SUFLONLANGAN SELLYULOZANING MOLEKULYAR ARXITEKTURASINING MONTAMORILLONIT DISPERSIYALARIDAGI ADSORBSIYASI VA REOLOGIK XOSSALARIGA TA’SIRI
Maqola Yon paneli
Maqolaning Asosiy Qismi
Annotatsiya
Ushbu tadqiqotda sulfonlangan sellyulozaning molekulyar arxitekturasi (chiziqli va tarmoqlangan tuzilishlar) uning montmorillonit dispersiyalaridagi adsorbsiya xususiyatlari hamda reologik xulqiga ta’siri o‘rganildi. Nazorat qilinadigan sintez yordamida o‘xshash darajadagi sulfonlanishga ega, biroq turli arxitekturaga ega bo‘lgan polimerlar seriyasi olindi. Polimerlarning molekulyar-massaviy xususiyatlari gel o‘tkazuvchanlik xromatografiyasi va ko‘p burchakli yorug‘lik tarqalishi usullari yordamida aniqlanib, ularning tarmoqlanish parametrlari baholandi. Montmorillonit yuzasida olib borilgan adsorbsiya tadqiqotlari chiziqli polimerlar zich adsorbsiya qatlamlarini hosil qilishini, tarmoqlangan polimerlar esa kattaroq samarali qalinlikdagi qatlamlar shakllantirishini ko‘rsatdi. Reologik tahlillar polimer arxitekturasi dispers tizimlarning struktura hosil qilish mexanizmini sezilarli darajada o‘zgartirishini tasdiqladi. Chiziqli sulfonlangan sellyuloza suspenziya qovushqoqligini kamaytiruvchi deflokulyant sifatida namoyon bo‘lsa, tarmoqlangan tuzilishlar elastik fazoviy tarmoq hosil qilib tizimning elastiklik modulini sezilarli oshiradi. Tadqiqot natijalari sellyuloza asosidagi polimer reagentlar arxitekturasini tanlash orqali dispers tizimlarning reologik xossalarini maqsadli boshqarish mumkinligini ko‘rsatadi.
Yuklab olishlar
Maqola Tafsilotlari
Bo‘lim
Ushbu asar Creative Commons Attribution 4.0 Xalqaro Litsenziyasi asosida litsenziyalangan.
Ommaviy Litsenziya Shartlari
(Ochiq jurnal tizimlari (OJS) uchun)
O‘zbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiq quyidagi shartlar taqdim etiladi:
-
Mualliflik huquqi:
Chop etilgan maqolaning mualliflik huquqi muallif(lar)ga tegishli bo‘lib qoladi. Shu bilan birga, maqola OJS platformasida chop etilgandan so‘ng, uning kontenti Creative Commons (CC BY) litsenziyasi asosida tarqatiladi. -
Litsenziya turi:
Ushbu maqola Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0) litsenziyasi asosida tarqatiladi. Bu shuni anglatadiki, foydalanuvchilar ushbu maqolani quyidagi shartlarda qayta ishlatishlari, bo‘lishishlari va qayta ishlashlari mumkin:- Nusxa ko‘chirish va tarqatish: Maqola matni yoki uning qismlari nusxasi erkin tarqatilishi mumkin.
- Iqtibos keltirish va tahlil qilish: Maqoladan qismlar iqtibos sifatida foydalanilishi mumkin.
- Erkin foydalanish: Tadqiqot va o‘quv jarayonlari uchun maqoladan erkin foydalanish huquqi mavjud.
- Muallifga havola qilish: Foydalanuvchilar maqola muallifini to‘g‘ri ko‘rsatishi va asl manbaga havola berishi lozim.
