RIVOJLANTIRISHNING ZAMONAVIY BOSQICHI VA TEXNOGEN XOM ASHYONI O‘ZLASHTIRISH ISTIQBOLLARI
type: item
description: Ushbu maqolada O‘zbekistonda volfram sanoatining shakllanishi va zamonaviy rivojlanish bosqichi tahlil qilinadi. Ingichka, Sariko‘l va Sautbay konlarining xom ashyo salohiyati hamda ularni o‘zlashtirish istiqbollari yoritilgan. Xususan, Ingichka koni negizida texnogen chiqindilarni qayta ishlash asosida volfram ishlab chiqarishni tiklash jarayonlari ko‘rib chiqilgan. Shuningdek, volfram konsentrati ishlab chiqarish hajmlarining o‘sishi, investitsion loyihalar va xalqaro hamkorlik masalalari tahlil etilgan. Volframning sanoatdagi strategik ahamiyati hamda jahon bozori rivojlanish tendensiyalari asosida O‘zbekistonning ushbu yo‘nalishdagi istiqbollari baholangan.
subject: Kon-metallurgiya va ishlab chiqarish sanoati
  topic: section
subject: 05.00.00 - Texnika fanlari
  topic: category
subject: volfram
  topic: keywords
subject: texnogen chiqindi
  topic: keywords
subject: Ingichka koni
  topic: keywords
subject: Sariko‘l koni
  topic: keywords
subject: Sautbay koni
  topic: keywords
subject: nodir metallar
  topic: keywords
subject: volfram konsentrati
  topic: keywords
subject: WO₃
  topic: keywords
subject: investitsion loyiha
  topic: keywords
subject: boyitish fabrikasi
  topic: keywords
creator: Najmiddin Abduqodirovich Boymurodov
creator: Sardor Sayfullayevich Bo‘riyev
creator: Intizor Muxamedovna Mamadaliyeva
rights: Mualliflik huquqi (c) 2026 Boymurodov, N.A., Bo‘riyev, S.S., Mamadaliyeva, I.M. (Muallif) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-02-14
publication date: 2026-02-14
doi: 10.70769/3030-3214.SRT.4.1.2026.12

QUVVAT O‘ZGARTIRGICHLARNING CHIQISH KUCHLANISHINI O‘LCHASH VA NAZORAT QILISH TIZIMLARIDA INDUKTIV YUKLAMA DRIFTINI PARAMETRIK KOMPENSATSIYA QILISH
type: item
description: Maqolada quvvat o‘zgartirgichlarining chiqish kuchlanishini o‘lchash va nazorat qilish tizimlarida induktiv yuklama driftini parametrik kompensatsiya qilish usuli ko‘rib chiqilgan. Yuklamaning induktivligi vaqt o‘tishi bilan o‘zgarib, fazaviy siljish va chiqish kuchlanishining beqarorligiga olib keladi. Taklif etilgan avtomatik kompensatsiya algoritmi yuklamaning joriy parametrlariga mos ravishda kompensatsiyalovchi kondensator sig‘imini dinamik ravishda o‘zgartirishga asoslangan. Induktivlik, sig‘im va chiqish kuchlanishi orasidagi bog‘liqlik uchun ifodalar keltirilgan, faza muvozanatini tasdiqlovchi vektor diagrammalar qurilgan. Eksperimental natijalar o‘lchov aniqligining 20–25 % ga oshganini va induktivlik ±15 % gacha o‘zgarganda chiqish kuchlanishining ±2% diapazonda barqarorligini ko‘rsatadi. Ushbu usul metallni qayta ishlash stanoklari elektrohujum tizimlarida intellektual diagnostika va boshqaruvda qo‘llanilishi mumkin.
subject: Kon-metallurgiya va ishlab chiqarish sanoati
  topic: section
subject: 05.00.00 - Texnika fanlari
  topic: category
subject: parametrik kompensatsiya
  topic: keywords
subject: induktivlik drifti
  topic: keywords
subject: quvvat o‘zgartirgich
  topic: keywords
subject: faza muvozanati
  topic: keywords
subject: chiqish kuchlanishi
  topic: keywords
subject: intellektual diagnostika
  topic: keywords
subject: elektrohujum
  topic: keywords
subject: o‘lchash va nazorat
  topic: keywords
creator: Ramil Rashidovich Sayfulin
rights: Mualliflik huquqi (c) 2026 Sayfulin, R.R. (Muallif) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-02-14
publication date: 2026-02-14
doi: 10.70769/3030-3214.SRT.4.1.2026.13

KONVEYER TRANSPORTINI ENERGIYA SAMARADORLIGINI OSHIRISH TADQIQOTI
type: item
description: Ushbu tadqiqotda konveyer transport tizimlarida tashilayotgan yuk miqdorining o‘zgarishi elektr yuritma ish rejimiga qanday ta’sir ko‘rsatishi batafsil tahlil qilinadi. Dvigatel tezligi yuk massasiga mos ravishda moslashtirilmaganda quvvat sarfi ortishi, mexanik elementlarning ortiqcha yuklanishi va jarayonning bir tekis amalga oshmasligi kuzatilishi aniqlandi. Amalga oshirilgan tajriba tahlillari yukning real qiymatiga nisbatan dvigatel tezligini chiziqli qonuniyat asosida boshqarish elektr energiyasi sarfini kamaytirishi, qizib ketish holatlarini pasaytirishi hamda konveyerning barqaror ishlashiga ijobiy ta’sir ko‘rsatishini tasdiqladi. Taklif etilgan boshqaruv yondashuvi konveyer transportining umumiy samaradorligini oshirishda muhim omil bo‘lib xizmat qiladi.
subject: Kon-metallurgiya va ishlab chiqarish sanoati
  topic: section
subject: 05.00.00 - Texnika fanlari
  topic: category
subject: Konveyer
  topic: keywords
subject: yuk og‘irligi
  topic: keywords
subject: energiya sarfi
  topic: keywords
subject: tezlikni boshqarish
  topic: keywords
subject: mexanik yo‘qotishlar
  topic: keywords
subject: elektr yuritma
  topic: keywords
subject: samaradorlik yo‘qotishlar
  topic: keywords
subject: boshqaruv
  topic: keywords
subject: foydali ish koeffitsiyenti
  topic: keywords
creator: Orifjon Xafizovich Abdiyev
creator: Elmurod Umaraliyevich Yuldashev
creator: Komila Norqobilqizi Qudratova
creator: Jahongir Bobomurodovich Ergashev
rights: Mualliflik huquqi (c) 2026 Abdiyev, O.X., Yuldashev, E.U., Qudratova, K.N., Ergashev, J.B. (Muallif) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-02-12
publication date: 2026-02-12
doi: 10.70769/3030-3214.SRT.4.1.2026.11

