Sanoatda raqamli texnologiyalar
type: channel
description: "Sanoatda raqamli texnologiyalar" ilmiy-texnik jurnali sanoat sohasida yangi texnologiyalarni joriy etish, ularning amaliyotdagi qo'llanilishi va yangi innovatsion yondashuvlar bo'yicha eng so'nggi ilmiy-tadqiqot maqolalarini nashr etishga ixtisoslashgan. Jurnalimiz sanoat jarayonlarini avtomatlashtirish, sun'iy intellekt, raqamli boshqaruv tizimlari va boshqa ilg'or texnologiyalar bo'yicha ilmiy izlanishlar va texnik tadqiqotlarga bag'ishlangan. Jurnalimiz mutaxassislar, olimlar va amaliyotchilar uchun zamonaviy texnologiyalarni sanoatda muvaffaqiyatli joriy etish bo'yicha bilim va tajriba almashish maydonini taqdim etadi. “Sanoatda raqamli texnologiyalar” (e-ISSN:3030-3214) ilmiy-texmik jurnali O‘zbekiston respublikasi Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi huzuridagi Oliy attestatsiya komissiyasining 30-iyul 2024 yildagi №358-sonli qaroriga asosan quyidagi ixtisosliklar bo‘yicha texnika fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD) va fan doktori (DSc) ilmiy darajasiga talabgorlarning dissertatsiya ishlari yuzasidan dissertatsiyalar asosiy ilmiy natijalarini chop etish tavsiya etilgan ✅05.00.00 - Texnika fanlari ✅04.00.00 - Geologiya-mineralogiya fanlari ✅02.00.00 - Kimyo fanlari (E)ISSN: 3030-3214 DOI: 10.70769/3030-3214.SRT
publisher: Qarshi davlat texnika universiteti
language: uz
publication name: Sanoatda raqamli texnologiyalar
issn: 3030-3214
copyright: Ommaviy Litsenziya Shartlari (Ochiq jurnal tizimlari (OJS) uchun) O‘zbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiq quyidagi shartlar taqdim etiladi: Mualliflik huquqi: Chop etilgan maqolaning mualliflik huquqi muallif(lar)ga tegishli bo‘lib qoladi. Shu bilan birga, maqola OJS platformasida chop etilgandan so‘ng, uning kontenti Creative Commons (CC BY) litsenziyasi asosida tarqatiladi. Litsenziya turi: Ushbu maqola Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0) litsenziyasi asosida tarqatiladi. Bu shuni anglatadiki, foydalanuvchilar ushbu maqolani quyidagi shartlarda qayta ishlatishlari, bo‘lishishlari va qayta ishlashlari mumkin: Nusxa ko‘chirish va tarqatish: Maqola matni yoki uning qismlari nusxasi erkin tarqatilishi mumkin. Iqtibos keltirish va tahlil qilish: Maqoladan qismlar iqtibos sifatida foydalanilishi mumkin. Erkin foydalanish: Tadqiqot va o‘quv jarayonlari uchun maqoladan erkin foydalanish huquqi mavjud. Muallifga havola qilish: Foydalanuvchilar maqola muallifini to‘g‘ri ko‘rsatishi va asl manbaga havola berishi lozim. Kommersiyaviy foydalanish: Ushbu maqoladan tijorat maqsadlarida foydalanishga ruxsat beriladi, ammo mualliflik va manbaga havola majburiy hisoblanadi. Hujjatni o‘zgartirish: Maqolaning matni yoki mazmunini o‘zgartirish, uni qayta ishlash mumkin, lekin har qanday o‘zgarishlar mualliflikka salbiy ta’sir ko‘rsatmasligi kerak. Mas’uliyat cheklovi: Muallif(lar) maqola tarkibidagi ma’lumotlarning to‘g‘riligiga javobgar bo‘lib, platforma tahririyati mazkur ma’lumotlardan foydalanish natijasida kelib chiqadigan har qanday zarar uchun javobgarlikni o‘z zimmasiga olmaydi. Ommaviy foydalanish majburiyatlari: Ushbu maqola mazmuni faqat qonuniy va axloqiy talablar asosida ishlatilishi kerak. Noqonuniy foydalanish qat’iyan man etiladi. Izoh: Mazkur litsenziya shartlari mualliflar va foydalanuvchilar o‘rtasida ochiq va shaffof foydalanishni ta’minlashga qaratilgan. Bu shartlarni qabul qilish orqali, siz maqola mazmunini Creative Commons litsenz…
items: KOAGULYATSIYA JARAYONI ASOSIDA SANOAT OQAVA SUVLARINI TOZALASHNING NAZARIY ASOSLARI VA AMALIY YONDASHUVLARI
items: SMART CHANNEL QURILMASINING SEZUVCHANLIGI VA MINIMAL SUV SARFINI EKSPERIMENTAL BAHOLASH
items: UCH MONOMERLI TERPOLIMERLANISH REAKSIYASIDA TARKIBINING STRUKTURAVIY O‘ZGARISHLARI EKSPRIMENTAL VA KINETIK MODEL ASOSIDA BAHOLASH
items: QULJUQTOV TOG‘LARI DEVON DAVRI YOTQIZIQLARINING LITOLOGIK TARKIBI VA QATLAMLANISH XUSUSIYATLARI
items: UZUNQUDUQ MAYDONIDAGI KARBONAT YURA YOTQIZIQLARINING GEOLOGIK TUZILISHI VA NEFT-GAZ ZAXIRALARINING ISTIQBOLLILIGI
items: YER OSTI SUV RESURSLARINI GEOLOGIK VA IQTISODIY JIHATDAN INTEGRATSIYALASHGAN BAHOLASH
items: TABIIY GAZNI ABSORBSION TOZALASH SAMARADORLIGIGA TA’SIR ETUVCHI OMILLARNI O‘RGANISH
items: NASADKALI QURILMALAR ISHINI FAOLLASHTIRISH USULLARINI TADQIQOTLASH
items: KUCHLI MAGNIT BO‘RONLARI DAVRIDA YANGIBOZOR GEOFIZIK ILMIY-TADQIQOT OBSERVATORIYASIDA MAGNIT MAYDONNING SUTKALIK O‘ZGARISHLARI
items: BUXORO-XIVA NEFTGAZLI REGIONINING MARKAZIY QISMIDA MEZOZOY-KAYNOZOYDA RIVOJLANGAN STRUKTURALARNING NEFTGAZLI MAYDONLARNI AJRATISH
items: NASOS OQIM YUZALARINING SHAXTA SUVI TARKIBIDAGI QATTIQ ZARRACHALAR SABABLI YEMIRILISHINI TADQIQ QILISH
items: PORSHENLI KOMPRESSORLAR UCHUN KO‘P BOSQICHLI SO‘RILUVCHI HAVONI SOVITISH TIZIMINI ISHLAB CHIQISH VA UNING ENERGIYA SAMARADORLIGIGA TA’SIRINI TADQIQ ETISH
items: YER OSTI KON LAHIMLARIDA BURG‘ILASH-PORTLATISH ISHLARI JARAYONIDA SHPURLARNI TO‘LIQ O‘ZLASHTIRISHNI OSHIRISHNING TEXNOLOGIK USULLARINI TAHLIL QILISH
items: KAULDI KONI OLTIN MA’DANLARI TURLI KOMBINATSIYALASHGAN QAYTA ISHLASH SXEMALARINI TAHLIL QILISH
items: KAULDI KONI OLTIN MA’DANLARI TEXNOLOGIK NAMUNALARINING SIANIDLASH KO‘RSATKICHLARINI TADQIQ QILISH
items: GRUNT O‘ZANLI KANALLARNI REKONSTRUKSIYALASHNING NSGA-II ALGORITMI YORDAMIDA KO‘P MAQSADLI OPTIMALLASHTIRISH MODELI
items: 2025-YILDA O‘ZBEKISTON UCHUN ENG YAXSHI 10 TA TRANSPORT TEXNOLOGIYALARI VA INNOVATSIYALARI
items: O‘ZAN TUBI BARQARORLIGINI BAHOLASH USULLARI
items: STABILIZATOR VA TO‘LDIRUVCHILAR BILAN MODIFIKATSIYALANGAN PVX ASOSIDA OLINGAN OLOVBARDOSH MATERIALNING INFRAQIZIL (IQ) SPEKTROSKOPIK TAHLILI
items: KISLOROD SAQLAGAN BENZINNI OKTAN SONINI OSHIRUVCHI ORGANIK QOʻSHIMCHALAR SINTEZI HAMDA EKSPLUATATSION XOSSALARINI TADQIQ ETISH
items: PLANETAR-VALIKLI EKSTRUZIYA USULI BILAN QAYTA ISHLANGAN YOVVOYI ARPA SELLYULOZASINING MORFOLOGIK VA MIKROSTRUKTURA XUSUSIYATLARINI SEM TAHLILI
items: KUNGABOQAR MUMINI AJRATIB OLISH VA UNING FIZIK-KIMYOVIY XUSUSIYATLARINI О‘RGANISH
items: NOKONDITSION FOSFORITLAR VA OQOVA SUVLAR CHO‘KINDILARI ASOSIDA ORGANIK-MINERAL O‘G‘ITLAR OLISH
items: GAT YORDAMIDA AGROEKOLOGIK MONITORING XARITALARINI TAKOMILLASHTIRISH
items: TEXNOLOGIK YUKLANGAN HUDUDLARDA GEOLOGIK MUHITNING TRANSFORMATSIYASINI FAZOVIY-VAQT TAHLIL QILISH METODIKASI “KREDO FAZOVIY MA’LUMOTLARNI TAHLIL QILISH” DASTURIY TA’MINOTIDAN FOYDALANGAN HOLDA
items: SENTINEL-1 TASVIRLARI YORDAMIDA YER OSTI KONCHILIK FAOLIYATI NATIJASIDA YUZAGA KELGAN YER YUZASI DEFORMATSIYASINI INSAR USULI ORQALI MONITORING QILISH
items: SUFLONLANGAN SELLYULOZANING MOLEKULYAR ARXITEKTURASINING MONTAMORILLONIT DISPERSIYALARIDAGI ADSORBSIYASI VA REOLOGIK XOSSALARIGA TA’SIRI
items: XONDIZA BOYITISH FABRIKASI TEXNOLOGIK JARAYONLARINI NAZORAT QILISHDA KOMPLEKSONOMETRIK TAHLIL USULINING SAMARADORLIGI
items: MARKAZDAN QOCHMA NASOSLARI ISHCHI G‘ILDIRAKLARINING SIRT QATLAMINI FUNKSIONAL QOPLAMALAR BILAN MUSTAHKAMLASH ORQALI GIDROABRAZIV YEDIRILISHGA CHIDAMLILIGINI OSHIRISH
items: ISHLATILGAN VANADIY KATALIZATORLARINI ATROF MUHITGA TA’SIRI VA UNI QAYTA ISHLASH USULLARI

