NAVBAHOR KONI BENTONIT GILINING XLORID KISLOTA YORDAMIDA MODIFIKATSIYALANISHI VA UNING FIZIK-KIMYOVIY XOSSALARINI TADQIQ ETISH

Maqolaning Asosiy Qismi

Husenov, A.O.
Xadjibayev, D.A.
Sabirov, B.T.

Annotatsiya

Maqolada Navbahor koni bentonit gilini xlorid kislota yordamida kislotali modifikatsiyalash jarayoni hamda uning fizik-kimyoviy xossalariga taʼsiri tadqiq etilgan. Bentonit namunalari 0,1 M va 1,5 M HCl eritmalari bilan faollashtirilib, ularning kimyoviy tarkibi hamda sirt morfologiyasidagi oʻzgarishlar skanerlovchi elektron mikroskop (SEM) yordamida baholangan. Tadqiqot natijalari kislotali ishlov berish natijasida almashinuvchi kalsiy, natriy va magniy ionlari miqdori sezilarli darajada kamayishini, montmorillonitning asosiy kristall tuzilishi esa saqlanib qolishini koʻrsatdi. Shuningdek, bentonit yuzasida yangi gʻovaklar hosil boʻlishi va sorbsion faollikning ortishi aniqlandi. Olingan natijalar modifikatsiyalangan bentonitlarni adsorbent va sorbent material sifatida qoʻllash istiqbollari yuqori ekanligini tasdiqlaydi.

Yuklab olishlar

Yuklab olish ma’lumotlari hali mavjud emas.

Maqola Tafsilotlari

Bo‘lim

Kimyoviy texnologiya va qurilish

Muallif biografiyalari

Husenov, A.O., Jizzax Poltexnika Instituti

Jizzax politexnika institutining mustaqil tadqiqotchisi, Jizzax, Oʻzbekiston

Xadjibayev, D.A., Jizzax Poltexnika Instituti

Texnika fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD), Jizzax politexnika instituti, Jizzax, Oʻzbekiston

Sabirov, B.T., Jizzax Poltexnika Instituti

Texnika fanlari doktori, professor, Jizzax politexnika instituti, Jizzax, Oʻzbekiston

Iqtibos keltirish tartibi

Husenov, A. O., Xadjibayev, D. A., & Sabirov, B. T. (2026). NAVBAHOR KONI BENTONIT GILINING XLORID KISLOTA YORDAMIDA MODIFIKATSIYALANISHI VA UNING FIZIK-KIMYOVIY XOSSALARINI TADQIQ ETISH. Sanoatda Raqamli Texnologiyalar, 4(3). https://doi.org/10.70769/3030-3214.SRT.4.3.2026.9

Adabiyotlar ro‘yxati

[1] Алванян, К. А., Андрианов, А. В., & Селезнева, Ю. Н. (2020). Закономерности изменения гранулометрического состава бентонитовой глины Зырянского месторождения, активированной давлением. Вестник Пермского университета, 19(4), 380–387. DOI: https://doi.org/10.17072/psu.geol.19.4.380

[2] Анюхина, А. В., & Федоров, М. В. (2017). Изменение содержания воды в глинах при высоких давлениях. В Современные технологии в строительстве. Теория и практика (с. 100–101).

[3] Везенцев, А. И., Трубицын, М. А., & Кормош, Е. В. (2012). Монтмориллонитовые глины как потенциальный сорбент патогенных веществ и микроорганизмов. Сорбционные и хроматографические процессы, 12(6), 998–1004.

[4] Манучаров, А. С., Черноморченко, Н. И., Карпачевский, Л. О., & Зубкова, Т. А. (2004). Влияние обменных катионов на гидросорбционные свойства минералов. Почвоведение, (9), 1126–1133.

[5] Бельчинская, Л. И., Бондаренко, А. В., Губкина, М. Л., и др. (2006). Влияние термического модифицирования на адсорбционные свойства природных силикатов. Сорбционные и хроматографические процессы, 6(1), 80–88.

[6] Анюхина, А. В., Середин, В. В., Андрианов, А. В., & Хлуденева, Т. Ю. (2021). Влияние термической обработки глин на их адсорбцию по красителю метиленовый голубой. Недропользование, 21(2), 52–57. DOI: https://doi.org/10.15593/2712-8008/2021.2.1

[7] Гальперина, М. К., & Павлов, В. Ф. (1971). Глины для производства керамических изделий. ВНИИЭСМ.