QALMOQIR KONIDAGI OKSIDLANGAN MIS RUDALARINI CHANLARDA TANLAB ERITISH BO‘YICHA TADQIQOT NATIJALARI
type: item
description: Ushbu maqolada zamonaviy tog‘-kon sanoatida dolzarb hisoblangan Qalmoqqir konining oksidlangan mis rudalarini qayta ishlash masalalari tadqiq etilgan. So‘nggi yillarda qazib olinayotgan xomashyo tarkibida oksidlangan va aralash rudalarning ulushi ortib borayotgani sababli, ularni an’anaviy flotatsiya usullari bilan boyitish samaradorligi pastligi aniqlangan. Tadqiqot ishida oksidlangan mis minerallarining (malaxit, azurit va boshqalar) mineralogik va kimyoviy xususiyatlari tahlil qilinib, ularning sulfidizatsiya asosidagi flotatsiya jarayonida past tiklanish ko‘rsatkichlariga ega ekanligi ko‘rsatib berilgan. Shu munosabat bilan sulfat kislota yordamida tanlab eritish jarayonining misni eritmaga o‘tkazish samaradorligiga ta’sir etuvchi asosiy texnologik omillar — kislota konsentratsiyasi, rudaning yiriklik darajasi, eritish vaqti, harorat va qattiq–suyuq fazalar nisbati (Q:S) o‘rganilgan. Tajribalar natijasida sulfat kislota konsentratsiyasi 3%, rudaning yiriklik sinfi −1 mm, harorat 40°C, eritish vaqti 30 daqiqa hamda Q:S = 1:3 bo‘lgan sharoitlarda misning eritmaga ajralish darajasi 60–80% gacha yetishi aniqlangan. Olingan natijalar oksidlangan mis rudalarini gidrometallurgik usulda qayta ishlashning yuqori istiqbolliligini ko‘rsatadi va ushbu texnologiyani sanoat miqyosida qo‘llash imkoniyatlarini asoslaydi.
subject: Kon-metallurgiya va ishlab chiqarish sanoati
  topic: section
subject: 05.00.00 - Texnika fanlari
  topic: category
subject: oksidlangan mis rudalari
  topic: keywords
subject: Qalmoqqir koni
  topic: keywords
subject: tanlab eritish
  topic: keywords
subject: sulfat kislota
  topic: keywords
subject: gidrometallurgiya
  topic: keywords
subject: misni eritmaga ajratib olish
  topic: keywords
subject: texnologik parametrlar
  topic: keywords
subject: Q:S nisbati
  topic: keywords
creator: Adham Amankulovich Xasanov
creator: Rasul Bovurjonovich Usenov
creator: Arif Emraxo‘g‘li Geydarov
creator: Sabrina Baxtiyorqizi Jo‘raqulova
rights: Mualliflik huquqi (c) 2026 Xasanov, A.A., Usenov, R.B., Geydarov, A.E., Jo‘raqulova, S.B. (Muallif) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-02-08
publication date: 2026-02-08
doi: 10.70769/3030-3214.SRT.4.1.2026.10

O‘ZBEKISTON KONLARIDA PLATINOIDLAR SINFIGA MANSUB MINERALLARINING HOSIL BO‘LISHI VA ULARNING TAHLILI
type: item
description: Tadqiqotlar asosida o‘rganilayotgan ruda namunalari va texnogen chiqindilardagi nodir va nodir metallarning tarkibi va miqdori aniqlandi, sanoat miqyosida nodir metallarni (xususan, platina guruhidagi metallar) qazib olishning yangi texnologik sxemalari ishlab chiqildi. Ushbu maqola PGMlarning umumiy taqsimotini taqdim etadi va platina guruhidagi metallarni sanoat chiqindilaridan toza platina va palladiy kukuni shaklida ajratib olishning texnologik sxemasini ishlab chiqadi.
subject: Kon-metallurgiya va ishlab chiqarish sanoati
  topic: section
subject: 05.00.00 - Texnika fanlari
  topic: category
subject: 04.00.00 - Geologiya-mineralogiya fanlari
  topic: category
subject: Olmaliq kon-metallurgiya kombinati
  topic: keywords
subject: konlari
  topic: keywords
subject: pentlandit
  topic: keywords
subject: platina
  topic: keywords
subject: mis tarkibidagi konlarni qayta ishlash texnologiyasi
  topic: keywords
subject: izoferroplatina
  topic: keywords
subject: fundamental texnologiya
  topic: keywords
subject: texnogen chiqindilar
  topic: keywords
creator: Shahboz Shermamato‘g‘li Turdiyev
creator: Farid Razzoqo‘g‘li Turdiyev
creator: Barkamol Eshdavlato‘g‘li G‘aniyev
rights: Mualliflik huquqi (c) 2026 Turdiyev, Sh.Sh., Turdiyev, F.R., G‘aniyev, B.E. (Muallif) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-02-02
publication date: 2026-02-02
doi: 10.70769/3030-3214.SRT.4.1.2026.9

