SHEROBOD ARGILLIT MINERALI BILAN TO‘LDIRILGAN IKKILAMCHI POLIETILEN ASOSIDAGI GEOMEMBRANALAR SINTEZI VA XOSSALARINI O‘RGANISH
Maqola Yon paneli
Maqolaning Asosiy Qismi
Annotatsiya
Ushbu maqolada qishloq xo‘jaligida keng qo‘llaniladigan va foydalanish muddati tugagan past zichlikdagi polietilen plyonka chiqindilarini qayta ishlash hamda ularning xususiyatlarini mahalliy minerallar yordamida o‘zgartirish masalalari tadqiq etilgan. Tadqiqotning asosiy maqsadi qayta ishlangan past zichlikdagi polietilen tarkibiga nanoto‘ldirgich sifatida Sherobod konining argillit mineralini qo‘shish orqali yuqori mustahkamlikka ega nanokompozitsion geomembranalarni sintez qilishdan iborat. Tadqiqotda nanodispers argillit zarrachalari yordamida quyosh radiatsiyasi va namlik ta’sirida degradatsiyaga uchragan ikkilamchi polimerning fizik-kimyoviy xususiyatlarini tiklash mexanizmlari tahlil qilingan. Tajriba natijalari shuni ko‘rsatadiki, argillitning massa ulushi 5% dan 10% gacha bo‘lganda, materialning cho‘zilishdagi mustahkamligi va issiqlikka chidamliligi sezilarli darajada yaxshilanadi. Olingan nanokompozit geomembranalar sho‘rlangan tuproqlar sharoitida gidrotexnik inshootlar va suv omborlari uchun import o‘rnini bosuvchi, ekologik xavfsiz va tejamkor izolyatsiya materiali bo‘lib xizmat qilishi mumkin.
Yuklab olishlar
Maqola Tafsilotlari
Bo‘lim
Ushbu asar Creative Commons Attribution 4.0 Xalqaro Litsenziyasi asosida litsenziyalangan.
Ommaviy Litsenziya Shartlari
(Ochiq jurnal tizimlari (OJS) uchun)
O‘zbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiq quyidagi shartlar taqdim etiladi:
-
Mualliflik huquqi:
Chop etilgan maqolaning mualliflik huquqi muallif(lar)ga tegishli bo‘lib qoladi. Shu bilan birga, maqola OJS platformasida chop etilgandan so‘ng, uning kontenti Creative Commons (CC BY) litsenziyasi asosida tarqatiladi. -
Litsenziya turi:
Ushbu maqola Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0) litsenziyasi asosida tarqatiladi. Bu shuni anglatadiki, foydalanuvchilar ushbu maqolani quyidagi shartlarda qayta ishlatishlari, bo‘lishishlari va qayta ishlashlari mumkin:- Nusxa ko‘chirish va tarqatish: Maqola matni yoki uning qismlari nusxasi erkin tarqatilishi mumkin.
- Iqtibos keltirish va tahlil qilish: Maqoladan qismlar iqtibos sifatida foydalanilishi mumkin.
- Erkin foydalanish: Tadqiqot va o‘quv jarayonlari uchun maqoladan erkin foydalanish huquqi mavjud.
- Muallifga havola qilish: Foydalanuvchilar maqola muallifini to‘g‘ri ko‘rsatishi va asl manbaga havola berishi lozim.
-
Kommersiyaviy foydalanish:
Ushbu maqoladan tijorat maqsadlarida foydalanishga ruxsat beriladi, ammo mualliflik va manbaga havola majburiy hisoblanadi. -
Hujjatni o‘zgartirish:
Maqolaning matni yoki mazmunini o‘zgartirish, uni qayta ishlash mumkin, lekin har qanday o‘zgarishlar mualliflikka salbiy ta’sir ko‘rsatmasligi kerak. -
Mas’uliyat cheklovi:
Muallif(lar) maqola tarkibidagi ma’lumotlarning to‘g‘riligiga javobgar bo‘lib, platforma tahririyati mazkur ma’lumotlardan foydalanish natijasida kelib chiqadigan har qanday zarar uchun javobgarlikni o‘z zimmasiga olmaydi. -
Ommaviy foydalanish majburiyatlari:
Ushbu maqola mazmuni faqat qonuniy va axloqiy talablar asosida ishlatilishi kerak. Noqonuniy foydalanish qat’iyan man etiladi.
Izoh:
Mazkur litsenziya shartlari mualliflar va foydalanuvchilar o‘rtasida ochiq va shaffof foydalanishni ta’minlashga qaratilgan. Bu shartlarni qabul qilish orqali, siz maqola mazmunini Creative Commons litsenziyasiga muvofiq qayta ishlash va tarqatishga rozilik bildirasiz.
Havola: Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0)
Iqtibos keltirish tartibi
Adabiyotlar ro‘yxati
[1] Geyer, R. (2020). Production, use, and fate of synthetic polymers. In T. M. Letcher (Ed.), Plastic waste and recycling (pp. 13–32). Academic Press. DOI: https://doi.org/10.1016/B978-0-12-817880-5.00002-5
[2] Hahladakis, J. N., & Iacovidou, E. (2021). Closing the loop on plastics: Challenges and opportunities. Journal of Hazardous Materials, 402, Article 123498. https://doi.org/10.1016/j.jhazmat.2020.123498 DOI: https://doi.org/10.1016/j.jhazmat.2020.123498
[3] Ahmad, S., et al. (2022). Mechanical and thermal properties of recycled LDPE modified with hybrid fillers. Polymer Degradation and Stability, 195, 109–120.
[4] Zhang, J., et al. (2021). Barrier properties of polymer-clay nanocomposites: A review of recent advances. Progress in Materials Science, 120, 100–118.
[5] Al-Maadeed, M. A. (2023). Recycled polyolefins: Processing and properties. Materials Today: Proceedings, 72(5), 2481–2486.
[6] Negmatov, S. S., et al. (2024). Development of composite materials based on recycled polymers and local mineral fillers. Kompozitsion Materiallar, (1), 45–51.
[7] Yusupov, F., et al. (2023). Investigation of argillite minerals as a reinforcing filler for polymer composites. Central Asian Journal of Theoretical and Applied Science, 4(6), 89–96.
[8] Boro, A., et al. (2022). Influence of high-energy ball milling on the structural properties of clay minerals for polymer reinforcement. Applied Clay Science, 218, Article 106412. DOI: https://doi.org/10.1016/j.clay.2022.106412
[9] Mustafa, A., et al. (2023). Mechanical activation of local argillites for the synthesis of high-performance nanocomposites. Journal of Materials Research and Technology, 24, 4501–4515.
[10] Sadeghi, S., et al. (2021). Processing of recycled polyethylene/clay nanocomposites via twin-screw extrusion. Polymer Engineering & Science, 61(4), 1022–1035.
[11] ASTM International. (2020). ASTM D6693: Standard test method for determining tensile properties of nonreinforced polyethylene geomembranes. ASTM International.
[12] Vázquez, C., et al. (2021). X-ray fluorescence (XRF) analysis in polymer science: Applications in mineral filler characterization. Spectrochimica Acta Part B: Atomic Spectroscopy, 177, Article 106061.
[13] International Organization for Standardization. (2022). ISO 1133-1:2022. Plastics—Determination of the melt mass-flow rate (MFR) of thermoplastics.
[14] Zhang, L., et al. (2024). Durability of recycled HDPE geomembranes under freeze-thaw cycles in saline environments. Geotextiles and Geomembranes, 52(1), 88–102.