KOAGULYATSIYA JARAYONI ASOSIDA SANOAT OQAVA SUVLARINI TOZALASHNING NAZARIY ASOSLARI VA AMALIY YONDASHUVLARI
type: item
description: Mazkur maqolada sanoat oqava suvlarini tozalashda keng qo‘llaniladigan koagulyatsiya–flokulyatsiya jarayonining ilmiy asoslari hamda ilg‘or texnologik yondashuvlari tahlil qilinadi. Koagulyatsiya jarayoni kolloid va mayda dispers zarrachalarni destabilizatsiya qilish orqali ularni yirik floklarga birlashtirish va keyinchalik cho‘ktirish imkonini beruvchi samarali fizik-kimyoviy usul sifatida qaraladi. Tadqiqotda metall asosli va metall bo‘lmagan koagulyantlarning turlari, ularning xossalari hamda qo‘llanish samaradorligi mavjud ilmiy manbalar asosida solishtirma tarzda o‘rganildi. Shuningdek, jarayon samaradorligiga ta’sir etuvchi asosiy omillar, jumladan pH muhiti, koagulyant dozalari, harorat, aralashtirish sharoitlari va kolloid tizimlarning xususiyatlari tizimli ravishda tahlil qilindi. Turli sanoat oqava suvlarining fizik-kimyoviy ko‘rsatkichlari asosida koagulyatsiya jarayonining qo‘llanilish imkoniyatlari baholandi. Olingan tahliliy natijalar koagulyatsiya asosidagi tozalash texnologiyalarini takomillashtirish, optimal ish sharoitlarini aniqlash hamda samarali texnologik yechimlarni ishlab chiqishda ilmiy asos bo‘lib xizmat qiladi.
subject: Ekologiya, mehnat muhofazasi va texnika xavfsizligi
  topic: section
subject: sanoat oqava suvlari
  topic: keywords
subject: koagulyatsiya jarayoni
  topic: keywords
subject: flokulyatsiya
  topic: keywords
subject: koagulyantlar
  topic: keywords
subject: suvni tozalash texnologiyalari
  topic: keywords
subject: fizik-kimyoviy usullar
  topic: keywords
subject: tozalash samaradorligi
  topic: keywords
creator: Abdulaziz A’zamovich Ikromov
creator: Ulug‘bek Komiljonovich Urinov
creator: Jahongir Bahromovich Fayziyev
rights: Mualliflik huquqi (c) 2026 Ikromov, A.A., Urinov, U.K., Fayziyev, J.B. (Muallif) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-04-29
publication date: 2026-04-29
doi: 10.70769/3030-3214.SRT.4.2.2026.4

SMART CHANNEL QURILMASINING SEZUVCHANLIGI VA MINIMAL SUV SARFINI EKSPERIMENTAL BAHOLASH
type: item
description: Ushbu maqolada ochiq o‘zanlarda suv sarfini o‘lchash uchun mo‘ljallangan “Smart Channel” qurilmasining sezuvchanligi va minimal suv sarfi eksperimental usulda baholangan. Tadqiqotning dolzarbligi sug‘orish tizimlarida suv resurslarini oqilona boshqarish, suv hisobini aniq yuritish va kichik sarflarni ishonchli qayd etish zarurati bilan izohlanadi. Tajribalar Toshkent viloyati Quyichirchiq tumanida joylashgan “Smart Solution System” MCHJning “Gidravlika va gidrometriya” laboratoriyasida olib borildi. Tadqiqot obyekti sifatida 60×60 sm o‘lchamdagi “Smart Channel” qurilmasi namunasi qabul qilindi. Qurilmaning ishlash prinsipi tezlik–maydon usuliga asoslangan bo‘lib, suv sarfi oqimning o‘rtacha tezligi va tirik kesim yuzi orqali aniqlanadi. Tajriba natijalari 60×60 sm o‘lchamdagi “Smart Channel” qurilmasi namunasi uchun o‘rtacha sezuvchanlik chegarasi 0,45 sm/s ga teng ekanini, minimal qayd etilgan suv sarfi esa 0,269 l/s ni tashkil etganini ko‘rsatdi. Qurilmaning o‘lchash aniqligi namunaviy elektromagnit sarf o‘lchagich hamda hajmiy usul bilan taqqoslash orqali baholandi. Natijalarga ko‘ra, “Smart Channel” qurilmasining xatoligi namunaviy sarf o‘lchash vositasiga nisbatan +2,47 % dan -2,48 % gacha, hajmiy usulga nisbatan esa +2,43 % dan -2,47 % gacha oraliqda o‘zgargan. Olingan ma’lumotlar “Smart Channel” qurilmasi kichik suv sarflarini qayd etish va ochiq o‘zanlarda suv hisobini yuritishda amaliy jihatdan qo‘llash mumkin bo‘lgan qurilma ekanini tasdiqlaydi. Tadqiqot natijalari qurilmaning minimal suv sarfini asoslash, sezuvchanlik chegarasini aniqlash va qiyoslash metodikasini takomillashtirish uchun ilmiy asos yaratadi.
subject: Geologiya va neft-gaz sanoati
  topic: section
subject: Smart Channel
  topic: keywords
subject: ochiq o‘zan
  topic: keywords
subject: suv sarfi
  topic: keywords
subject: minimal suv sarfi
  topic: keywords
subject: sezuvchanlik
  topic: keywords
subject: tezlik–maydon usuli
  topic: keywords
subject: qiyoslash
  topic: keywords
subject: elektromagnit sarf o‘lchagich
  topic: keywords
subject: hajmiy usul
  topic: keywords
subject: o‘lchash xatoligi
  topic: keywords
creator: Mаqsud Yusufovich Otаxonov
creator: Ilhomjon Bаhtiyoro‘g‘li Zokirov
creator: Alisher Abdullaуevich Arifjanоv
creator: Khurshid Abduxamidоvich Azizоv
rights: Mualliflik huquqi (c) 2026 Otаxonov, M.Y., Zokirov, I.B., Toshtemirov, Sh.A., Nazarov, U.X. (Muallif) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-04-20
publication date: 2026-04-20
doi: 10.70769/3030-3214.SRT.4.2.2026.3

UCH MONOMERLI TERPOLIMERLANISH REAKSIYASIDA TARKIBINING STRUKTURAVIY O‘ZGARISHLARI EKSPRIMENTAL VA KINETIK MODEL ASOSIDA BAHOLASH
type: item
description: Ushbu tadqiqotda TDMA–stirol–malein angidrid tizimida terpolimerlanish kinetikasi va tarkibiy o‘zgarishlari eksperimental hamda kinetik model asosida o‘rganildi. Inisiator konsentratsiyasi 16,8×10⁻⁶ dan 51,3×10⁻⁶ mol·L⁻¹ gacha oshirilganda konversiya 6,4% dan 15,2% gacha, reaksiya tezligi 4,075×10⁻⁶ dan 8,965×10⁻⁶ mol·L⁻¹·s⁻¹ gacha ortdi. Stirol konsentratsiyasi ortishi bilan tezlik 3,11×10⁻⁶ dan 11,07×10⁻⁶ mol·L⁻¹·s⁻¹ gacha oshgani aniqlandi. Past konversiyada tarkib boshlang‘ich qiymatlarga yaqin bo‘lsa-da, ayrim tizimlarda kompozitsion drift kuzatilib, MA ulushi 0,50 dan 0,70 gacha ortdi. Eksperimental natijalar model bilan yuqori moslikda (±0,02–0,04) bo‘ldi.
subject: Geologiya va neft-gaz sanoati
  topic: section
subject: 04.00.00 - Geologiya-mineralogiya fanlari
  topic: category
subject: terpolimerlanish
  topic: keywords
subject: kinetika
  topic: keywords
subject: TDMA–St–MA tizimi
  topic: keywords
subject: kompozitsion drift
  topic: keywords
subject: reaktivlik nisbatlari
  topic: keywords
subject: kinetik modellashtirish
  topic: keywords
subject: radikal polimerlanish
  topic: keywords
creator: Shohrux Boboxono‘g‘li Mavlonov
creator: Sadriddin Fayzullayevich Fozilov
rights: Mualliflik huquqi (c) 2026 Mavlonov, Sh.B., Fozilov, S.F. (Muallif) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-04-14
publication date: 2026-04-14
doi: 10.70769/3030-3214.SRT.4.2.2026.2

QULJUQTOV TOG‘LARI DEVON DAVRI YOTQIZIQLARINING LITOLOGIK TARKIBI VA QATLAMLANISH XUSUSIYATLARI
type: item
description: Mazkur maqolada Quljuqtov tog‘lari hududida keng tarqalgan devon davri yotqiziqlarining litologik tarkibi, qatlamlanish xususiyatlari hamda fasial o‘zgaruvchanligi kompleks va tizimli tahlil qilinadi. Tadqiqot jarayonida hududda uchraydigan terrigen, karbonat va vulkanogen jinslarning mineralogik-petrografik tarkibi, strukturaviy-matritsali tuzilishi va stratigrafik joylanishiga alohida e’tibor qaratilgan. Devon yotqiziqlarining qatlamlanishida kuzatiladigan ritmik almashinuvlar, fasial zonallik va organogen jinslarning shakllanish xususiyatlari paleogeografik sharoitlar bilan uzviy bog‘liq holda izohlanadi. Olingan ma’lumotlar devon davrida hududda sayoz dengiz, delta va rifli platforma muhitlari navbatma-navbat ustunlik qilganini ko‘rsatadi. Shuningdek, cho‘kindi to‘planish jarayonlarining tektonik faollik va vulkanizm bilan bog‘liqligi ham ilmiy asosda yoritilgan. Maqola natijalari Quljuqtov tog‘lari devon kompleksining geologik evolyutsiyasini tiklash, uning stratigrafik tizimdagi o‘rnini aniqlash hamda mintaqaning paleogeografik rivojlanish bosqichlarini chuqurroq anglashga xizmat qiladi. Tadqiqot xulosalari mintaqaviy geologiya, stratigrafiya va paleogeografiya sohalari uchun muhim ilmiy ahamiyat kasb etadi.
subject: Geologiya va neft-gaz sanoati
  topic: section
subject: Devon davri
  topic: keywords
subject: Quljuqtov tog‘lari
  topic: keywords
subject: litologik tarkib
  topic: keywords
subject: qatlamlanish tuzilishi
  topic: keywords
subject: fasial o‘zgaruvchanlik
  topic: keywords
subject: terrigen jinslar
  topic: keywords
subject: karbonat jinslar
  topic: keywords
subject: rif komplekslari
  topic: keywords
subject: paleogeografiya
  topic: keywords
subject: organogen yotqiziqlar
  topic: keywords
creator: Gulbanu Parxatqizi Berdimuratova
creator: Moxigul Mamasaliyevna Kurbonova
rights: Mualliflik huquqi (c) 2026 Berdimuratova, G.P., Kurbonova, M.M. (Muallif) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-04-11
publication date: 2026-04-11
doi: 10.70769/3030-3214.SRT.4.2.2026.1