QIZILQUM HUDUDIDAGI KAOLINGA ISTIQBOLLI MAYDONING GЕOLOGIK TUZILISHI, MODDIY TARKIBI VA ULARNING HOSIL BO‘LISH OMILLARI (ZAXQUDUQ, ALYANS, ALTINTAU MAYDONLLARI)
type: item
description: Ushbu maqolada Qizilqum hududidagi istiqbolli kaolin maydonlarining (Zaхkuduk, Alyans, Altintau) geologik tuzilishi, minerallashuvi, moddi yotqiziqlari va kaolinlarning shakllanish omillari kompleks o‘rganilgan. Tadqiqotlarda hududda uchraydigan birlamchi (qoldiq), ikkilamchi (cho‘kindi), metamorfizmga uchramagan va karst genezisli kaolinlarning tarkibi, tarqalishi va ularning sanoat ahamiyati ilmiy asoslangan. Kaolin xom ashyosining yuqori sifat ko‘rsatkichlari — past temir oksidlari, past ishqorlar, baland kaliy moduli (4 dan yuqori), hamda pegmatitlarga nisbatan granitlarning kaolinlashgan nurash qobiqlarining muhim manba sifatidagi ustunliklari yoritilgan. Qarnab, Ketmenchi, Oltintau, Auminzatov kabi hududlarda rivojlangan nurash po‘stlari, ularning qalinligi, miqdoriy zaxiralari (yuz ming tonnalardan milliard tonnagacha) va morfologik-geologik xususiyatlari tahlil qilingan. Shuningdek, metamorfik slaneslar, karbonatli jinslar va yuqori bo‘r davri gilli-qumli qatlamlaridagi kaolinlashuv jarayonlari, dayka tipidagi kaolinlashgan tanalar, ularning mineral tarkibi (kaolinit, gidroslyuda, galluazit, montmorillonit, relikt kvars va b.) batafsil ko‘rsatib o‘tilgan. Hududda uchraydigan alunit va galluazitli konlar ham tasniflanib, ularning genezisi yoritilgan.
subject: Geologiya va neft-gaz sanoati
  topic: section
subject: kaolin
  topic: keywords
subject: karst genezisli kaolin
  topic: keywords
subject: temir oksidlari
  topic: keywords
subject: nurash qobiq
  topic: keywords
subject: gilli-qumli qatlamlar
  topic: keywords
subject: kaolinit
  topic: keywords
subject: gidroslyuda
  topic: keywords
subject: galluazit
  topic: keywords
subject: montmorillonit
  topic: keywords
subject: relikt kvars
  topic: keywords
creator: Abdurazak Mirzayev
creator: Shoxruh Toshtemirov
creator: Xumoyun Raxmatovich Yusupov
creator: Uzruh Nazarov
rights: Mualliflik huquqi (c) 2026 Mirzayev, A.U., Yusupov, X.R., Toshtemirov, Sh.A., Nazarov, U.X. (Muallif) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-01-29
publication date: 2026-01-29
doi: 10.70769/3030-3214.SRT.4.1.2026.8

YOG‘-MOY SANOATI CHIQINDILARINING FIZIK-KIMYOVIY XUSUSIYATLARI VA ULAR ASOSIDA SIRT FAOL MODDALAR ISHLAB CHIQISH
type: item
description: Maqolada yog‘-moy sanoatida hosil bo‘ladigan chiqindilar va ikkilamchi mahsulotlarning fizik-kimyoviy xususiyatlari o‘rganilgan. Ularning tarkibi, qayta ishlash imkoniyatlari hamda ular asosida sirt faol moddalar (SFM) olish usullari tahlil qilingan. Tadqiqot doirasida gossipol smolasi va soapstok asosida olingan sirt faol moddalarning konsentratsiyasi va turiga bog‘liq xususiyatlari aniqlangan. Sirt faol moddalarning samaradorligi ularning konsentratsiyasi va boshqa moddalar bilan o‘zaro ta’siriga bog‘liqligi ko‘rsatib berilgan. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, konsentratsiya ortishi bilan sirt faollikning pasayishi kuzatilgan bo‘lib, bu holat moddaning yuzadagi taqsimlanishi va kimyoviy xususiyatlari bilan izohlanadi. Sirt faol moddalar turli polimer va kimyoviy tizimlarda materiallarni modifikatsiyalash hamda texnologik jarayonlarni samarali optimallashtirishda muhim ahamiyat kasb etadi. Chiqindilarni ratsional qayta ishlash ekologik muammolarni kamaytirish bilan bir qatorda, import o‘rnini bosuvchi mahalliy sirt faol moddalar ishlab chiqarish imkoniyatini yaratadi.
subject: Geologiya va neft-gaz sanoati
  topic: section
subject: 04.00.00 - Geologiya-mineralogiya fanlari
  topic: category
subject: yog‘-moy sanoati
  topic: keywords
subject: sanoat chiqindilari
  topic: keywords
subject: ikkilamchi mahsulotlar
  topic: keywords
subject: fizik-kimyoviy xususiyatlar
  topic: keywords
subject: sirt faol moddalar
  topic: keywords
subject: gossipol smolasi
  topic: keywords
subject: soapstok
  topic: keywords
creator: Nodirbek Sobirovich Qobilov
creator: Abror Ikromo‘g‘li Tog‘ayev
creator: Jasurbek To‘lqino‘g‘li Olimov
creator: Shuxrat Jamabayevich Ergashev
rights: Mualliflik huquqi (c) 2026 Qobilov, N.S., Tog‘ayev, A.I., Olimov, J.T., Ergashev, Sh.J. (Muallif) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-01-26
publication date: 2026-01-26
doi: 10.70769/3030-3214.SRT.4.1.2026.7

