YUQORI TOKLI KONTAKTSIZ O‘ZGARTKICHLARDA QO‘SHNI SHINALAR TOKLARINING NAZORAT-BOSHQARUV TIZIMLARIGA TA’SIRI VA UNDAN KELIB CHIQADIGAN XATOLIKLARNI TAHLILI
Maqolaning Asosiy Qismi
Annotatsiya
Maqolada yuqori kuchlanishli elektr inshootlarida qo‘llaniladigan to‘g‘ridan-to‘g‘ri toklarni o‘lchash va nazorat qilish uchun mo‘ljallangan kontaktsiz ferromagnit o‘zgartkichlarning qurilish tamoyillari, ularning ishlash prinsipi hamda ularga qo‘yiladigan davlat va xalqaro standartlarga mos asosiy talablar batafsil yoritilgan. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, taklif etilgan konstruktiv yechim an’anaviy o‘zgartkichlardan farqli ravishda boshqaruv signalining keng diapazonda o‘zgarishini qabul qilishi, o‘lchashning yuqori aniqligi va sezuvchanligi, texnologik soddaligi, material sarfining minimalligi, arzonligi, ixcham o‘lchamlari va kichik vazni bilan ajralib turadi. Shuningdek, maqolada kontaktli bo‘lmagan magnitomodulyatsion o‘zgartkichlarda qo‘shni shinalardan oqib o‘tuvchi mos yo‘nalishli va qarama-qarshi yo‘nalgan toklarning o‘lchash jarayoniga keltiradigan xatoliklari chuqur tahlil qilingan. Olib borilgan tadqiqotlar shuni ko‘rsatdiki, qo‘shni shina toklarining magnit ta’siri natijasida yuzaga keladigan xatoliklar o‘lchash nuqtalarining soni hamda magnit palladagi bo‘linishlar soni o‘zgarishi bilan sezilarli darajada farq qiladi. Jumladan, o‘lchash nuqtalari soni o‘n ikkidan ortganda, magnit maydonning bo‘linish zichligiga bog‘liq ravishda xatolik keskin kamayishi yoki aksincha ortishi mumkin. Bu esa o‘zgartkichlarning konstruktiv loyihasida optimal parametrlarni tanlash zarurligini ko‘rsatadi. Ishlab chiqilgan yangi avlod magnit-modulyatsion kontaktsiz o‘zgartkichlari amaliyotda keng qo‘llanish imkoniyatiga ega bo‘lib, sanoat korxonalari, temir yo‘l avtomatikasi, metallurgiya jarayonlari, suv ta’minoti tizimlari, melioratsiya, ilmiy-texnik tadqiqotlar hamda boshqa tarmoqlarda o‘zgaruvchan va o‘zgarmas toklarni kontaktsiz nazorat qilishda yuqori samaradorlik ko‘rsatadi. Shuningdek, elektr hisoblagichlarni joyida qiyoslash va verifikatsiya qilishda, ayniqsa, katta tokli shinalarda, qo‘shimcha mexanik ulanishlar talab qilinmaydigan holatlarda samarali qo‘llanishi mumkin.
Yuklab olishlar
Maqola Tafsilotlari
Bo‘lim

Ushbu asar Creative Commons Attribution 4.0 Xalqaro Litsenziyasi asosida litsenziyalangan.
Ommaviy Litsenziya Shartlari
(Ochiq jurnal tizimlari (OJS) uchun)
O‘zbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiq quyidagi shartlar taqdim etiladi:
-
Mualliflik huquqi:
Chop etilgan maqolaning mualliflik huquqi muallif(lar)ga tegishli bo‘lib qoladi. Shu bilan birga, maqola OJS platformasida chop etilgandan so‘ng, uning kontenti Creative Commons (CC BY) litsenziyasi asosida tarqatiladi. -
Litsenziya turi:
Ushbu maqola Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0) litsenziyasi asosida tarqatiladi. Bu shuni anglatadiki, foydalanuvchilar ushbu maqolani quyidagi shartlarda qayta ishlatishlari, bo‘lishishlari va qayta ishlashlari mumkin:- Nusxa ko‘chirish va tarqatish: Maqola matni yoki uning qismlari nusxasi erkin tarqatilishi mumkin.
- Iqtibos keltirish va tahlil qilish: Maqoladan qismlar iqtibos sifatida foydalanilishi mumkin.
- Erkin foydalanish: Tadqiqot va o‘quv jarayonlari uchun maqoladan erkin foydalanish huquqi mavjud.
- Muallifga havola qilish: Foydalanuvchilar maqola muallifini to‘g‘ri ko‘rsatishi va asl manbaga havola berishi lozim.
-
Kommersiyaviy foydalanish:
Ushbu maqoladan tijorat maqsadlarida foydalanishga ruxsat beriladi, ammo mualliflik va manbaga havola majburiy hisoblanadi. -
Hujjatni o‘zgartirish:
Maqolaning matni yoki mazmunini o‘zgartirish, uni qayta ishlash mumkin, lekin har qanday o‘zgarishlar mualliflikka salbiy ta’sir ko‘rsatmasligi kerak. -
Mas’uliyat cheklovi:
Muallif(lar) maqola tarkibidagi ma’lumotlarning to‘g‘riligiga javobgar bo‘lib, platforma tahririyati mazkur ma’lumotlardan foydalanish natijasida kelib chiqadigan har qanday zarar uchun javobgarlikni o‘z zimmasiga olmaydi. -
Ommaviy foydalanish majburiyatlari:
Ushbu maqola mazmuni faqat qonuniy va axloqiy talablar asosida ishlatilishi kerak. Noqonuniy foydalanish qat’iyan man etiladi.