UZUNQUDUQ MAYDONIDAGI KARBONAT YURA YOTQIZIQLARINING GEOLOGIK TUZILISHI VA NEFT-GAZ ZAXIRALARINING ISTIQBOLLILIGI
type: item
description: Maqolada Uzunquduq maydonidagi (Qashqadaryo viloyati, O‘zbekiston) yuqori yura karbonat yotqiziqlarining geologik tuzilishi xususiyatlari va neftgazlilik istiqbollari ko‘rib chiqilgan. MOGT 2D/3D seysmorazvedka ma’lumotlarini kompleks talqin qilish va qidiruv quduqlarini burg‘ilash natijalari asosida konning strukturaviy modeli aniqlashtirildi, kollektorlik xususiyatlari yaxshilangan biogerm va anomal zonalar ajratildi. Aniqlangan anomaliyalarning neft-gaz salohiyatini baholash maqsadida uchta qidiruv quduqlarini joylashtirish uchun joylar taklif etildi.
subject: Geologiya va neft-gaz sanoati
  topic: section
subject: 04.00.00 - Geologiya-mineralogiya fanlari
  topic: category
subject: Yura davri karbonat yotqiziqlari
  topic: keywords
subject: neftgazlilik
  topic: keywords
subject: biogerm
  topic: keywords
subject: strukturaviy model
  topic: keywords
subject: seysmofatsial tahlil
  topic: keywords
subject: izlov-qidiruv burg‘ilash
  topic: keywords
subject: kollektorlik xususiyatlari
  topic: keywords
creator: Shukurxon Berdimurodovich Qurbonov
creator: Nazarbek Narziyevich Yuldashev
creator: Ismoil Qosimjonovich Kirgizov
creator: Fazliddin Ochilxonovich Jo‘rayev
rights: Mualliflik huquqi (c) 2026 Qurbonov, Sh.B., Yuldashev, N.N., Kirgizov, I.Q., Jo‘rayev, F.O. (Muallif) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-04-07
publication date: 2026-04-07
starting page: 149
ending page: 152
doi: 10.70769/3030-3214.SRT.4.1.2026.43

YER OSTI SUV RESURSLARINI GEOLOGIK VA IQTISODIY JIHATDAN INTEGRATSIYALASHGAN BAHOLASH
type: item
description: Maqolada yer osti suvlarining tabiiy-geologik xususiyatlari va iqtisodiy mohiyati kompleks yondashuv asosida tahlil qilingan. Yer osti suvlarining gidrogeologik shakllanish qonuniyatlari, suvli qatlamlarning litologik va filtratsion xususiyatlari hamda qayta tiklanish mexanizmlari yoritilgan. Suv resurslarini iqtisodiy kategoriya sifatida baholashning nazariy asoslari ko‘rib chiqilgan. Geologik va iqtisodiy omillarni integratsiyalashgan holda baholash zarurligi asoslab berilgan. Yer osti suvlarini boshqarishda gidrogeologik monitoring, ekspluatatsion zaxiralarni ilmiy asoslash va barqaror foydalanish tamoyillarining ahamiyati ko‘rsatilgan. Tadqiqot natijalari yer osti suv resurslarini geologik-iqtisodiy jihatdan kompleks baholash va ulardan oqilona foydalanishni ta’minlashga qaratilgan.
subject: Geologiya va neft-gaz sanoati
  topic: section
subject: 04.00.00 - Geologiya-mineralogiya fanlari
  topic: category
subject: yer osti suvlari
  topic: keywords
subject: gidrogeologiya
  topic: keywords
subject: tabiiy resurs
  topic: keywords
subject: iqtisodiy baholash
  topic: keywords
subject: suv resurslari
  topic: keywords
subject: barqaror rivojlanish
  topic: keywords
creator: To‘lqin Nurboboyevich Yarboboyev
creator: Jahongir Shodmonkulovich Rabbimov
creator: Baxtiyor Baxriddino‘g‘li Jamilov
rights: Mualliflik huquqi (c) 2026 Yarboboyev, T.N., Rabbimov, J.Sh., Jamilov, B.B. (Muallif) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-04-06
publication date: 2026-04-06
starting page: 180
ending page: 185
doi: 10.70769/3030-3214.SRT.4.1.2026.42

TABIIY GAZNI ABSORBSION TOZALASH SAMARADORLIGIGA TA’SIR ETUVCHI OMILLARNI O‘RGANISH
type: item
description: Tabiiy gazni nordon komponentlardan absorbtsiyali tozalash jarayonning ko‘rsatgichini oshishi massa uzatish koeffitsientlari gidrodinamik, geometrik va fizik-kimyoviy omillarga hamda kolonnaning ichidagi nasadkalarning joylashsishiga, konfiguratsiyasiga va to‘qnashuvchi oqilarning yunalishiga chambarchas bog‘liq holatlari o‘rganilgan. Bunday muammolardan kelib chiqqan holda geometrik omillar, fizik-kimyoviy omillar, muayyan omillarning ta’sirini eksperimental tadqiqotlashda jiddiy qiyinchiliklarni tug‘dirishi bilan bog‘liqligi, faza zichligining va yopishqoqlikning ta’siri, turbulent rejimdagi oqimlarda to‘qnoshishishi harakatidagi jarayonlar ustida tadqiqotlar olib borilgan.
subject: Geologiya va neft-gaz sanoati
  topic: section
subject: 04.00.00 - Geologiya-mineralogiya fanlari
  topic: category
subject: gidrodinamik
  topic: keywords
subject: geometrik
  topic: keywords
subject: yopishqoqlik
  topic: keywords
subject: likopchalar
  topic: keywords
subject: turbulent rejim
  topic: keywords
subject: diffuziya koeffitsienti
  topic: keywords
subject: ovoz tebranishlar
  topic: keywords
subject: yuzaki qarshilik
  topic: keywords
creator: Eldor Nurmamatovich Dustqobilov
rights: Mualliflik huquqi (c) 2026 Dustqobilov, E.N. (Muallif) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-04-06
publication date: 2026-04-06
starting page: 176
ending page: 179
doi: 10.70769/3030-3214.SRT.4.1.2026.41

NASADKALI QURILMALAR ISHINI FAOLLASHTIRISH USULLARINI TADQIQOTLASH
type: item
description: Ushbu maqolada tabiiy gazlarni nordon komponentlardan absorbtsiyali usullari qo‘llanilgan bo‘lib, bunda nasadkali absorberlarning oqimlarni yunaltirish samaradorligi ko‘p jihatdan qo‘llaniladigan nasadkaning shakliga bog‘liqligi o‘rganilgan. Buning uchun kontaktli nasadkali qurilmalarda massa uzatishi faollashtirishning turli usullari taklif qilingan. Elementar massa uzatish aktining zamonaviy nazariyasi, sanoat nasadkali kolonnalarning ish sharoitlaridan sezilarli darajada farq qiladigan gidrodinamik rejimlar va interfaza sirt shakllarining cheklangan oralig‘i uchun massa uzatish koeffitsientini nazariy jihatdan aniqlashdagi imkon berganligi aniqlangan.
subject: Geologiya va neft-gaz sanoati
  topic: section
subject: 04.00.00 - Geologiya-mineralogiya fanlari
  topic: category
subject: absorbtsiya
  topic: keywords
subject: kontaktli nasadka
  topic: keywords
subject: emulsifikatsiya
  topic: keywords
subject: gidrodinamik rejim
  topic: keywords
subject: kontsentratsiya
  topic: keywords
subject: purkovchi
  topic: keywords
subject: gaz-suyuq emulsiya
  topic: keywords
creator: Eldor Nurmamatovich Dustqobilov
creator: Tashmurza Raxmonovich Yuldashev
rights: Mualliflik huquqi (c) 2026 Dustqobilov, E.N., Yuldashev, T.R. (Muallif) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-04-06
publication date: 2026-04-06
starting page: 166
ending page: 170
doi: 10.70769/3030-3214.SRT.4.1.2026.40

KUCHLI MAGNIT BO‘RONLARI DAVRIDA YANGIBOZOR GEOFIZIK ILMIY-TADQIQOT OBSERVATORIYASIDA MAGNIT MAYDONNING SUTKALIK O‘ZGARISHLARI
type: item
description: Ushbu maqolada kuchli magnit bo‘ronlari (Kp ≥ 7, Dst ≤ −100 nT) davrida Yangibazar geofizik ilmiy-tadqiqot observatoriyasida qayd etilgan Yer magnit maydonining o‘rtacha sutkalik variatsiyalari tahlil qilingan. Tadqiqot jarayonida magnit maydonining asosiy komponentlari — H, D va Z bo‘yicha sutkalik dinamika, amplitudaviy o‘zgarishlar hamda fazaviy siljishlar o‘rganildi. Olingan natijalar kuchli magnit bo‘ronlari vaqtida sutkalik magnit variatsiyalari fon qiymatlariga nisbatan sezilarli darajada ortishini va ularning strukturasida o‘zgarishlar yuz berishini ko‘rsatdi. Tadqiqot natijalari ehtimoliy zilzilalarni prognoz qilish va baholash, shuningdek, mintaqaviy geofizik monitoring tizimlarini takomillashtirishda muhim ahamiyatga ega.
subject: Geologiya va neft-gaz sanoati
  topic: section
subject: 04.00.00 - Geologiya-mineralogiya fanlari
  topic: category
subject: kuchli magnit bo‘ronlari
  topic: keywords
subject: Yer magnit maydoni
  topic: keywords
subject: sutkalik variatsiyalar
  topic: keywords
subject: geomagnit faollik
  topic: keywords
subject: Yangibazar observatoriyasi
  topic: keywords
creator: Saidigani Egamberdiyev
creator: Ahror Husomiddinov
creator: Farrux Ruzimboev
creator: Elyor Jo‘rayev
rights: Mualliflik huquqi (c) 2026 Egamberdiyev, S., Husomiddinov, A., Ruzimboev, F., Jo‘rayev, E. (Muallif) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-04-05
publication date: 2026-04-05
starting page: 159
ending page: 165
doi: 10.70769/3030-3214.SRT.4.1.2026.39