MOYLOVCHI MATERIALLAR UCHUN SIRT FAOL MAODDALAR TARKIBI VA TEXNOLOGIYASI
type: item
description: Ushbu maqolada neft va gaz quduqlarini burg’ulashda ishlatiladigan moylovchi materiallar uchun yogʻ-moy sanoati chiqindilari — pista yogʻi soapstogi asosida olingan sirt faol moddalarning (SFM) fizik-kimyoviy va tеxnologik xususiyatlari oʻrganildi. Moylovchi materiallar uchun chiqindilarni qayta ishlash orqali arzon, samarali va ekologik xavfsiz SFM turlarini olish hamda ularning asosiy xususiyatlarini aniqlandi. Tadqiqot jarayonida olingan SFM namunalarining sirt tarangligi, fazaviy barqarorligi, rеologik xususiyatlari, kimyoviy barqarorligi va emulsiya hosil qilish qobiliyati tahlil qilindi. Olingan natijalar shuni koʻrsatdiki, yogʻ-moy sanoati chiqindilari asosida sintеz qilingan SFMlar sirt tarangligini sеzilarli darajada pasaytiradi, suv va yogʻ muhitida barqaror emulsiya hosil qiladi hamda yuqori harorat va pH oʻzgarishiga nisbatan barqarorlik koʻrsatadi. Soapstok asosida olingan SFMlar nafaqat yuqori samarali, balki ekologik toza va iqtisodiy jihatdan maqbul moddalar ekanligi aniqlandi. Ulardan turli sohalarda — tozalovchi vositalar, emulgatorlar, toʻqimachilik va qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini qayta ishlash jarayonlarida foydalanish imkoniyatlari mavjud. Ushbu ish rеsurs tеjamkor tеxnologiyalar yaratish, sanoat chiqindilarini qayta ishlash va yuqori qoʻshilgan qiymatli mahsulotlar olish sohasida muhim ilmiy va amaliy ahamiyatga ega.
subject: Geologiya va neft-gaz sanoati
  topic: section
subject: 04.00.00 - Geologiya-mineralogiya fanlari
  topic: category
subject: moylovchi materiallar
  topic: keywords
subject: sirt faol moddalar
  topic: keywords
subject: etеrifikasiya
  topic: keywords
subject: saponifikasiya
  topic: keywords
subject: yogʻ kislotalari
  topic: keywords
subject: ekologik tеxnologiya
  topic: keywords
creator: Nodirbek Sobirovich Qobilov
creator: Abror Ikromo‘g‘li Tog‘ayev
creator: Jasurbek To‘lqin o‘g‘li Olimov
creator: Shuxrat Jamabayevich Ergashev
rights: Mualliflik huquqi (c) 2026 Qobilov, N.S., Tog‘ayev, A.I., Olimov, J.T., Ergashev, Sh.J. (Muallif) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-01-23
publication date: 2026-01-23
doi: 10.70769/3030-3214.SRT.4.1.2026.6

KIMYO SANOATI CHIQINDILARIDAN METALLARNI AJRATIB OLISH TEXNOLOGIYASINI ISHLAB CHIQISH
type: item
description: Ushbu maqolada kimyo sanoati chiqindilaridan metallarni ajratib olish masalalari o‘rganilgan. Tadqiqot doirasida chiqindilarning kimyoviy va fazaviy tarkibi tahlil qilinib, ulardan metall komponentlarni samarali ajratib olishga yo‘naltirilgan zamonaviy texnologik yechim ishlab chiqildi. Taklif etilayotgan texnologiya metall ishlab chiqarish tarmog‘ining xomashyo bazasini kengaytirish, ikkilamchi resurslardan oqilona foydalanish hamda qimmatli komponentlarni ajratib olish jarayonining tannarxini sezilarli darajada kamaytirish imkonini beradi. Shu bilan birga, mazkur yondashuv kimyo sanoati chiqindilarining atrof-muhitda to‘planishini oldini olish, ekologik yuklamani kamaytirish va barqaror sanoat rivojlanishini ta’minlashga xizmat qiladi.
subject: Kon-metallurgiya va ishlab chiqarish sanoati
  topic: section
subject: 05.00.00 - Texnika fanlari
  topic: category
subject: 02.00.00 - Kimyo fanlari
  topic: category
subject: metall
  topic: keywords
subject: texnogen chiqindilar
  topic: keywords
subject: ishlab chiqarish chiqindilari
  topic: keywords
subject: eritmalarni neytrallash
  topic: keywords
subject: cho‘ktirish
  topic: keywords
subject: ikkilamchi xomashyo
  topic: keywords
subject: metall ionlari
  topic: keywords
subject: ekologik xavfsizlik
  topic: keywords
creator: Umurbek Umarovich Muzaffarov
creator: Doniyor Baxtiyorovich Xoliqulov
creator: Avaz Rozikovich Aripov
creator: Baxriddin Raxmidinovich Voxidov
rights: Mualliflik huquqi (c) 2026 Muzaffarov, U.U., Xoliqulov, D.B., Aripov, A.R., Voxidov, B.R. (Muallif) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-01-22
publication date: 2026-01-22
doi: 10.70769/3030-3214.SRT.4.1.2026.5