Izoh:
Mazkur litsenziya shartlari mualliflar va foydalanuvchilar o‘rtasida ochiq va shaffof foydalanishni ta’minlashga qaratilgan. Bu shartlarni qabul qilish orqali, siz maqola mazmunini Creative Commons litsenziyasiga muvofiq qayta ishlash va tarqatishga rozilik bildirasiz.
Havola: Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0)
Iqtibos keltirish tartibi
Adabiyotlar ro‘yxati
[1] Lei, C. L., et al. (2020). Accounting for variability in ion current recordings using a mathematical model of artefacts in voltage-clamp experiments. Philosophical Transactions of the Royal Society A, 378(2173), 20190348. https://doi.org/10.1098/rsta.2019.0348 DOI: https://doi.org/10.1098/rsta.2019.0348
[2] Plakhtiev, A. M. (2017). Effective informational contactless converters for modern monitoring and control systems in the agro-industrial complex. In Agricultural science for agriculture: International scientific and practical conference proceedings (pp. 37–39). Barnaul.
[3] Chan, S., & Nopphawan, P. (2020). The challenges of clamp-on sensors for high-resolution phasor measurement unit applications. In 2020 8th International Conference on Condition Monitoring and Diagnosis (CMD) (pp. 190–193). IEEE. https://doi.org/10.1109/CMD48350.2020 DOI: https://doi.org/10.1109/CMD48350.2020.9287287
[4] Mohns, E., et al. (2015). A current clamp-based high voltage monitoring system. In 2015 IEEE International Workshop on Applied Measurements for Power Systems (AMPS) (pp. 13–18). IEEE. https://doi.org/10.1109/AMPS.2015.7312706 DOI: https://doi.org/10.1109/AMPS.2015.7312731
[5] Gabrišák, M., Hallon, J., & Bittera, M. (2025). Measurement uncertainty analysis for bulk current injection calibration process. Journal of Electrical Engineering, 76(5), 468–475. DOI: https://doi.org/10.2478/jee-2025-0049
[6] Yang, Z., et al. (2024). Influence of input parameters on the measurement accuracy of external clamp-on ultrasonic flowmeters: An experimental study. Journal of Physics: Conference Series, 2853(1), 012050. https://doi.org/10.1088/1742-6596/2853/1/012050 DOI: https://doi.org/10.1088/1742-6596/2853/1/012050
[7] Benesch, C., et al. (2015). How to assess the quality of glucose clamps? Evaluation of clamps performed with ClampArt, a novel automated clamp device. Journal of Diabetes Science and Technology, 9(4), 792–800. https://doi.org/10.1177/1932296815586007 DOI: https://doi.org/10.1177/1932296815576957
[8] Plakhtiev, A. M., Petrov, G. P., & Minikeev, H. S. (1980). Meter of large direct currents (SU Patent No. 792152; IPC G01R 19/00). Published December 30, 1980.
[9] Plakhtiev, A., et al. (2023). High-current contactless ferromagnetic converters for multi-profile monitoring and control systems. E3S Web of Conferences, 401, 04015. https://doi.org/10.1051/e3sconf/202340104015 DOI: https://doi.org/10.1051/e3sconf/202340104015
[10] Плахтиев, А. М. (2022). Основные характеристики магнитомодуляционных бесконтактных измерительных преобразователей токов (pp. 1–5).
[11] Gu, X., & Cegla, F. (2018). The effect of internal pipe wall roughness on the accuracy of clamp-on ultrasonic flowmeters. IEEE Transactions on Instrumentation and Measurement, 68(1), 65–72. https://doi.org/10.1109/TIM.2018.2847726 DOI: https://doi.org/10.1109/TIM.2018.2834118
[12] Galliana, F., & Capra, P. P. (2012). Traceable technique to calibrate clamp meters in AC current from 100 to 1500 A. IEEE Transactions on Instrumentation and Measurement, 61(9), 2512–2518. https://doi.org/10.1109/TIM.2012.2196394 DOI: https://doi.org/10.1109/TIM.2012.2188660
[13] Ding, Z., et al. (2020). A femoral clamp to reduce soft tissue artifact: Accuracy and reliability in measuring three-dimensional knee kinematics during gait. Journal of Biomechanical Engineering, 142(4), 044501. https://doi.org/10.1115/1.4046367 DOI: https://doi.org/10.1115/1.4045115
[14] Nouri, B., et al. (2018). Characterization and corrections for clamp-on fluid temperature measurements in turbulent flows. Journal of Thermal Science and Engineering Applications, 10(3), 031011. https://doi.org/10.1115/1.4039616 DOI: https://doi.org/10.1115/1.4038706
[15] Yang, Z., et al. (2024). Research on the influence of sensor installation arrangement on online measurement of external clamp-on ultrasonic flowmeter. In 2024 IEEE 6th International Conference on Advanced Information Management, Communications, Electronic and Automation Control (IMCEC) (Vol. 6, pp. 1547–1551). IEEE. https://doi.org/10.1109/IMCEC59842.2024 DOI: https://doi.org/10.1109/IMCEC59810.2024.10575864