BUXORO-XIVA NEFTGAZLI REGIONINING MARKAZIY QISMIDA MEZOZOY-KAYNOZOYDA RIVOJLANGAN STRUKTURALARNING NEFTGAZLI MAYDONLARNI AJRATISH
type: item
description: Maqolada uchinchi rutba lokal strukturalarning yoshi bo‘yicha va makonda joylashish munosabatlarining tahlili natijalari keltirilgan, va bu strukturalar mezozoy-kaynozoy tarixining turli bosqichlarida shakllanganligi, regionning rivojlanishining turli bosqichlarida uchinchi rutba lokal strukturalar bilan ma’lum UV konlarining joylashish bog‘liqligi, regionning mezozoy-kaynozoyda rivojlangan strukturalarining paleotektonik xususiyatlarini hisobga olib neftgazli maydonlarni ajratish natijalari to‘g‘risidagi ma’lumotlar keltirilgan. Shuningdek maqolada konlarning joylashishini tahlili uchinchi rutbaga tegishli lokal antiklinal strukturalari shaklini ifodalagan xaritalar bilan bog‘lab bajarilgan. Quyi-o‘rta yura terrigen yotqiziqlarida uchinchi rutba MZ-KZ deformatsiyasi turli fazalarida hosil bo‘lgan lokal antiklinal strukturalari ajratilgan. Bularning tahlili asosida uch toifadagi maydon ajratilgan. Paleotektonik ma’lumotlar asosida neftgaz to‘planish zonalari ajratilgan.
subject: Geologiya va neft-gaz sanoati
  topic: section
subject: 04.00.00 - Geologiya-mineralogiya fanlari
  topic: category
subject: mezozoy-kaynozoy
  topic: keywords
subject: deformatsiya
  topic: keywords
subject: paleogen
  topic: keywords
subject: neogen-to‘rtlamchi
  topic: keywords
subject: faza
  topic: keywords
subject: neftgaz to‘plami
  topic: keywords
subject: Buxoro pog‘onasi
  topic: keywords
subject: Chorjo‘y pog‘anasi
  topic: keywords
subject: gazokondensat
  topic: keywords
subject: geologik kesim
  topic: keywords
subject: gaz uyumi
  topic: keywords
subject: gorizontlar
  topic: keywords
creator: Xolxo‘ja Raxmatullayevich Axmedov
rights: Mualliflik huquqi (c) 2026 Axmedov, X.R. (Muallif) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-04-04
publication date: 2026-04-04
starting page: 141
ending page: 148
doi: 10.70769/3030-3214.SRT.4.1.2026.38

NASOS OQIM YUZALARINING SHAXTA SUVI TARKIBIDAGI QATTIQ ZARRACHALAR SABABLI YEMIRILISHINI TADQIQ QILISH
type: item
description: Tadqiqot davomida nasos oqim yuzalarining gidroabraziv yemirilish jarayoni nazariy va tajriba asosida tahlil qilindi. Nasoslar ruda konlarida tarkibida turli kattalikdagi qattiq mexanik aralashmalar bo‘lgan shaxta suvini yer yuzasiga haydash uchun keng qo‘llaniladi. Bu esa ishchi g‘ildiraklar, yo‘naltiruvchi apparatlar va zichlovchi halqalar kabi asosiy oqim yuzalarining shiddatli yeyilishiga olib keladi. Nasos agregatlarining ishonchliligi va energiya samaradorligi ko‘p jihatdan aynan shu yeyilish jarayoniga bog‘liq bo‘lib, uni chuqur o‘rganish dolzarb ilmiy muammo hisoblanadi.
subject: Kon-metallurgiya va ishlab chiqarish sanoati
  topic: section
subject: 05.00.00 - Texnika fanlari
  topic: category
subject: shaxta suvi
  topic: keywords
subject: gidroabraziv yeyilish
  topic: keywords
subject: nasos
  topic: keywords
subject: ishchi g‘ildirak
  topic: keywords
subject: qattiq zarrachalar
  topic: keywords
subject: oqim yuzalari
  topic: keywords
subject: yo‘naltiruvchi apparatlar
  topic: keywords
creator: Dilshoda Narmuratovna Xatamova
creator: Mohinur Abduxakim qizi Yuldasheva
rights: Mualliflik huquqi (c) 2026 Xatamova, D.N., Yuldasheva, M.A. (Muallif) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-04-03
publication date: 2026-04-03
starting page: 110
ending page: 113
doi: 10.70769/3030-3214.SRT.4.1.2026.37

PORSHENLI KOMPRESSORLAR UCHUN KO‘P BOSQICHLI SO‘RILUVCHI HAVONI SOVITISH TIZIMINI ISHLAB CHIQISH VA UNING ENERGIYA SAMARADORLIGIGA TA’SIRINI TADQIQ ETISH
type: item
description: Porshenli kompressorlarning energiya samaradorligi ko‘p jihatdan kompressorga so‘riluvchi havoning boshlang‘ich termodinamik holatiga, ayniqsa uning haroratiga bog‘liq. So‘riluvchi havoning yuqori harorati gaz zichligining kamayishiga olib keladi, bu esa siqish jarayonida bajariladigan ish miqdorining ortishiga va natijada elektr energiyasi sarfining ko‘payishiga sabab bo‘ladi. Ushbu tadqiqotning maqsadi porshenli kompressorlar uchun ko‘p bosqichli so‘riluvchi havoni sovitish tizimini ishlab chiqish hamda uning termodinamik va aerodinamik ko‘rsatkichlarga ta’sirini hisoblash suyuqliklar usuli asosida baholashdan iborat. Taklif etilgan texnik yechimda so‘riluvchi havo kompressorga kirishdan oldin ketma ket joylashgan ko‘p bosqichli quvurli issiqlik almashtirgichlar orqali sovitiladi. Tadqiqot SolidWorks Flow Simulation dasturi yordamida amalga oshirildi va harorat hamda bosim maydonlari modellashtirildi. Modellashtirish natijalari so‘riluvchi havoning harorati 40°C dan 7–8°C gacha kamayishini ko‘rsatdi. Bu esa havoning zichligini oshirish, siqish uchun zarur ish miqdorini kamaytirish va kompressorning energiya samaradorligini oshirish imkonini beradi. Shu bilan birga, qurilmadagi bosim yo‘qotish qiymati 14–26 Pa oralig‘ida bo‘lib, bu gidravlik qarshiliklarning minimal darajada ekanligini ko‘rsatadi. Olingan natijalar taklif etilgan ko‘p bosqichli sovitish tizimi kompressorning hajmiy unumdorligini oshirish, elektr energiyasi sarfini kamaytirish va umumiy energiya samaradorligini yaxshilashga xizmat qilishini tasdiqlaydi. Taklif etilgan texnik yechim sanoat porshenli kompressorlarida energiya tejamkor texnologiya sifatida qo‘llanishi mumkin.
subject: Kon-metallurgiya va ishlab chiqarish sanoati
  topic: section
subject: 05.00.00 - Texnika fanlari
  topic: category
subject: Porshenli kompressor
  topic: keywords
subject: so‘riluvchi havo
  topic: keywords
subject: issiqlik almashtirgich
  topic: keywords
subject: Suyuqliklar dinamikasini modellashtirish
  topic: keywords
subject: hajmiy unumdorlik
  topic: keywords
subject: bosim yo‘qotish
  topic: keywords
creator: Elmurod Umaraliyevich Yuldashev
creator: Shaxzod Numono‘g‘li Jo‘rayev
rights: Mualliflik huquqi (c) 2026 Yuldashev, E.U., Jo‘rayev, Sh.N. (Muallif) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-04-03
publication date: 2026-04-03
starting page: 104
ending page: 109
doi: 10.70769/3030-3214.SRT.4.1.2026.36

YER OSTI KON LAHIMLARIDA BURG‘ILASH-PORTLATISH ISHLARI JARAYONIDA SHPURLARNI TO‘LIQ O‘ZLASHTIRISHNI OSHIRISHNING TEXNOLOGIK USULLARINI TAHLIL QILISH
type: item
description: Mazkur ishda yer osti kon lahimlarida burg‘ilash-portlatish ishlari jarayonida shpurlarni to‘liq o‘zlashtirish darajasini oshirish hamda portlatilmay qolgan pastki qism uchastkalari (“stakanlar”) hosil bo‘lishining oldini olishning zamonaviy texnologik usullari ko‘rib chiqilgan. “Stakanlar” hosil bo‘lishining fizik mexanizmlari tahlil qilinib, ular portlash energiyasining notekis taqsimlanishi, erkin yuzaning yetishmasligi va detonatsiya to‘lqinining jins massivi bilan o‘zaro ta’siri xususiyatlari bilan bog‘liqligi asoslab berilgan. Shpurlarda zaryadlarni teskari (obrat) initsiyalash, shpurlarni ataylab uzaytirish, havo bo‘shliqlaridan foydalanish, kombinatsiyalangan zaboyka qo‘llash, shuningdek, yuzaki-faol moddalar yordamida jins massivini oldindan fizik-kimyoviy zaiflashtirish usullari ko‘rib chiqilib, ilmiy asoslangan. Ko‘rsatilishicha, ushbu yechimlarni kompleks qo‘llash shpurlardan foydalanish koeffitsiyentini 0,90–0,95 gacha oshirish, portlovchi moddalarning solishtirma sarfini kamaytirish hamda zaboy shakllanish sifatini yaxshilash bilan birga seysmik va ekologik ta’sirni kamaytirishga imkon beradi.
subject: Kon-metallurgiya va ishlab chiqarish sanoati
  topic: section
subject: 04.00.00 - Geologiya-mineralogiya fanlari
  topic: category
subject: burg‘ilash-portlatish ishlari
  topic: keywords
subject: shpurlardagi zaryadlar
  topic: keywords
subject: shpurlardan foydalanish koeffitsiyenti
  topic: keywords
subject: “stakanlar”
  topic: keywords
subject: teskari initsiyalash
  topic: keywords
subject: kombinatsiyalangan zaboyka
  topic: keywords
subject: yuzaki-faol moddalar
  topic: keywords
subject: yer osti kon lahimlari
  topic: keywords
creator: Sherzod Sharipovich Zairov
creator: G‘afur Subxonovich Nutfulloyev
creator: Bahrom Abdialiyevich G‘oyibnazarov
creator: Navro‘zbek Abdujabborovich Ismatillayev
rights: Mualliflik huquqi (c) 2026 Zairov, Sh.Sh., Nutfulloyev, G‘.S., G‘oyibnazarov, B.A., Ismatillayev, N.A. (Muallif) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-04-02
publication date: 2026-04-02
starting page: 96
ending page: 103
doi: 10.70769/3030-3214.SRT.4.1.2026.35

KAULDI KONI OLTIN MA’DANLARI TURLI KOMBINATSIYALASHGAN QAYTA ISHLASH SXEMALARINI TAHLIL QILISH
type: item
description: Ushbu maqolada Kauldi koni oltin ma’danlarini turli usullarni qo‘llab boyitiluvchanligini o‘rganish, jumladan ma’danni gravitatsion va flotatsion usulda boyitish bilan bir qatorda ushbu usullarni birgalikda kombinatsiya usulida qo‘llash asosida ma’dan tarkibidagi qimmatbaho komponentlarni maksimal darajada samarali ajratib olish imkonini beruvchi texnologik yechimlar tahlil qilingan. Bunda boyitmalarni mis eritish zavodida eritish va sianidlash, boyitish chiqindilarini esa sianidlash usulini qo‘llab qayta ishlash nazarda tutilgan. Bunda ma’dan tarkibida gil minerallari miqdori yuqoriligi sababli sianidlash qoldig‘ini filtrlashda yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan muammolarni ham hisobga olish kerak bo‘ladi. O‘tkazilgan laboratoriya tadqiqotlari natijalari asosida Kauldi koni ma’danini 90% -0,074 mm o‘lchamgacha yanchish, ikkitadan asosiy va nazorat flotatsiyasi, ushbu jarayonlar ko‘pikli mahsulotini tozalash flotatsiyasi va flotatsiya chiqindisini sianidlashni o‘z ichiga oluvchi flotatsiya-sianidlash sxemasi tavsiya etiladi.
subject: Kon-metallurgiya va ishlab chiqarish sanoati
  topic: section
subject: 05.00.00 - Texnika fanlari
  topic: category
subject: 04.00.00 - Geologiya-mineralogiya fanlari
  topic: category
subject: Oltin
  topic: keywords
subject: kumush
  topic: keywords
subject: gravitatsiya
  topic: keywords
subject: flotatsiya
  topic: keywords
subject: yanchish
  topic: keywords
subject: boyitma
  topic: keywords
subject: chiqindi
  topic: keywords
subject: kombinatsiyalashgan sxema
  topic: keywords
creator: Alisher Usmonovich Samadov
creator: Ibrohim Sunnatullayevich Nurmuhammedov
creator: Baxrom Narzullayevich Xamidullayev
creator: Azamat Xushbakovich Hakimov
rights: Mualliflik huquqi (c) 2026 Samadov, A.U., Nurmuhammedov, I.S., Xamidullayev, B.N., Hakimov, A.X. (Muallif) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-04-01
publication date: 2026-04-01
starting page: 85
ending page: 89
doi: 10.70769/3030-3214.SRT.4.1.2026.34