QULCHO‘LOQ KONIDA POLIMETALL MA’DANLASHUVI JOYLASHISH QONUNIYATLARI VA PROGNOZ RESURSLARI
type: item
description: Ushbu maqolada Qulcho‘loq konida polimetall (qo‘rg‘oshin–rux) ma’danlashuvining karbonat formatsiyalarida joylashish qonuniyatlari hamda prognoz resurslarini baholash tamoyillari yoritiladi. Ma’danlanish yuqori famen davri karbonat yotqiziqlarida va qisman quyi karbon davri ohaktoshlarida kuzatiladi. Ma’dan tanalari asosan brekchiyalangan, kvarslashgan va skarnlashgan dolomitlarda to‘plangan bo‘lib, ularning shakllanishi zaif zonalar bo‘ylab gidrotermal eritmalarning aylanishi bilan bog‘liq. Organik moddalar bilan boyitilgan dolomitlar metall eritmalardan qo‘rg‘oshin va rux sulfidlarini cho‘ktiruvchi muhim omil sifatida qaraladi. Shuningdek, sulfatli jinslarning mavjudligi ma’dan komponentlarining singenetik konsentratsiyasi uchun qulay sharoitlarni ko‘rsatadi. Olingan natijalar konning istiqbol bloklarini ajratish va prognoz resurslarini aniqlashda ilmiy asos bo‘lib xizmat qiladi.
subject: Kon-metallurgiya va ishlab chiqarish sanoati
  topic: section
subject: 05.00.00 - Texnika fanlari
  topic: category
subject: Qulcho‘loq koni
  topic: keywords
subject: polimetall ma’danlashuv
  topic: keywords
subject: qo‘rg‘oshin
  topic: keywords
subject: rux
  topic: keywords
subject: karbonat formatsiyalari
  topic: keywords
subject: dolomit
  topic: keywords
subject: sulfatli jinslar
  topic: keywords
subject: prognoz resurslari
  topic: keywords
creator: Baxtishod Nuralio‘g‘li Mustafayev
creator: Xabib Lutfullayevich Saidov
creator: Mirali Kamalovich Turapov
rights: Mualliflik huquqi (c) 2026 Mustafayev, B.N., Saidov, X.L., Turapov, M.K. (Muallif) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-01-19
publication date: 2026-01-19
doi: 10.70769/3030-3214.SRT.4.1.2026.4

OLMALIQ MA’DANLI HUDUDIDA QO‘RG‘OSHIN-RUX VA MIS PORFIRNING METALLOGEN MUNOSABATLARI
type: item
description: Ushbu maqolada Olmaliq ma’danli hududning geologik tuzilishi va metallogeniya xususiyatlarini ko‘rib chiqib, undagi qo‘rg‘oshin-rux va mis-porfir konlarining kelib chiqishi va o‘zaro bog‘liqliklari haqida so‘z yuritiladi. Qo‘rg‘oshin-rux konlari ko‘proq kontakt-metasomatik va gidrotermal jarayonlar natijasida hosil bo‘lgan, mis-porfir konlari esa intruziv tanalar bilan bevosita genetik bog‘liqlikka ega. Geokimyoviy ma’lumotlar Olmaliq ma’danli hudud konlari poligenetik tabiatga ega ekanligini va ularning shakllanishida magmatik-gidrotermal tizimlarning asosiy o‘rinni egallashini tasdiqlaydi.
subject: Kon-metallurgiya va ishlab chiqarish sanoati
  topic: section
subject: 05.00.00 - Texnika fanlari
  topic: category
subject: Olmaliq
  topic: keywords
subject: qo‘rg‘oshin-rux konlari
  topic: keywords
subject: mis porfiri
  topic: keywords
subject: metallogeniya
  topic: keywords
subject: gidrotermal jarayonlar
  topic: keywords
subject: magmatizm
  topic: keywords
creator: Baxtishod Nuralio‘g‘li Mustafayev
creator: Mirali Kamalovich Turapov
rights: Mualliflik huquqi (c) 2026 Mustafayev, B.N., Turapov, M.K. (Muallif) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-01-17
publication date: 2026-01-17
doi: 10.70769/3030-3214.SRT.4.1.2025.3

MIS-MOLIBDEN RUDALARINING FLOTATSIYA CHIQINDISIDAN SEMENT KLINKERINI OLISH
type: item
description: Ushbu maqolada “Olmaliq kon-metallurgiya kombinati” AJ MBF-2 mis–molibden rudalarini boyitish jarayonida hosil bo‘ladigan flotatsiya chiqindilaridan portlandsement klinkerini olish imkoniyatlari tadqiq etilgan. Tadqiqotlar flotatsiya chiqindisini klinker xomashyo aralashmasida gilli komponent sifatida qo‘llash asosida olib borildi. Klinker 1380 °C haroratda kuydirilib, uning pетрografik, mineralogik hamda fizik-mexanik xossalari o‘rganildi. Olingan natijalar sanoat sharoitida 1450 °C da olingan ishlab chiqarish klinkeri bilan taqqoslandi. Pетрografik tahlillar klinkerda asosiy minerallar — alit, belit, uchkalsiyli alyuminat va kalsiyli alyumoferitlarning shakllanganini ko‘rsatdi. Fizik-mexanik sinovlar tajribaviy klinkerning mustahkamlik ko‘rsatkichlari 42,5 sinf talablariga mos kelishini tasdiqladi. Tadqiqot natijalari flotatsiya chiqindilaridan foydalanish klinker kuydirish haroratini pasaytirish, energiya tejamkorligini oshirish hamda texnogen chiqindilarni qayta ishlash orqali ekologik yuklamani kamaytirish imkonini berishini ko‘rsatadi.
subject: Kon-metallurgiya va ishlab chiqarish sanoati
  topic: section
subject: 05.00.00 - Texnika fanlari
  topic: category
subject: sement klinkeri
  topic: keywords
subject: mis–molibden rudasi flotatsiya chiqindisi
  topic: keywords
subject: MBF-2
  topic: keywords
subject: “Olmaliq kon-metallurgiya kombinati” AJ
  topic: keywords
subject: portlandsement
  topic: keywords
subject: pетрografiya
  topic: keywords
subject: klinker minerallari
  topic: keywords
subject: fizik-mexanik xossalar
  topic: keywords
subject: kuydirish harorati
  topic: keywords
subject: texnogen chiqindilar
  topic: keywords
creator: Ilhom Qurbonaliyevich Matmusayev
creator: Abdirashid Saliyevich Xasanov
creator: Abduvali Abdusattarovich Muxamedboyev
creator: To‘lqin Ismatovich Shakarov
rights: Mualliflik huquqi (c) 2025 Matmusayev, I.Q., Xasanov, A.S., Muxamedboyev, A.A., Shakarov, T.I. (Muallif) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-01-10
publication date: 2026-01-10
doi: 10.70769/3030-3214.SRT.4.1.2026.2

