POYMA HUDUDLARINI GIDROLOGIK MODELLASHTIRISH UCHUN COPERNICUS DEM GLO-30 VA FABDEM RAQAMLI RELYEF MODELLARINING QIYOSIY TAHLILI

Maqolaning Asosiy Qismi

Bildyuk, Y.V.
Pavlovskiy, A.I.
Kologrivko, A.A.
Naryjnova, Y.Y.

Annotatsiya

Maqolada poyma hududlarida yer usti oqimini gidrologik modellashtirish masalalariga nisbatan ikkita global raqamli relyef modeli — Copernicus DEM GLO-30 va uning o‘zgartirilgan versiyasi FABDEM (Forest And Buildings removed Copernicus DEM) — qiyosiy tahlili keltirilgan. Tadqiqot ob’ekti sifatida Minsk viloyati Puxovichi tumanidagi rivojlangan quritish tarmog‘iga ega bo‘lgan amaldagi ochiq usulda qazib olinadigan torf koni hududi tanlangan. U ko‘rsatildiki, daraxtzor o‘simlik va qurilish ta’sirining olib tashlanishi hisobiga FABDEM sirti o‘rtacha 0,5–0,7 m ga DEM GLO-30 sirtidan past, poyma o‘rmonzor uchastkalarida esa mahalliy farqlar 10–16 m gacha yetadi va o‘rmon massivlari hamda qurilish chegaralariga birikkan. Bunday relyef artefaktlari GLO-30 da soxta to‘siq tizmalarini hosil qilishi va keyingi gidrologik modellashtirishda yer usti oqimi yo‘nalishlari va hajmlarini buzishi mumkin. Xulosa qilinishicha, FABDEM poyma hududlarining gidrologik jihatdan to‘g‘ri raqamli relyef modellarini qurish uchun, shu jumladan ochiq kon ishlarining texnogen yuklamaga ega bo‘lgan hududlarida geoekologik monitoring masalalari uchun maqsadga muvofiqdir.

Yuklab olishlar

Yuklab olish ma’lumotlari hali mavjud emas.

Maqola Tafsilotlari

Bo‘lim

Kon-metallurgiya va ishlab chiqarish sanoati

Muallif biografiyalari

Bildyuk, Y.V., Belarusian National Technical University

Belarus milliy texnika universiteti, Konchilik va muhandislik ekologiyasi fakulteti, “Kon ishlari” kafedrasi, texnika fanlari magistri, doktorant, Belarus

Pavlovskiy, A.I., Belarusian National Technical University

Belarus milliy texnika universiteti, Konchilik va muhandislik ekologiyasi fakulteti, “Kon ishlari” kafedrasi mudiri, geografiya fanlari nomzodi, dotsent, Belarus

Kologrivko, A.A., Belarusian National Technical University

Belarus milliy texnika universiteti, Konchilik va muhandislik ekologiyasi fakulteti dekani, texnika fanlari nomzodi, dotsent, Belarus

Naryjnova, Y.Y., Belarusian National Technical University

Belarus milliy texnika universiteti, Konchilik va muhandislik ekologiyasi fakulteti, “Kon ishlari” kafedrasi, texnika fanlari magistri, katta o‘qituvchi, doktorant, Belarus

Iqtibos keltirish tartibi

Bildyuk, Y. V., Pavlovskiy, A. I., Kologrivko , A. A., & Naryjnova , Y. Y. (2026). POYMA HUDUDLARINI GIDROLOGIK MODELLASHTIRISH UCHUN COPERNICUS DEM GLO-30 VA FABDEM RAQAMLI RELYEF MODELLARINING QIYOSIY TAHLILI. Sanoatda Raqamli Texnologiyalar, 4(3-1). https://doi.org/10.70769/3030-3214.SRT.4.3-1.2026.2

Adabiyotlar ro‘yxati

[1] Hawker, L., Uhe, P., Paulo, L., Sosa, J., Savage, J., Sampson, C., & Neal, J. (2022). A 30 m global map of elevation with forests and buildings removed. Environmental Research Letters, 17(2), 024016. https://doi.org/10.1088/1748-9326/ac4d4f DOI: https://doi.org/10.1088/1748-9326/ac4d4f

[2] European Space Agency, & Airbus Defence and Space. (2022). Copernicus DEM global and European digital elevation model (GLO-30, GLO-90): Product handbook. Copernicus.eu.

[3] Yamazaki, D., Ikeshima, D., Sosa, J., Bates, P. D., Allen, G. H., & Pavelsky, T. M. (2019). MERIT Hydro: A high-resolution global hydrography map based on latest topography datasets. Water Resources Research, 55(6), 5053–5073. https://doi.org/10.1029/2019WR024873 DOI: https://doi.org/10.1029/2019WR024873

[4] Антоненко, А. Г., & Семченко, А. С. (2021). Применение интерполяции в геоинформационных системах. In Е. В. Бильдюк (Ed.), Безопасность промышленного предприятия: инженерные и управленческие решения: сборник материалов XIX Международной научно-практической конференции (p. 217). БНТУ.

[5] Бильдюк, Е. В., & Астапенко, Т. С. (2021). Решение комплекса горных задач на базе анализа пространственно-распределенных данных геостатистическими методами. In Инновационные геотехнологии при разработке рудных и нерудных месторождений: материалы X Международной научно-технической конференции (pp. 187–190). Екатеринбург.

[6] Бильдюк, Е. В., & Павловский, А. И. (2024). Использование геоинформационной системы Surfer для анализа водосборных бассейнов. In Экологическая культура и охрана окружающей среды: IV Дорофеевские чтения: материалы международной научно-практической конференции (pp. 294–295). ВГУ им. П. М. Машерова. EDN OVFAMA.

[7] Вишневская, А. И. (2022). Использование геоинформационной системы Surfer при анализе влияния поверхностных вод на карьерное поле. In Е. В. Бильдюк (Ed.), Перспективы инновационно-технологического и экономического развития минерально-сырьевого комплекса: сборник материалов XX Международной научно-практической конференции (Vol. 2, p. 116). БНТУ.

[8] Кунцевич, В. Б., Курзо, Б. В., Гайдукевич, О. М., Макаренко, Т. И., Агейчик, И. В., Татков, А. Ю., & Калилец, Л. П. (2024). Методика расчета физико-технических и эксплуатационных характеристик карбонатного сапропеля при применении скважинной гидродобычи. Природопользование, (2), 123–130.

[9] Павловский, А. И., Кологривко, А. А., Нарыжнова, Е. Ю., & Бильдюк, Е. В. (2026). Методика пространственно-временного анализа трансформации геологической среды техногенно нагруженных территорий с применением программного обеспечения «КРЕДО Анализ пространственных данных». Цифровые технологии в промышленности, 4(1). https://doi.org/10.70769/3030-3214.SRT.4.1.2026.23 DOI: https://doi.org/10.70769/3030-3214.SRT.4.1.2026.23

Xuddi shu muallif (lar) ning eng ko'p o'qilgan maqolalari

O'xshash maqolalar

Siz ham ushbu maqola uchun {$ advancedSearchLink} olishingiz mumkin.