KAULDI KONI OLTIN MA’DANLARI TEXNOLOGIK NAMUNALARINING SIANIDLASH KO‘RSATKICHLARINI TADQIQ QILISH
type: item
description: Ushbu maqolada Kauldi koni oltin ma’danlarini moddiy tarkibini kimyoviy, ratsional tahlil qilish va dastlabki texnologik namunalarni sianlashga oid o‘tkazilgan tajriba ishlari natijalari keltirilgan. Ma’dan o‘rtacha namunasining kimyoviy tahlil natijalariga ko‘ra oltinning o‘rtacha miqdori 3,08 sh/b, kumushning miqdori esa 2,44 sh/b ni tashkil etdi. Ma’dan namunasidagi sianidlash mumkin bo‘lgan erkin oltin 90%, kumush esa 91,36% ni tashkil etadi; Sb va As minerallari va birikmalari bilan bog‘langan oltin 2,9% va kumush 1,23%; temir va marganets karbonatlari va gidroksidlari bilan bog‘langan oltin 0,32%, kumush 0,82%; sulfidlar (pirit, arsenopirit) bilan bog‘langan oltin 6,45%, kumush 2,47%; kvarts, alyumosilikatlar va boshqa kislotada erimaydigan minerallar tarkibidagi oltin 0,32%, kumush 4,16% ni tashkil qiladi. Dastlabki ma’dan va boyitish mahsulotlarini to‘g‘ridan-to‘g‘ri sianidlash bo‘yicha sinovlar o‘tkazildi. Oltinni erituvchi birikma sifatida natriy sianidi va uning o‘rnini bosuvchi Jinchan (Xitoy) reagentidan foydalanildi. O‘tkazilgan tajribalar natijasida oltinni eritmaga o‘tkazish bo‘yicha optimal rejim aniqlandi. Ma’danni -0,044 mm o‘lchamgacha yanchib, natriy sianidi konsentratsiyasi 0,07% (1,4 kg/t) va jarayon davomiyligi 36 soat bo‘lganda sianidlanganda oltinning eritmaga ajralishi 90% va kumushniki 88,36% ni tashkil qildi. Jinchan reagentini qo‘llab o‘tkazilgan tajribalar ushbu reagentni qo‘llab olingan natijalar sianidni qo‘llab olingan natijalar bilan teng natijalarni olish imkonini berishini ko‘rsatdi. Ma’danni -0,044 mm o‘lchamgacha yanchib, Jinchan reagenti konsentratsiyasi 0,3% (6 kg/t) va jarayon davomiyligi 24 soat bo‘lganda tanlab eritilganda oltinning eritmaga ajralishi 91,55% va kumushniki 91,72% ni tashkil qildi.
subject: Kon-metallurgiya va ishlab chiqarish sanoati
  topic: section
subject: 05.00.00 - Texnika fanlari
  topic: category
subject: 04.00.00 - Geologiya-mineralogiya fanlari
  topic: category
subject: oltin
  topic: keywords
subject: sianlash
  topic: keywords
subject: Kauldi koni
  topic: keywords
subject: ratsional tahlil
  topic: keywords
subject: kimyoviy tahlil
  topic: keywords
subject: eritmaga ajralishi
  topic: keywords
subject: yanchish
  topic: keywords
subject: natriy sianid
  topic: keywords
subject: Jinchan
  topic: keywords
creator: Alisher Usmonovich Samadov
creator: Ibrohim Sunnatullayevich Nurmuhammedov
creator: A’zamjon Abdualiyevich Xaydarov
creator: Ergash Yusufo‘g‘li Jabborov
rights: Mualliflik huquqi (c) 2026 Samadov, A.U., Nurmuhammedov, I.S., Xaydarov, A.A., Jabborov, E.Y. (Muallif) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-04-01
publication date: 2026-04-01
starting page: 80
ending page: 84
doi: 10.70769/3030-3214.SRT.4.1.2026.33

GRUNT O‘ZANLI KANALLARNI REKONSTRUKSIYALASHNING NSGA-II ALGORITMI YORDAMIDA KO‘P MAQSADLI OPTIMALLASHTIRISH MODELI
type: item
description: Ushbu maqolada grunt o‘zanli irrigatsiya kanallarini rekonstruksiyalash parametrlarini aniqlash uchun ishlab chiqilgan ko‘p maqsadli optimallashtirish modeli ta’riflanadi. Model oqim gidravlik parametrlarini Shezi-Manning tenglamasi, oqiziq transporti hisoblarini Engelund–Hansenning oqimning tashuvchanlik qobiliyatini aniqlash formulasi va filtratsiya hisoblarini Pavlovskiy filtratsiya formulasi bilan hisoblashlarni о‘z ichiga oladi. Shuningdek model NSGA-II algoritmi yordamida shakllantirilgan kombinatsiyalar uchun hozirgi paytdagi narx-navolar asosida rekonstruksiya va ekspluatatsiya xarajatlarini hisoblaydi. Optimallashtirish modelida Python muhitidagi NSGA-II algoritmini qо‘llash orqali kombinatsiyalarni shakllantirish va eng kam umumiy xarajatlar beradigan natijalar asosida eng maqbul parametrlarni saralash bajariladi. Modelning keys-stadi sinovi Amu-Buxoro mashina kanali misolida o‘tkazildi. Natijalar rekonstruksiya va ekspluatatsiya xarajatlari o‘rtasidagi optimal muvozanatni aniqlash imkonini berdi.
subject: Ekologiya, mehnat muhofazasi va texnika xavfsizligi
  topic: section
subject: 05.00.00 - Texnika fanlari
  topic: category
subject: grunt o‘zanli kanallarni rekonstruksiya qilish
  topic: keywords
subject: ko‘p mezonli optimallashtirish
  topic: keywords
subject: NSGA-II algoritmi
  topic: keywords
subject: oqimning tashish qobiliyati
  topic: keywords
subject: oqimning o‘zgaruvchanligi
  topic: keywords
subject: rekonstruksiya va ekspluatatsiya xarajatlari
  topic: keywords
creator: Alisher Normurodovich Xazratov
creator: Feruz Choriyevich Sobirov
rights: Mualliflik huquqi (c) 2026 Xazratov, A.N., Sobirov, F.Ch. (Muallif) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-04-01
publication date: 2026-04-01
starting page: 246
ending page: 252
doi: 10.70769/3030-3214.SRT.4.1.2026.32

2025-YILDA O‘ZBEKISTON UCHUN ENG YAXSHI 10 TA TRANSPORT TEXNOLOGIYALARI VA INNOVATSIYALARI
type: item
description: Maqolada 2025 yildagi global tendentsiyalarni belgilaydigan va O‘zbekistonni rivojlantirishda amaliy ahamiyatga ega bo‘lgan o‘n ta eng muhim transport texnologiyalari sharhlandi. U milliy xususiyatlarni hisobga olgan holda innovatsiyalarni joriy etish istiqbollarini tahlil qiladi, elektr transport vositalari parkini kengaytirish va gaz dvigatelli yoqilg‘idan foydalanishga e’tibor qaratadi. Shuningdek, jamoat transportini raqamlashtirish va aqlli shahar transport boshqaruvi tizimlarini yaratish masalalarini ko‘rib chiqadi. Materialda respublikaning transport infratuzilmasini modernizatsiya qilish bo‘yicha amaliy tavsiyalar keltirilgan bo‘lib, ular energiya samaradorligini oshirish, jamoat transportini raqamlashtirish, ekologik xavfsizlikni ta’minlash, aqlli transport boshqaruv tizimlarini joriy etish va hozirgi iqtisodiy sharoitda logistika jarayonlarini optimallashtirishga qaratilgan.
subject: Ekologiya, mehnat muhofazasi va texnika xavfsizligi
  topic: section
subject: 05.00.00 - Texnika fanlari
  topic: category
subject: transport innovatsiyalari
  topic: keywords
subject: elektr transport vositalari
  topic: keywords
subject: aqlli yo‘llar
  topic: keywords
subject: raqamlashtirish
  topic: keywords
subject: dronlar
  topic: keywords
subject: transportni modernizatsiya qilish
  topic: keywords
subject: barqaror transport
  topic: keywords
subject: ishlab chiqarishni mahalliylashtirish
  topic: keywords
subject: O‘zbekistonda avtomobil sanoatining istiqbollari
  topic: keywords
creator: Muqaddas Ibadullayevna Mamasaliyeva
rights: Mualliflik huquqi (c) 2026 Mamasaliyeva, M.I. (Muallif) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-03-31
publication date: 2026-03-31
starting page: 242
ending page: 245
doi: 10.70769/3030-3214.SRT.4.1.2026.31