BORAT KISLOTA-FOSFAT KISLOTA-MOCHEVINA-ZnO ASOSIDAGI ANTIPIRENNI PAXTA VA 50/50 PAXTA–POLIESTER MATOLARGA INTEGRATSIYASI
type: item
description: Ushbu ishda borat kislota, ortofosfat kislota, mochevina va rux oksidi (ZnO) kombinatsiyasidan iborat antipiren kompozitsiyasi ishlab chiqildi va u 100% paxta hamda 50/50 paxta–poliester matolarga kimyoviy biriktirish orqali integratsiya qilindi. Matolarning kimyoviy o‘zgarishlari IQ spektroskopiya orqali, termik barqarorligi esa termogravimetrik tahlil (TGA) yordamida baholandi. IQ spektrlarida 3301, 2991, 1559, 1433, 1078 va 831 cm⁻¹ oralig‘ida kuzatilgan cho‘qqilar antipirenning tola yuzasiga muvaffaqiyatli birikkanligini ko‘rsatadi. TGA natijalari esa modifikatsiyalangan namunalar uchun piroliz jarayonlarini kechiktirish va ko‘mir qoldig‘i ortishini namoyon qildi, bu ko‘piklanish va mineral bar’yer mexanizmlarining orqali amalga oshdi. Ishning ilmiy yangiligi — ZnO nanozarralarining bor-fosfor-azot tizimiga kiritilishi natijasida hosil bo‘lgan sinergetik effekt va bu antipirenning yuvishga chidamlilikning ortishiga olib keldi.
subject: Kimyoviy texnologiya va qurilish
  topic: section
subject: 02.00.00 - Kimyo fanlari
  topic: category
subject: antipiren
  topic: keywords
subject: kimyoviy biriktirish
  topic: keywords
subject: paxta
  topic: keywords
subject: paxta–poliester
  topic: keywords
subject: IQ
  topic: keywords
subject: TGA
  topic: keywords
subject: ZnO
  topic: keywords
subject: borat
  topic: keywords
subject: fosfat
  topic: keywords
subject: mochevina
  topic: keywords
creator: Nazokat Sharabovna Muzaffarova
creator: Xayit Xudoynazarovich To‘rayev
creator: Fayzulla Nurmo‘minovich Nurqulov
rights: Mualliflik huquqi (c) 2026 Muzaffarova, N.Sh., To‘rayev, X.X., Nurqulov, F.N. (Muallif) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-01-10
publication date: 2026-01-10
doi: 10.70769/3030-3214.SRT.4.1.2026.1

“NKMK” AJ “AUMINZO-AMANTOY” KONI OLTIN AJRATISH SEXI TEXNOGEN CHIQINDILARINI TADQIQ QILISH
type: item
description: Mazkur ilmiy ish “NKMK” AJ “Auminzo-Amantoy” koni oltin ajratish sexi texnogen chiqindilarini o‘rganish hamda ulardan oltinni ajratib olish texnologiyasini takomillashtirishga bag‘ishlangan. Tadqiqotlar jarayonida namunalar kimyoviy va mineralogik jihatdan tahlil qilindi, ularning tarkibida kvarts, dala shpati, glina-slyuda va sulfat birikmalari mavjudligi aniqlandi. Sorbsiya-sianlash va flotatsiya-kuýdirish-sorbsiya usullari asosida o‘tkazilgan tajribalar natijasida oltin ajralish darajasi optimal texnologik sharoitlarda 79 % gacha yetgani qayd etildi. Ushbu natijalar chiqindilarni qayta ishlash orqali qimmatbaho metallarning iqtisodiy jihatdan foydali hajmda qayta olinishi, ishlab chiqarish samaradorligini oshirish va ekologik yuklamani kamaytirish imkonini beradi.
subject: Kon-metallurgiya va ishlab chiqarish sanoati
  topic: section
subject: 05.00.00 - Texnika fanlari
  topic: category
subject: Auminzo-Amantoy koni
  topic: keywords
subject: texnogen chiqindi
  topic: keywords
subject: sorbsiya-sianlash
  topic: keywords
subject: flotatsiya
  topic: keywords
subject: oltin ajratish
  topic: keywords
subject: kuydirish
  topic: keywords
creator: Nurmurod Botirovich Xo‘jaqulov
creator: Ulug‘bek Mamarasulovich Ro‘ziyev
creator: Bobur Odilo‘g‘li Ibotov
rights: Mualliflik huquqi (c) 2025 Xo‘jaqulov, N.B., Ro‘ziyev, U.M., Ibotov, B.O. (Muallif) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2025-12-25
publication date: 2025-12-25
starting page: 124
ending page: 128
doi: 10.70769/3030-3214.SRT.3.4.2025.42