-
Kommersiyaviy foydalanish:
Ushbu maqoladan tijorat maqsadlarida foydalanishga ruxsat beriladi, ammo mualliflik va manbaga havola majburiy hisoblanadi. -
Hujjatni o‘zgartirish:
Maqolaning matni yoki mazmunini o‘zgartirish, uni qayta ishlash mumkin, lekin har qanday o‘zgarishlar mualliflikka salbiy ta’sir ko‘rsatmasligi kerak. -
Mas’uliyat cheklovi:
Muallif(lar) maqola tarkibidagi ma’lumotlarning to‘g‘riligiga javobgar bo‘lib, platforma tahririyati mazkur ma’lumotlardan foydalanish natijasida kelib chiqadigan har qanday zarar uchun javobgarlikni o‘z zimmasiga olmaydi. -
Ommaviy foydalanish majburiyatlari:
Ushbu maqola mazmuni faqat qonuniy va axloqiy talablar asosida ishlatilishi kerak. Noqonuniy foydalanish qat’iyan man etiladi.
Izoh:
Mazkur litsenziya shartlari mualliflar va foydalanuvchilar o‘rtasida ochiq va shaffof foydalanishni ta’minlashga qaratilgan. Bu shartlarni qabul qilish orqali, siz maqola mazmunini Creative Commons litsenziyasiga muvofiq qayta ishlash va tarqatishga rozilik bildirasiz.
Havola: Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0)
Iqtibos keltirish tartibi
Adabiyotlar ro‘yxati
[1] Heinze, T., et al. (2018). Progress in the development of cellulose-based polyelectrolytes. Progress in Polymer Science, 83, 136–164.
[2] Zhang, L., et al. (2019). Effects of degree of substitution on the adsorption and rheological properties of sodium cellulose sulfate. Carbohydrate Polymers, 203, 294–301.
[3] Rubinstein, M., & Colby, R. H. (2003). Polymer physics. Oxford University Press. DOI: https://doi.org/10.1093/oso/9780198520597.001.0001
[4] Kawaguchi, M., & Takahashi, A. (1992). Polymer adsorption and dispersion stability. Advances in Colloid and Interface Science, 37, 219–317. DOI: https://doi.org/10.1016/0001-8686(92)80085-C
[5] Gericke, M., et al. (2020). Tailoring the molecular and supramolecular architecture of cellulose. Cellulose, 27, 3629–3647.
[6] ГОСТ 10585-2014. (2014). Хлопковая целлюлоза. Технические условия.
[7] Podzimek, S. (2011). Light scattering, size exclusion chromatography and asymmetric flow field flow fractionation: Powerful tools for the characterization of polymers, proteins and nanoparticles. John Wiley & Sons. DOI: https://doi.org/10.1002/9780470877975
[8] ГОСТ 12.1.007-76. (1976). Система стандартов безопасности труда. Вредные вещества. Классификация и общие требования безопасности.
[9] ГОСТ 25734-96. (1996). Продукты переработки целлюлозы. Методы определения степени замещения.
[10] ГОСТ 28177-89. (1989). Порошки бентонитовые для буровых растворов. Технические условия.
[11] Lagaly, G., Ogawa, M., & Dékány, I. (2013). Clay mineral-organic interactions. In F. Bergaya & G. Lagaly (Eds.), Handbook of Clay Science (2nd ed., Vol. 5A, pp. 435–505). Elsevier. DOI: https://doi.org/10.1016/B978-0-08-098258-8.00015-8
[12] ГОСТ 32474-2013. (2013). Пластмассы. Определение средней молекулярной массы и молекулярно-массового распределения полимеров методами эксклюзионной хроматографии.
[13] Plank, J., & Brand, F. A. (1993). Mechanism of pigment dispersion by polyelectrolytes. Colloid and Polymer Science, 271(1), 10–17.
[14] ГОСТ Р ИСО 18115-1-2017. (2017). Анализ поверхности. Словарь. Часть 1. Общие термины и термины для спектроскопии поверхности.
[15] Mezger, T. G. (2020). The rheology handbook (5th ed.). Vincentz Network. DOI: https://doi.org/10.1515/9783748603702