O‘ZAN TUBI BARQARORLIGINI BAHOLASH USULLARI
type: item
description: Bugungi kunga qadar grunt o‘zanli kanallarda gryadalarning hosil bo‘lishi va harakati masalasi bo‘yicha dunyoning turli ilmiy markazlarida keng ko‘lamli dala kuzatuvlari hamda laboratoriya tajribalari o‘tkazilgan. Ushbu tadqiqotlar natijasida katta hajmdagi eksperimental ma’lumotlar to‘plangan. Ayrim tadqiqotchilar mazkur ma’lumotlarni umumlashtirishga va yagona hisobiy bog‘lanishlar shaklida ifodalashga harakat qilgan bo‘lsalar-da, hozirgi kungacha ushbu masala bo‘yicha to‘liq ishonchli va universal natijalarga erishilmagan. Mavjud ilmiy adabiyotlarni tahlil qilish shuni ko‘rsatadiki, grunt o‘zanli kanallarda gryadalar harakati muammosi ochiq o‘zanlar gidravlikasining eng murakkab va dolzarb masalalaridan biri bo‘lib qolmoqda. Olingan tajriba va kuzatuv ma’lumotlarini tahlil qilish natijalari shuni ko‘rsatadiki, to‘lqinlarning parametrlarida yuz beradigan o‘zgarishlar gryadalarning geometrik va kinematik xususiyatlariga bevosita ta’sir ko‘rsatadi. Xususan, kanal oqimining statsionar holatida shakllanadigan gryadalarga nisbatan, shamol to‘lqinlari ta’siri ostida vujudga keladigan gryadalar kattaroq o‘lchamlarga ega bo‘lishi kuzatiladi. Bu holat, avvalo, to‘lqinlar ta’siri natijasida o‘zan tubida hosil bo‘ladigan tangensial kuchlanishlarning ortishi bilan izohlanadi. Mazkur kuchlanishlarning oshishi esa gryadalar parametrlarining yiriklashuviga olib keladi. Ochiq o‘zanlarda oqiziqlarning gryadali shaklda tashilishi nazariyasiga asoslanib, kanallarda suv oqimining statsionar va nostatsionar harakat sharoitlarida oqiziqlar tashilishini hisoblash usullari yanada takomillashtirildi. Ushbu yondashuv o‘zan tubida kechadigan murakkab morfodinamik jarayonlarni yanada aniqroq tavsiflash hamda hisobiy natijalarning ishonchliligini oshirish imkonini beradi.
subject: Ekologiya, mehnat muhofazasi va texnika xavfsizligi
  topic: section
subject: 05.00.00 - Texnika fanlari
  topic: category
subject: nostatsionar oqim
  topic: keywords
subject: gryadalar
  topic: keywords
subject: gryadalar tikligi
  topic: keywords
subject: oqiziqlar
  topic: keywords
subject: oqiziqlar harakati
  topic: keywords
subject: deformatsiya
  topic: keywords
subject: o‘zan tubi
  topic: keywords
subject: g‘adir-budirligi
  topic: keywords
subject: gidravlik qarshilik
  topic: keywords
subject: dinamik tezlik
  topic: keywords
subject: siljish tezligi
  topic: keywords
subject: shamol to‘lqinlari
  topic: keywords
subject: olib ketuvchi kuch
  topic: keywords
creator: Israil Xoliqovich G‘ayimnazarov
creator: Sobir Raxmonqulo‘g‘li Mamarasulov
creator: Jomurod Jahongiro‘g‘li Toshmurodov
rights: Mualliflik huquqi (c) 2026 G‘ayimnazarov, I.X., Mamarasulov, S.R., Toshmurodov, J.J. (Muallif) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-03-30
publication date: 2026-03-30
starting page: 237
ending page: 241
doi: 10.70769/3030-3214.SRT.4.1.2026.30

STABILIZATOR VA TO‘LDIRUVCHILAR BILAN MODIFIKATSIYALANGAN PVX ASOSIDA OLINGAN OLOVBARDOSH MATERIALNING INFRAQIZIL (IQ) SPEKTROSKOPIK TAHLILI
type: item
description: Mazkur maqolada polivinilxlorid (PVX) asosida stabilizator va to‘ldiruvchilar yordamida modifikatsiyalangan olovbardosh materialning fizik-kimyoviy xossalari o‘rganildi. Tadqiqotda PVX, dioktilftalat (DOF), melamin sianurat (MCA) va talk asosida kompozit materiallar tayyorlanib, ularning tuzilishi infraqizil (IQ) spektroskopiya yordamida tahlil qilindi. Spektr natijalari orqali kompozitsiya tarkibidagi asosiy funksional guruhlar, jumladan C–H, C–Cl, C=O, N–H va Si–O bog‘lanishlari aniqlanib, qo‘shimchalarning material tarkibiga muvaffaqiyatli kiritilgani tasdiqlandi. Tadqiqot natijalari PVX asosidagi materiallarning olovbardoshligini oshirish, tutun ajralishini kamaytirish hamda mexanik xossalarini yaxshilash imkonini ko‘rsatdi.
subject: Kimyoviy texnologiya va qurilish
  topic: section
subject: 02.00.00 - Kimyo fanlari
  topic: category
subject: polivinilxlorid
  topic: keywords
subject: DOF
  topic: keywords
subject: melamin sianurat
  topic: keywords
subject: talk
  topic: keywords
subject: olovbardoshlik
  topic: keywords
subject: IQ spektroskopiya
  topic: keywords
subject: kompozit material
  topic: keywords
subject: stabilizator
  topic: keywords
subject: to‘ldiruvchi
  topic: keywords
creator: Durbek Abdirashido‘g‘li Abdirashidov
rights: Mualliflik huquqi (c) 2026 Abdirashidov, D.A. (Muallif) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-03-29
publication date: 2026-03-29
starting page: 231
ending page: 236
doi: 10.70769/3030-3214.SRT.4.1.2026.29

KISLOROD SAQLAGAN BENZINNI OKTAN SONINI OSHIRUVCHI ORGANIK QOʻSHIMCHALAR SINTEZI HAMDA EKSPLUATATSION XOSSALARINI TADQIQ ETISH
type: item
description: Mazkur tadqiqot ishida mahalliy xomashyolar — izoamil spirti, ftalangidrid, glitserin va sirka kislotasi asosida kislorod saqlagan, benzinning oktan sonini oshiruvchi organik qo‘shimchalar sintez qilindi hamda ularning optimal olish sharoitlari aniqlandi. Sintezlangan moddalar tuzilishi IR, PMR va YaMR spektroskopiya usullari yordamida tasdiqlandi. Olingan diizoamilftalat (DIAF) va triatsetin (TA) qo‘shimchalari AI-80 markali benzinga qo‘shilganda oktan sonining sezilarli darajada oshishi kuzatildi. DIAF 10% miqdorda qo‘shilganda oktan soni 7,5 birlikka, TA esa 5% miqdorda 4,3 birlikka oshgani aniqlangan. Tadqiqot natijalari mahalliy xomashyolar asosida ekologik xavfsiz va samarali oksigenat qo‘shimchalar ishlab chiqarish imkoniyatini ko‘rsatadi.
subject: Kimyoviy texnologiya va qurilish
  topic: section
subject: 02.00.00 - Kimyo fanlari
  topic: category
subject: izoamil spirti
  topic: keywords
subject: ftalangidrid
  topic: keywords
subject: triatsetin
  topic: keywords
subject: diizoamilftalat
  topic: keywords
subject: oktan soni
  topic: keywords
subject: oksigenatlar
  topic: keywords
subject: katalizator
  topic: keywords
subject: benzin qo‘shimchalari
  topic: keywords
subject: YaMR
  topic: keywords
subject: IR spektri
  topic: keywords
creator: Sanjar Allanazarovich Berdiyev
creator: Sarvar Mustafoo‘g‘li Jovliyev
creator: Ilhomjon Ibroximjonoʻgʻli Turgʻunov
creator: Fayzulla Nurmuminovich Nurqulov
rights: Mualliflik huquqi (c) 2026 Berdiyev, S.A., Jovliyev, S.M., Turgʻunov, I.I., Nurqulov, F.N. (Muallif) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-03-28
publication date: 2026-03-28
starting page: 220
ending page: 225
doi: 10.70769/3030-3214.SRT.4.1.2026.28

PLANETAR-VALIKLI EKSTRUZIYA USULI BILAN QAYTA ISHLANGAN YOVVOYI ARPA SELLYULOZASINING MORFOLOGIK VA MIKROSTRUKTURA XUSUSIYATLARINI SEM TAHLILI
type: item
description: Ushbu maqolada noan’anaviy xomashyo manbai - yovvoyi arpa (Hordeum murinum) o‘simligi poyasidan sellyuloza ajratib olish jarayoni va olingan mahsulotning xususiyatlari tadqiq etilgan. Olingan sellyulozaning strukturaviy va morfologik xususiyatlari IQ-spektroskopiya (FTIR) hamda skanerlovchi elektron mikroskopiya (SEM) usullari yordamida o‘rganildi. Tadqiqotning o‘ziga xosligi shundaki, olingan namunaning fizik-kimyoviy ko‘rsatkichlari an’anaviy paxta va zig‘ir sellyulozalari bilan qiyosiy tahlil qilindi. IQ-spektrlar tahlili namunalar o‘rtasida funksional guruhlarning o‘xshashligini tasdiqladi, SEM tasvirlari esa yovvoyi arpa sellyulozasining o‘ziga xos tola tuzilishi va mikromorfologiyasini namoyon etdi. Olingan natijalar Yovvoyi arpa sellyulozasining sifat ko‘rsatkichlari bo‘yicha an’anaviy xomashyolarga yaqinligini va undan olingan polimer kompozitlari samarali to‘ldiruvchi sifatida foydalanish imkoniyatini ko‘rsatdi.
subject: Kimyoviy texnologiya va qurilish
  topic: section
subject: 02.00.00 - Kimyo fanlari
  topic: category
subject: Yovvoyi arpa
  topic: keywords
subject: paxta sellyulozasi
  topic: keywords
subject: zig‘ir sellyulozasi
  topic: keywords
subject: qiyosiy tahlil
  topic: keywords
subject: IQ-spektroskopiya
  topic: keywords
subject: SEM-analiz
  topic: keywords
subject: morfologiya
  topic: keywords
subject: polimer kompozitlar
  topic: keywords
creator: Nurali Xoliqulovich Qarshiyev
creator: Arslonnazar Shernazarovich Khusenov
creator: Furqat Bozorovich Eshqurbonov
creator: Rayxona Ilhomqizi Abdullayeva
rights: Mualliflik huquqi (c) 2026 Qarshiyev, N.X., Khusenov, A.Sh., Eshqurbonov, F.B., Abdullayeva, R.I. (Muallif) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-03-27
publication date: 2026-03-27
starting page: 208
ending page: 213
doi: 10.70769/3030-3214.SRT.4.1.2026.26

KUNGABOQAR MUMINI AJRATIB OLISH VA UNING FIZIK-KIMYOVIY XUSUSIYATLARINI О‘RGANISH
type: item
description: Ushbu maqolada kungaboqar mumini ajratib olish va uning fizik-kimyoviy xususiyatlarini o‘rganish natijalari keltirilgan bo‘lib, unda kungaboqah mumi haqida umumiy ma’lumotlar, ularning kimyoviy tarkiblari, mumlarni urug‘ va moyidan ajratib olish usullari hamda mumsimon modda va perlit aralashmasidan mumsimon moddani ajratishda osh tuzi eritmasining konsentratsiyasi va cho‘ktirish haroratining ta’sirlari o‘rganilgan. Shuning bilan birgalikda, mumsimon moddalarni perlitdan ajratib olish, perlitni cho‘ktirish davomiyligini mumsimon moddaning chiqish unumiga ta’siri, ishlatilgan perlitdan ajartib olingan mumsimon moddalarning fizik-kimyoviy ko‘rsatkichlari haqida batafsil ma’lumotlar keltirilgan hamda kungaboqar moyidan mumsimon moddalarni ajratib olish uchun muzlatish usulidan foydalanilgan.
subject: Kimyoviy texnologiya va qurilish
  topic: section
subject: 02.00.00 - Kimyo fanlari
  topic: category
subject: moyli urug‘
  topic: keywords
subject: kungaboqar
  topic: keywords
subject: mum
  topic: keywords
subject: mumsimon modda
  topic: keywords
subject: fizik-kimyoviy kо‘rsatkichlar
  topic: keywords
subject: perlit va uning aralashmasi
  topic: keywords
subject: kosmetika va farmatsevtika
  topic: keywords
creator: Zilola Sheraliqizi Umirova
creator: Azimjon Normo‘minovich Axmedov
creator: Zulfiyaxon Azizovna Xakimova
creator: Akbarali Tursunboyevich Ruzibayev
rights: Mualliflik huquqi (c) 2026 Umirova, Z.Sh., Axmedov, A.N., Xakimova, Z.A., Ruzibayev, A.T. (Muallif) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-03-27
publication date: 2026-03-27
starting page: 214
ending page: 219
doi: 10.70769/3030-3214.SRT.4.1.2026.27