YUQORI TOKLI KONTAKTSIZ O‘ZGARTKICHLARDA QO‘SHNI SHINALAR TOKLARINING NAZORAT-BOSHQARUV TIZIMLARIGA TA’SIRI VA UNDAN KELIB CHIQADIGAN XATOLIKLARNI TAHLILI
type: item
description: Maqolada yuqori kuchlanishli elektr inshootlarida qo‘llaniladigan to‘g‘ridan-to‘g‘ri toklarni o‘lchash va nazorat qilish uchun mo‘ljallangan kontaktsiz ferromagnit o‘zgartkichlarning qurilish tamoyillari, ularning ishlash prinsipi hamda ularga qo‘yiladigan davlat va xalqaro standartlarga mos asosiy talablar batafsil yoritilgan. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, taklif etilgan konstruktiv yechim an’anaviy o‘zgartkichlardan farqli ravishda boshqaruv signalining keng diapazonda o‘zgarishini qabul qilishi, o‘lchashning yuqori aniqligi va sezuvchanligi, texnologik soddaligi, material sarfining minimalligi, arzonligi, ixcham o‘lchamlari va kichik vazni bilan ajralib turadi. Shuningdek, maqolada kontaktli bo‘lmagan magnitomodulyatsion o‘zgartkichlarda qo‘shni shinalardan oqib o‘tuvchi mos yo‘nalishli va qarama-qarshi yo‘nalgan toklarning o‘lchash jarayoniga keltiradigan xatoliklari chuqur tahlil qilingan. Olib borilgan tadqiqotlar shuni ko‘rsatdiki, qo‘shni shina toklarining magnit ta’siri natijasida yuzaga keladigan xatoliklar o‘lchash nuqtalarining soni hamda magnit palladagi bo‘linishlar soni o‘zgarishi bilan sezilarli darajada farq qiladi. Jumladan, o‘lchash nuqtalari soni o‘n ikkidan ortganda, magnit maydonning bo‘linish zichligiga bog‘liq ravishda xatolik keskin kamayishi yoki aksincha ortishi mumkin. Bu esa o‘zgartkichlarning konstruktiv loyihasida optimal parametrlarni tanlash zarurligini ko‘rsatadi. Ishlab chiqilgan yangi avlod magnit-modulyatsion kontaktsiz o‘zgartkichlari amaliyotda keng qo‘llanish imkoniyatiga ega bo‘lib, sanoat korxonalari, temir yo‘l avtomatikasi, metallurgiya jarayonlari, suv ta’minoti tizimlari, melioratsiya, ilmiy-texnik tadqiqotlar hamda boshqa tarmoqlarda o‘zgaruvchan va o‘zgarmas toklarni kontaktsiz nazorat qilishda yuqori samaradorlik ko‘rsatadi. Shuningdek, elektr hisoblagichlarni joyida qiyoslash va verifikatsiya qilishda, ayniqsa, katta tokli shinalarda, qo‘shimcha mexanik ulanishlar talab qilinmaydigan holatlarda samarali qo‘llanishi mu…
subject: Kimyoviy texnologiya va qurilish
  topic: section
subject: 05.00.00 - Texnika fanlari
  topic: category
subject: kontaktsiz o‘zgartkich
  topic: keywords
subject: xatolik
  topic: keywords
subject: suv ta’minoti
  topic: keywords
subject: nazorat va boshqarish tizimlari
  topic: keywords
subject: modulyatsiya
  topic: keywords
creator: Anatoliy Mexaylovich Plaxtiyev
creator: Yax’yojon A’zamjono‘g‘li Meliboyev
creator: Otabek Abdumo‘mino‘g‘li Xasanov
rights: Mualliflik huquqi (c) 2025 Plaxtiyev, A.M., Meliboyev, Y.A., Xasanov, O.A. (Muallif) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2025-12-25
publication date: 2025-12-25
starting page: 228
ending page: 235
doi: 10.70769/3030-3214.SRT.3.4.2025.41

YER OSTI LAHIMLARIDA TUSHAYOTGAN KON BOSIMINING TA’SIRINI ANIQLASH VA ASOSLASH
type: item
description: Ushbu maqolada yer osti lahimlarida shakllanadigan kon bosimining tabiatini, uning lahim turg‘unligiga ta’siri va hisoblash usullarini aniqlash masalalari yoritilgan. Tog‘ jinslarining gravitatsion va tektonik kuchlanishlar ta’sirida deformatsiyalanishi, shiftning o‘pirilib tushishi, devorlarning buzilishi kabi xavfli jarayonlarning mexanizmi ko‘rib chiqiladi. Kon bosimini aniqlashda M.M. Protodyakonov va P.M. Simbarevich tomonidan taklif etilgan nazariy yondashuvlar, shuningdek, VNIMI tomonidan ishlab chiqilgan amaliy hisoblash formulalari tahlil qilinadi.
subject: Kon-metallurgiya va ishlab chiqarish sanoati
  topic: section
subject: 05.00.00 - Texnika fanlari
  topic: category
subject: Kon bosimi
  topic: keywords
subject: yer osti lahimi
  topic: keywords
subject: Protodyakonov gipotezasi
  topic: keywords
subject: Simbarevich usuli
  topic: keywords
subject: tog‘ jinslari deformatsiyasi
  topic: keywords
subject: mustahkamlagich
  topic: keywords
subject: geomexanik tahlil
  topic: keywords
subject: qiya lahim
  topic: keywords
subject: gorizontal lahim
  topic: keywords
subject: kuchlanish holati
  topic: keywords
subject: turg‘unlik
  topic: keywords
subject: konchilik inshootlari
  topic: keywords
creator: Yoqub Latipovich Karimov
creator: Zuxriddin Yoqubo‘g‘li Latipov
creator: Mirjalol Alishero‘g‘li Islomov
creator: Ramz Rashido‘g‘li Amirov
rights: Mualliflik huquqi (c) 2025 Karimov, Y.L., Latipov, Z.Y., Islomov, M.A., Amirov, R.R. (Muallif) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2025-12-25
publication date: 2025-12-25
starting page: 114
ending page: 118
doi: 10.70769/3030-3214.SRT.3.4.2025.40