[8] Кормош, Е. В., Алябьева, Т. М., & Погорелова, А. Г. (2011). Химико-минералогические аспекты возможности использования глин Белгородской области в разработке сорбентов для очистки сточных вод. Фундаментальные исследования, (8), 131–136.

[9] Осипов, В. И., & Соколов, В. Н. (2013). Глины и их свойства. ГЕОС.

[10] Семериков, И. С., & Герасимова, Е. С. (2015). Физическая химия строительных материалов. Издательство Уральского университета.

[11] Трофимов, В. Т., Королев, В. А., Вознесенский, В. А., и др. (2005). Грунтоведение (6-е изд.). Издательство Московского государственного университета.

[12] Дудина, С. Н. (2010). Сорбция из растворов ионов Fe³⁺ и Ni²⁺ природными и активированными глинами. Научные ведомости. Серия: Естественные науки, (9), 131–136.

[13] Тарасевич, Ю. И., & Овчаренко, Ф. Д. (1975). Адсорбция на глинистых минералах. Наукова думка.

[14] Naseem, R., & Tahir, S. S. (2001). Removal of Pb(II) from aqueous/acidic solutions by using bentonite as adsorbent. Water Research, 35(16), 3982–3986. DOI: https://doi.org/10.1016/S0043-1354(01)00130-0

[15] Eren, E., & Afsin, B. (2009). Removal of basic dyes using raw and acid-activated bentonite samples. Journal of Hazardous Materials, 166(2–3), 830–835. DOI: https://doi.org/10.1016/j.jhazmat.2008.11.132

[16] Meunier, A. (2005). Clays. Springer.

[17] Breen, C., & Watson, R. (1998). Acid-activated organoclays: Preparation, characterization and catalytic activity of polycation-treated bentonites. Applied Clay Science, 12(6), 479–494. DOI: https://doi.org/10.1016/S0169-1317(98)00006-4

[18] Christidis, G. E., Scott, P. W., & Dunham, A. C. (1997). Acid activation and bleaching capacity of bentonites from the islands Milos and Chios, Aegean, Greece. Applied Clay Science, 12(4), 329–347. DOI: https://doi.org/10.1016/S0169-1317(97)00017-3

[19] Eloussaief, M., & Benzina, M. (2010). Efficiency of natural and acid-activated clays in the removal of Pb(II) from aqueous solutions. Journal of Hazardous Materials, 178(1–3), 753–757. DOI: https://doi.org/10.1016/j.jhazmat.2010.02.004

[20] Hart, M. P., & Brown, D. R. (2004). Surface acidities and catalytic activities of acid-activated clays. Journal of Molecular Catalysis A: Chemical, 212(1–2), 315–321. DOI: https://doi.org/10.1016/j.molcata.2003.11.013

[21] Suarya, R., Bawa Putra, A. A., & Wisudawan, D. (2010). Interkalasi tetraetil ortosilicate (TEOS) para lempung teraktifasi asam sulfat dan pemanfaatannya sebagai adsorben warna limbah garmen. Jurnal Kimia, 4(1), 43–48.

[22] Novaković, T., Rozić, L., Petrović, S., et al. (2008). Synthesis and characterization of acid-activated Serbian smectite clays obtained by statistically designed experiments. Chemical Engineering Journal, 137(2), 436–442. DOI: https://doi.org/10.1016/j.cej.2007.06.003

[23] Бельчинская, Л. И., Козлов, К. А., Читечан, С. С., и др. (2008). Адсорбционные характеристики нанопористого монтмориллонита, активированного фосфорной кислотой. Физикохимия поверхности и защита металлов, 44(3), 295–299.

[24] Salem, A., & Karimi, L. (2009). Physicochemical variation in bentonite by sulfuric acid activation. Korean Journal of Chemical Engineering, 26(4), 980–984. DOI: https://doi.org/10.1007/s11814-009-0162-2

[25] Temuujin, J., Jadambaa, Ts., Burmaa, J., et al. (2004). Characterization of acid activated montmorillonite clay from Tuulant (Mongolia). Ceramics International, 30(2), 251–255. DOI: https://doi.org/10.1016/S0272-8842(03)00096-8

Xuddi shu muallif (lar) ning eng ko'p o'qilgan maqolalari

O'xshash maqolalar

Siz ham ushbu maqola uchun {$ advancedSearchLink} olishingiz mumkin.