NOKONDITSION FOSFORITLAR VA OQOVA SUVLAR CHO‘KINDILARI ASOSIDA ORGANIK-MINERAL O‘G‘ITLAR OLISH
type: item
description: Ushbu tadqiqotda nokonditsion fosforit minerallashgan massasi va kanalizatsiya oqova suvlarini biokimyoviy tozalash inshootlarida hosil bo‘ladigan oqova suvlar cho‘kindilari (OSCh) asosida organik-mineral o‘g‘itlar olish imkoniyatlari o‘rganildi. Fosforit va OSCh 90:10 dan 30:70 gacha bo‘lgan og‘irlik nisbatlarida aralashtirilib, 30 % li sulfat kislotasi bilan kalsiy oksidiga nisbatan 50–90 % stixiometrik me’yorlarda kimyoviy ishlov berildi. Ishlov natijasida hosil bo‘lgan bo‘tqalar suyuq va qattiq fazalarga ajratilib, ularning tarkibidagi umumiy P₂O₅, organik moddalar, gumin va fulvo kislotalar miqdori tahlil qilindi. Olingan natijalar fosforit ulushi yuqori bo‘lgan namunalarda fosfor miqdori ortishi, OSCh ulushi oshirilganda esa organik moddalar, ayniqsa suyuq faza tarkibidagi fulvo kislotalar miqdorining sezilarli ko‘payishini ko‘rsatdi. Sulfat kislotasi me’yorining oshirilishi fosforning suyuq fazaga o‘tishini va organik moddalar bilan barqaror komplekslar hosil qilishini ta’minladi. Tadqiqot natijasida fulvo kislotalarga boy tez ta’sir etuvchi suyuq o‘g‘it hamda gumin kislotalar ustun bo‘lgan uzoq ta’sir etuvchi qattiq organik-mineral o‘g‘it olish imkoniyati ilmiy jihatdan asoslandi.
subject: Kimyoviy texnologiya va qurilish
  topic: section
subject: 02.00.00 - Kimyo fanlari
  topic: category
subject: fosforit
  topic: keywords
subject: oqova suvlar cho‘kindisi
  topic: keywords
subject: organik-mineral o‘g‘it
  topic: keywords
subject: sulfat kislotasi
  topic: keywords
subject: gumin kislotalar
  topic: keywords
subject: fulvokislotalar
  topic: keywords
creator: Umida Xusanqizi Muxammatova
creator: O‘ktam Shavkatovich Temirov
creator: San’at Shuxrat o‘g‘li Sharipov
creator: Nargisa Baxriddinovna Taxirova
rights: Mualliflik huquqi (c) 2026 Muxammatova, U.X., Temirov, O‘.Sh., Sharipov, S.Sh., Taxirova, N.B. (Muallif) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-03-25
publication date: 2026-03-25
starting page: 197
ending page: 202
doi: 10.70769/3030-3214.SRT.4.1.2026.25

GAT YORDAMIDA AGROEKOLOGIK MONITORING XARITALARINI TAKOMILLASHTIRISH
type: item
description: Mazkur maqolada geografik axborot tizimlari (GAT) asosida agroekologik monitoring xaritalarini takomillashtirish masalalari kompleks tarzda tahlil qilingan. Yer maydonlarining ekologik holatini baholash va monitoring qilishda raqamli kadastr kartalarini yaratish, ularning aniqligi, to‘liqligi va topologik mosligi muhim omil sifatida ko‘rib chiqilgan. Tadqiqotda raqamli kartografiyaning metodologik asoslari, GAT texnologiyalarining imkoniyatlari hamda raqamlashtirish (digitalizatsiya) jarayonlari yoritilgan. Shuningdek, metama’lumotlar tizimi, fazoviy ma’lumotlar sifati va ularning boshqarilishi agroekologik monitoring samaradorligini oshirishda muhim ahamiyat kasb etishi asoslab berilgan. Olingan natijalar yer resurslaridan oqilona foydalanish, ekologik nazoratni kuchaytirish va zamonaviy raqamli kartografik mahsulotlar yaratishda qo‘llanishi mumkin.
subject: Kimyoviy texnologiya va qurilish
  topic: section
subject: 05.00.00 - Texnika fanlari
  topic: category
subject: 02.00.00 - Kimyo fanlari
  topic: category
subject: GAT
  topic: keywords
subject: agroekologik monitoring
  topic: keywords
subject: kadastr kartalari
  topic: keywords
subject: raqamli kartografiya
  topic: keywords
subject: yer maydonlari
  topic: keywords
subject: topologiya
  topic: keywords
subject: metama’lumotlar
  topic: keywords
creator: Yigitali Tog‘ayevich Zuxurov
creator: Muzaffar Muxammadiyevich Aralov
creator: Roxat Mannonqizi Jabborova
creator: Maxfirat Normuratovna Umarova
rights: Mualliflik huquqi (c) 2026 Zuxurov, Y.T., Aralov, M.M., Jabborova, R.M., Umarova, M.N. (Muallif) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-03-24
publication date: 2026-03-24
starting page: 203
ending page: 207
doi: 10.70769/3030-3214.SRT.4.1.2026.24

TEXNOLOGIK YUKLANGAN HUDUDLARDA GEOLOGIK MUHITNING TRANSFORMATSIYASINI FAZOVIY-VAQT TAHLIL QILISH METODIKASI “KREDO FAZOVIY MA’LUMOTLARNI TAHLIL QILISH” DASTURIY TA’MINOTIDAN FOYDALANGAN HOLDA
type: item
description: Maqolada ochiq kon ishlari olib boriladigan hududlarda geologik muhit holatini baholashning yangi yondashuvi ko‘rib chiqilgan. Ushbu yondashuv geodezik monitoringning diskret ma’lumotlaridan “KREDO Fazoviy ma’lumotlarni tahlil qilish” dasturi yordamida uzluksiz matematik modellashtirishga o‘tishga asoslangan. Relyefning raqamli modellarini qurish, deformatsiyalarni tahlil qilish, bortlarning barqarorligini va tog‘ jinslari hajmining siljishini baholash usullari yoritilgan. Ilmiy yangilik triangulyatsiya, GRID-interpolyatsiya, veb-vizualizatsiya va quyosh ekspozitsiyasi tahlilini integratsiya qilish orqali texnogen yuklangan hududlarning raqamli modellarini yaratish va geomekanik jarayonlarni prognozlash imkoniyatini ta’minlashdan iborat.
subject: Kon-metallurgiya va ishlab chiqarish sanoati
  topic: section
subject: 05.00.00 - Texnika fanlari
  topic: category
subject: 04.00.00 - Geologiya-mineralogiya fanlari
  topic: category
subject: CREDO APD
  topic: keywords
subject: geodezik monitoring
  topic: keywords
subject: texnogen yuklama
  topic: keywords
subject: ochiq kon ishlari
  topic: keywords
subject: relyefning raqamli modeli (RRM)
  topic: keywords
subject: interpolyatsiya
  topic: keywords
subject: fazoviy tahlil
  topic: keywords
subject: geologik muhit
  topic: keywords
subject: statistik ishlov berish
  topic: keywords
creator: Aleksandr Illarionovich Pavlovskiy
creator: Andrey Andreyevich Kologrivko
creator: Yevgeniya Yuryevna Naryjnova
creator: Yegor Viktorovich Bildyuk
rights: Mualliflik huquqi (c) 2026 Pavlovskiy, A.I., Kologrivko, A.A., Naryjnova, Y.Y., Bildyuk, Y.V. (Muallif) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-03-23
publication date: 2026-03-23
starting page: 75
ending page: 79
doi: 10.70769/3030-3214.SRT.4.1.2026.23

SENTINEL-1 TASVIRLARI YORDAMIDA YER OSTI KONCHILIK FAOLIYATI NATIJASIDA YUZAGA KELGAN YER YUZASI DEFORMATSIYASINI INSAR USULI ORQALI MONITORING QILISH
type: item
description: Annotatsiya. Surxondaryo viloyatining Sariosiyo tumanida joylashgan Xondiza polimetall konida yer osti qazib olish jarayonlari natijasida yer yuzasida deformatsion o‘zgarishlar yuzaga kelishi mumkin. Tog‘ jinslarining geologik murakkabligi va kon ishlari intensivligi cho‘kish jarayonining fazoviy va vaqt bo‘yicha notekis rivojlanishiga sabab bo‘ladi. Ushbu tadqiqotda Sentinel-1 sun’iy yo‘ldoshining 7 va 18 kunlik qayta kuzatuv davriga ega radar tasvirlari asosida InSAR texnologiyasi qo‘llanildi. Vaqtinchalik dekorrelyatsiya ta’sirini minimallashtirish hamda aniqlanadigan deformatsiya gradientini oshirish maqsadida SBAS (Small Baseline Subsets) va IPTA (Interferometric Point Target Analysis) algoritmlari integratsiyalangan holda qo‘llandi. Qayta ishlash natijasida kon hududida deformatsiyaning fazoviy uzluksiz modeli shakllantirildi va ayrim faol qazib olinayotgan uchastkalarda yiliga bir necha o‘n santimetrga yetuvchi cho‘kish tezliklari aniqlandi. Tahlillar shuni ko‘rsatadiki, deformatsiya jarayonining intensivligi va fazoviy taqsimoti qazib olish chuqurligi, ruda qatlamining qalinligi hamda tektonik uzilishlar tizimi bilan uzviy bog‘liqdir. Monitoring natijalari kon infratuzilmasi barqarorligini baholash, yer usti inshootlarini himoyalash hamda ishlab chiqarish xavfsizligini ta’minlashda muhim ahamiyat kasb etadi. Olingan natijalar Xondiza konida geodinamik jarayonlarni masofadan monitoring qilish, xavfsizlik choralarini rejalashtirish va ekologik boshqaruvni takomillashtirish uchun muhim ilmiy asos yaratadi.
subject: Kon-metallurgiya va ishlab chiqarish sanoati
  topic: section
subject: 05.00.00 - Texnika fanlari
  topic: category
subject: 04.00.00 - Geologiya-mineralogiya fanlari
  topic: category
subject: InSAR
  topic: keywords
subject: yer yuzasi cho‘kishi
  topic: keywords
subject: yer osti kon ishlari
  topic: keywords
subject: Sentinel-1
  topic: keywords
subject: IPTA
  topic: keywords
subject: SBAS
  topic: keywords
subject: interferometriya
  topic: keywords
subject: deformatsiyalar
  topic: keywords
subject: monitoring
  topic: keywords
subject: Surxondaryo viloyati
  topic: keywords
subject: Xondiza koni
  topic: keywords
subject: sun’iy yo‘ldosh ma’lumotlari
  topic: keywords
creator: Shoxbos Soibovich Botirov
creator: Rustam Uralovich Nomdorov
creator: Boboyor Azamato‘g‘li Abdisamatov
rights: Mualliflik huquqi (c) 2026 Botirov, Sh.S., Nomdorov, R.U., Abdisamatov, B.A. (Muallif) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-03-19
publication date: 2026-03-19
starting page: 69
ending page: 74
doi: 10.70769/3030-3214.SRT.4.1.2026.22