QO‘RG‘OSHIN XLORID ERITMASIDAN QO‘RG‘OSHINNI CHO‘KTIRISH QONUNIYATLARINI TADQIQ QILISH
type: item
description: Maqolada mis eritish zavodining konverter changi va sulfat kislota sexining shlamlari tarkibidagi qo‘rg‘oshinni tuzli tanlab eritish orqali eritmaga o‘tkazilgandan so‘ng eritmadagi qo‘rg‘oshinni cho‘ktirishning usullari va qonuniyatlarni tadqiq qilish natijalari keltirilgan. Eritmadan qo‘rg‘oshinni cho‘ktirishning sulfatlash, sulfidlash va karbonatlash usullari tadqiq qilingan va har bir cho‘ktirish usuli uchun vaqt, рН va haroratga bog‘liq holda cho‘ktirishning optimal parametrlari o‘rnatilgan. Cho‘ktirishning usullari texnik, iqtisodiy va ekologik jihatdan taqqoslanib, optimal usul bo‘yicha xulosalar berilgan.
subject: Kon-metallurgiya va ishlab chiqarish sanoati
  topic: section
subject: 05.00.00 - Texnika fanlari
  topic: category
subject: konverter changi
  topic: keywords
subject: shlam
  topic: keywords
subject: sulfat kislotasi
  topic: keywords
subject: natriy karbonati
  topic: keywords
subject: kek
  topic: keywords
subject: eritma
  topic: keywords
subject: filtrlash
  topic: keywords
subject: harorat
  topic: keywords
subject: qo‘rg‘oshin
  topic: keywords
subject: kumush
  topic: keywords
creator: Aktam Abdisamiyevich Saidaxmedov
rights: Mualliflik huquqi (c) 2025 Saidaxmedov, A.A. (Muallif) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2025-12-24
publication date: 2025-12-24
starting page: 109
ending page: 113
doi: 10.70769/3030-3214.SRT.3.4.2025.39

KOSMIK SURATLARNI AVTOMATIK VA VIZUAL DESHIFRLASHDAN OLINGAN NATIJALARI (KUMBOGUT ISTIQBOLLI MAYDONI MISOLIDA)
type: item
description: Maqolada Kumbogut istiqbolli maydonida (O‘zbekiston) kosmik multispektral tasvirlarni avtomatlashtirilgan deşifrovkalash natijalari keltirilgan. Raqamli qayta ishlashning zamonaviy usullari, atmosfera tuzatmasi, ko‘p zonali tasniflash va lineamentlarning avtomatlashtirilgan tahlili yashirin geologik tuzilmalar va potensial minerallashuv zonalarni aniqlash uchun qo‘llanilgan. Alohida e’tibor tektonik buzilishlar zichligi kartasini tuzish va zichlik zonalarni ranjirlashga qaratilgan. Eng yuqori istiqbolli sinflar (o‘rta va o‘rtadan past tektonik buzilish zichligi) ma’lum rudoprojavleniyalarning ko‘pchiligi va yuqori ko‘rsatkichli dala namunalarining joylashuvi bilan fazoviy ravishda mos tushgan. Masofaviy usullar bilan aniqlangan minerallashuv zonalari dala sharoitida portativ spektrometr (Spectral Evolution PSM-3500) yordamida olingan spektral signaturalar bilan qo‘shimcha tasdiqlangan. Tadqiqot shuni ko‘rsatadiki, kosmik ma’lumotlarning avtomatlashtirilgan deşifrovkasi minimal dala tekshiruvlari bilan birgalikda ochiq bo‘lmagan hududlarda rudalar to‘planishi mumkin bo‘lgan tuzilmalarni aniqlash samaradorligini sezilarli darajada oshiradi.
subject: Geologiya va neft-gaz sanoati
  topic: section
subject: 04.00.00 - Geologiya-mineralogiya fanlari
  topic: category
subject: avtomatlashtirilgan deşifrovkalash
  topic: keywords
subject: kosmik tasvirlar
  topic: keywords
subject: lineament tahlili
  topic: keywords
subject: tektonik buzilishlar zichligi
  topic: keywords
subject: multispektral tasniflash
  topic: keywords
subject: atmosfera tuzatmasi
  topic: keywords
subject: spektral signaturalar
  topic: keywords
subject: minerallashuvni aniqlash
  topic: keywords
subject: Kumbogut istiqbolli maydoni
  topic: keywords
subject: geologiyada masofaviy zondlash
  topic: keywords
creator: No‘monjon Raxmatovich Hasanov
rights: Mualliflik huquqi (c) 2025 Hasanov, N.R. (Muallif) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2025-12-24
publication date: 2025-12-24
starting page: 184
ending page: 189
doi: 10.70769/3030-3214.SRT.3.4.2025.38

GAMMA-KAROTAJ ASOSIDA ATORBOY QUDUG‘I №1 QUMLI KOLLEKTORLARNING MUROMTSEV USULI ASOSIDA FATSIAL VA FORMATSION TALQINI
type: item
description: Ushbu maqolada Atorboy qudug‘i №1 kesimidan olingan gamma-karotaj (GK) va kern namunalari asosida qumli cho‘kindilarning fatsial-formatsion tavsifi amalga oshirildi. Tadqiqot qumli jinslarni elektrometrik usul bilan o‘rganish, neft va gaz tutqichlari metodi hamda V.S. Muromtsev tomonidan ishlab chiqilgan gamma-karotaj egri chizig‘ining genetik shakllari tasnifi asosida olib borildi. Gamma-karotaj ma’lumotlari qum va gil qatlamlarini ajratish, sedimentatsion muhitni aniqlash hamda kollektor sifatini baholashda samarali ekanligi aniqlandi. Olingan natijalarga ko‘ra, kesim allyuvial poyma va allyuvial kanal fatsiyalariga ajratildi. Tadqiqot natijalari neft-gaz konlarini izlash va baholashda amaliy ahamiyatga ega.
subject: Geologiya va neft-gaz sanoati
  topic: section
subject: 04.00.00 - Geologiya-mineralogiya fanlari
  topic: category
subject: Atorboy qudug‘i
  topic: keywords
subject: gamma-karotaj
  topic: keywords
subject: Muromtsev usuli
  topic: keywords
subject: allyuvial poyma
  topic: keywords
subject: allyuvial kanal
  topic: keywords
subject: qumli kollektor
  topic: keywords
subject: fatsial talqin
  topic: keywords
creator: Leyla Pulatovna Sharafutdinova
creator: Sevara Toshpo‘latqizi Raxmonova
rights: Mualliflik huquqi (c) 2025 Sharafutdinova, L.P., Raxmonova, S.T. (Muallif) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2025-12-24
publication date: 2025-12-24
starting page: 190
ending page: 193
doi: 10.70769/3030-3214.SRT.3.4.2025.37