SUFLONLANGAN SELLYULOZANING MOLEKULYAR ARXITEKTURASINING MONTAMORILLONIT DISPERSIYALARIDAGI ADSORBSIYASI VA REOLOGIK XOSSALARIGA TA’SIRI
type: item
description: Ushbu tadqiqotda sulfonlangan sellyulozaning molekulyar arxitekturasi (chiziqli va tarmoqlangan tuzilishlar) uning montmorillonit dispersiyalaridagi adsorbsiya xususiyatlari hamda reologik xulqiga ta’siri o‘rganildi. Nazorat qilinadigan sintez yordamida o‘xshash darajadagi sulfonlanishga ega, biroq turli arxitekturaga ega bo‘lgan polimerlar seriyasi olindi. Polimerlarning molekulyar-massaviy xususiyatlari gel o‘tkazuvchanlik xromatografiyasi va ko‘p burchakli yorug‘lik tarqalishi usullari yordamida aniqlanib, ularning tarmoqlanish parametrlari baholandi. Montmorillonit yuzasida olib borilgan adsorbsiya tadqiqotlari chiziqli polimerlar zich adsorbsiya qatlamlarini hosil qilishini, tarmoqlangan polimerlar esa kattaroq samarali qalinlikdagi qatlamlar shakllantirishini ko‘rsatdi. Reologik tahlillar polimer arxitekturasi dispers tizimlarning struktura hosil qilish mexanizmini sezilarli darajada o‘zgartirishini tasdiqladi. Chiziqli sulfonlangan sellyuloza suspenziya qovushqoqligini kamaytiruvchi deflokulyant sifatida namoyon bo‘lsa, tarmoqlangan tuzilishlar elastik fazoviy tarmoq hosil qilib tizimning elastiklik modulini sezilarli oshiradi. Tadqiqot natijalari sellyuloza asosidagi polimer reagentlar arxitekturasini tanlash orqali dispers tizimlarning reologik xossalarini maqsadli boshqarish mumkinligini ko‘rsatadi.
subject: Kimyoviy texnologiya va qurilish
  topic: section
subject: 02.00.00 - Kimyo fanlari
  topic: category
subject: sulfonlangan sellyuloza
  topic: keywords
subject: molekulyar arxitektura
  topic: keywords
subject: tarmoqlanish darajasi
  topic: keywords
subject: adsorbsiya
  topic: keywords
subject: montmorillonit
  topic: keywords
subject: dispers tizimlar
  topic: keywords
subject: reologiya
  topic: keywords
subject: elastiklik moduli
  topic: keywords
subject: deflokulyatsiya
  topic: keywords
creator: Suvonqul Erxonovich Nurmonov
creator: Umidaxon Xamidjonqizi Asranova
rights: Mualliflik huquqi (c) 2026 Nurmonov, S.E., Asranova, U.X. (Muallif) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-03-17
publication date: 2026-03-17
starting page: 226
ending page: 230
doi: 10.70769/3030-3214.SRT.4.1.2026.18

XONDIZA BOYITISH FABRIKASI TEXNOLOGIK JARAYONLARINI NAZORAT QILISHDA KOMPLEKSONOMETRIK TAHLIL USULINING SAMARADORLIGI
type: item
description: Ushbu maqolada Xondiza boyitish fabrikasi texnologik jarayonlarini boshqarishda kompleksonometrik tahlil usulini qo‘llashning samaradorligi o‘rganildi. Tadqiqot ob’ekti sifatida maydalash va gidrosiklonlash bosqichlaridan olingan namunalar tarkibidagi rux (Zn) va qo‘rg‘oshin (Pb) massaviy ulushini aniqlashning kimyoviy-analitik metodikasi ishlab chiqildi. Ishda kompleksonometrik titrlashning yuqori selektivligi, ekspress-tahlil sifatidagi tezkorligi hamda ishlab chiqarish sharoitida iqtisodiy jihatdan maqbulligi ilmiy asoslandi. Tadqiqot natijalari ushbu usulni zamonaviy reagentlar va niqoblovchi agentlar yordamida takomillashtirish texnologik jarayon ustidan uzluksiz nazorat o‘rnatish va boyitish ko‘rsatkichlarini optimallashtirish imkonini berishini ko‘rsatadi.
subject: Kimyoviy texnologiya va qurilish
  topic: section
subject: 05.00.00 - Texnika fanlari
  topic: category
subject: 02.00.00 - Kimyo fanlari
  topic: category
subject: Xondiza boyitish fabrikasi
  topic: keywords
subject: massaviy ulush
  topic: keywords
subject: kompleksonometriya
  topic: keywords
subject: titrlash
  topic: keywords
subject: metallurgik tahlil
  topic: keywords
subject: namuna olish
  topic: keywords
subject: polimetall rudalar
  topic: keywords
subject: rux va qo‘rg‘oshin
  topic: keywords
subject: ekspress-tahlil
  topic: keywords
subject: texnologik nazorat
  topic: keywords
subject: flotatsiya
  topic: keywords
creator: Begzod Abdihamidovich Raxmanov
creator: Furqat Bozorovich Eshqurbonov
creator: Asal Abduolimqizi Ashurova
creator: Rayxona Ilhomqizi Abdullayeva
rights: Mualliflik huquqi (c) 2026 Raxmanov, B.A., Eshqurbonov, F.B., Ashurova, A.A., Abdullayeva, R.I. (Muallif) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-03-17
publication date: 2026-03-17
starting page: 192
ending page: 196
doi: 10.70769/3030-3214.SRT.4.1.2026.21

MARKAZDAN QOCHMA NASOSLARI ISHCHI G‘ILDIRAKLARINING SIRT QATLAMINI FUNKSIONAL QOPLAMALAR BILAN MUSTAHKAMLASH ORQALI GIDROABRAZIV YEDIRILISHGA CHIDAMLILIGINI OSHIRISH
type: item
description: Maqolada konchilik sanoatida keng qo‘llaniladigan markazdan qochma nasoslarning ekspluatatsion ishonchliligini oshirish masalalari tahlil qilingan. Gidrotransport tizimlarida ishlovchi nasos uskunalarining asosiy nosozlik sabablari sifatida ishchi g‘ildiraklar, korpus va qopqoqlarning gidroabraziv yedirilishi aniqlangan. O‘zbekiston konchilik korxonalaridagi nasos stansiyalarining statistik va eksperimental ma’lumotlari asosida markazdan qochma nasos elementlarining xizmat muddati va nosozlik sabablari o‘rganilgan. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, nosozliklarning 70–75% gacha qismi ishchi g‘ildiraklarning sirt qatlamining intensiv yedirilishi bilan bog‘liq. Ishchi g‘ildiraklarning xizmat muddatini uzaytirish maqsadida ularning sirt qatlamini funksional qoplamalar bilan mustahkamlash yo‘llari tahlil qilingan, shuningdek sovuq gaz-dinamik purkash texnologiyasining afzalliklari asoslab berilgan. Ushbu yondashuv yordamida metall va metall-keramik kompozit qoplamalar hosil qilinib, ishchi g‘ildiraklarning gidroabraziv va kavitatsion ta’sirlarga chidamliligi oshirilishi, shuningdek markazdan qochma nasoslarning ekspluatatsion xarajatlarini kamaytirish va xizmat muddatini uzaytirish imkoniyati isbotlangan.
subject: Kon-metallurgiya va ishlab chiqarish sanoati
  topic: section
subject: 05.00.00 - Texnika fanlari
  topic: category
subject: Markazdan qochma nasos
  topic: keywords
subject: ishchi g‘ildirak
  topic: keywords
subject: gidroabraziv yedirilish
  topic: keywords
subject: funksional qoplama
  topic: keywords
subject: sovuq gaz-dinamik purkash
  topic: keywords
subject: gidrotransport
  topic: keywords
subject: foydali ish koeffitsienti
  topic: keywords
subject: ekspluatatsion ishonchlilik
  topic: keywords
creator: Umidjon Erkinovich Kayumov
creator: Shahlo Saxibjonovna Pardayeva
creator: Muhammad Farxodovich Istamov
rights: Mualliflik huquqi (c) 2026 Kayumov, U.E., Pardayeva, Sh.S., Istamov, M.F. (Muallif) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-03-14
publication date: 2026-03-14
starting page: 57
ending page: 62
doi: 10.70769/3030-3214.SRT.4.1.2026.20

ISHLATILGAN VANADIY KATALIZATORLARINI ATROF MUHITGA TA’SIRI VA UNI QAYTA ISHLASH USULLARI
type: item
description: Mazkur ilmiy maqolada sanoatda keng qo‘llaniladigan vanadiyli katalizatorlarning ishlatilgandan keyingi holati, ularning atrof-muhitga ta’siri va ekologik xavflari tahlil qilinadi. Vanadiy birikmalarining fizik-kimyoviy xossalari, toksikligi hamda tuproq, suv va havo muhitiga tarqalish mexanizmlari yoritib beriladi. Shuningdek, ishlatilgan vanadiyli katalizatorlarni qayta ishlash, neytrallash va muqobil texnologiyalar orqali ekologik xavflarni kamaytirish yo‘llari ilmiy asosda ko‘rib chiqiladi.
subject: Kon-metallurgiya va ishlab chiqarish sanoati
  topic: section
subject: 05.00.00 - Texnika fanlari
  topic: category
subject: vanadiyli katalizatorlar
  topic: keywords
subject: V₂O₅
  topic: keywords
subject: ekologik xavf
  topic: keywords
subject: sanoat chiqindilari
  topic: keywords
subject: toksik elementlar
  topic: keywords
subject: qayta ishlash
  topic: keywords
creator: G‘аyrаt Fаrhоdоvich Mаmаrаimоv
creator: Hasanboy Zohidjono‘g‘li Ergashev
rights: Mualliflik huquqi (c) 2026 Mаmаrаimоv, G‘.F., Ergashev, H.Z. (Muallif) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-03-14
publication date: 2026-03-14
starting page: 47
ending page: 50
doi: 10.70769/3030-3214.SRT.4.1.2026.19