MIS-PORFIR MA’DANIDAN OLTIN VA KUMUSHNI MARKAZDAN QOCHMA KONSENTRATOR YORDAMIDA AJRATIB OLISHDA G-OMIL VA SIKL VAQTI TA’SIRINI FAKTORLI TAJRIBA ASOSIDA BAHOLASH
Maqola Yon paneli
Maqolaning Asosiy Qismi
Annotatsiya
Ishda mis-porfir ma’dandan oltin va kumushni markazdan qochma konsentrator yordamida ajratib olish jarayonining rejim omillari o‘rganildi. Ruda kambag‘al bo‘lib, oltin miqdori 0,38 g/t; metallning asosiy qismi (69,12 %) 2–8 mkm kattalikdagi zarralarga to‘g‘ri keladi. Tajribalar laboratoriya «Knelson» KC-MD3 apparatida ruda 80% −0,074 mm gacha maydalangan holatda bajarildi. Markazdan qochma kuch (G) 30 dan 150 ×g gacha, sikl vaqti (t) 10 dan 50 min gacha o‘zgartirildi. Bir omilli tajribalar G bo‘yicha ajralib chiqishning aniq maksimumga ega ekanini (54,0% G≈90×g da) va sikl vaqti bo‘yicha ≈30 min dan keyin platoga chiqishini ko‘rsatdi. O‘lcham sinflari kesimidagi tahlil kuchning yirik (+74 mkm) zarralarga deyarli ta’sir qilmasligini, 2–8 mkm sinfda esa ajralib chiqish 28% dan 38% gacha o‘zgarishini aniqladi. Markaziy nuqtasi uch marta takrorlangan 2² to‘liq faktorli tajriba va dispersion tahlil G ning chiziqli effekti +3,25%, sikl vaqtiniki +2,75%, o‘zaro ta’sir −1,25%, egrilik esa +5,18% (p < 0,001) ekanini ko‘rsatdi. Bu javob sirtining nochiziqli ekanini va optimumning tajriba sohasi ichida (≈90 ×g; ≈30 min) joylashganini isbotlaydi. Kumush bo‘yicha ko‘rsatkichlar ham qayd etildi: uning ajralib chiqishi oltinnikiga o‘xshash qonuniyatga bo‘ysunib, maqbul rejimda 25,0% ni, boyitmadagi kumush tarkibi esa 108 g/t ni tashkil etadi.
Yuklab olishlar
Maqola Tafsilotlari
Bo‘lim
Ushbu asar Creative Commons Attribution 4.0 Xalqaro Litsenziyasi asosida litsenziyalangan.
Ommaviy Litsenziya Shartlari
(Ochiq jurnal tizimlari (OJS) uchun)
O‘zbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiq quyidagi shartlar taqdim etiladi:
-
Mualliflik huquqi:
Chop etilgan maqolaning mualliflik huquqi muallif(lar)ga tegishli bo‘lib qoladi. Shu bilan birga, maqola OJS platformasida chop etilgandan so‘ng, uning kontenti Creative Commons (CC BY) litsenziyasi asosida tarqatiladi. -
Litsenziya turi:
Ushbu maqola Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0) litsenziyasi asosida tarqatiladi. Bu shuni anglatadiki, foydalanuvchilar ushbu maqolani quyidagi shartlarda qayta ishlatishlari, bo‘lishishlari va qayta ishlashlari mumkin:- Nusxa ko‘chirish va tarqatish: Maqola matni yoki uning qismlari nusxasi erkin tarqatilishi mumkin.
- Iqtibos keltirish va tahlil qilish: Maqoladan qismlar iqtibos sifatida foydalanilishi mumkin.
- Erkin foydalanish: Tadqiqot va o‘quv jarayonlari uchun maqoladan erkin foydalanish huquqi mavjud.
- Muallifga havola qilish: Foydalanuvchilar maqola muallifini to‘g‘ri ko‘rsatishi va asl manbaga havola berishi lozim.
-
Kommersiyaviy foydalanish:
Ushbu maqoladan tijorat maqsadlarida foydalanishga ruxsat beriladi, ammo mualliflik va manbaga havola majburiy hisoblanadi. -
Hujjatni o‘zgartirish:
Maqolaning matni yoki mazmunini o‘zgartirish, uni qayta ishlash mumkin, lekin har qanday o‘zgarishlar mualliflikka salbiy ta’sir ko‘rsatmasligi kerak. -
Mas’uliyat cheklovi:
Muallif(lar) maqola tarkibidagi ma’lumotlarning to‘g‘riligiga javobgar bo‘lib, platforma tahririyati mazkur ma’lumotlardan foydalanish natijasida kelib chiqadigan har qanday zarar uchun javobgarlikni o‘z zimmasiga olmaydi. -
Ommaviy foydalanish majburiyatlari:
Ushbu maqola mazmuni faqat qonuniy va axloqiy talablar asosida ishlatilishi kerak. Noqonuniy foydalanish qat’iyan man etiladi.
Izoh:
Mazkur litsenziya shartlari mualliflar va foydalanuvchilar o‘rtasida ochiq va shaffof foydalanishni ta’minlashga qaratilgan. Bu shartlarni qabul qilish orqali, siz maqola mazmunini Creative Commons litsenziyasiga muvofiq qayta ishlash va tarqatishga rozilik bildirasiz.
Havola: Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0)
Iqtibos keltirish tartibi
Adabiyotlar ro‘yxati
[1] Chen, Q., Yang, H.-Y., Tong, L.-L., Niu, H.-Q., Zhang, F.-S., & Chen, G.-M. (2020). Research and application of a Knelson concentrator: A review. Minerals Engineering, 152, 106339. https://doi.org/10.1016/j.mineng.2020.106339 DOI: https://doi.org/10.1016/j.mineng.2020.106339
[2] Farajzadeh, S., & Chehreh Chelgani, S. (2022). Gravity separation by Falcon concentrator—An overview. Separation Science and Technology, 57(13), 2145–2164. https://doi.org/10.1080/01496395.2022.2028836 DOI: https://doi.org/10.1080/01496395.2022.2028836
[3] Golovanov, I. M., Seltmann, R., & Kremenetsky, A. A. (2005). The porphyry Cu-Au/Mo deposits of Central Eurasia: 2. The Almalyk (Kalmakyr–Dalnee) and Saukbulak Cu-Au porphyry systems, Uzbekistan. In Super porphyry copper and gold deposits: A global perspective (Vol. 2, pp. 513–523). PGC Publishing.
[4] Katwika, C. N., Kime, M. B., Kalenga, P. N. M., Mbuya, B. I., & Mwilen, T. R. (2019). Application of Knelson concentrator for beneficiation of copper–cobalt ore tailings. Mineral Processing and Extractive Metallurgy Review, 40(1), 35–45. DOI: https://doi.org/10.1080/08827508.2018.1481057
[5] Laplante, A. R., Woodcock, F., & Huang, L. (2000). A laboratory procedure to characterise gravity recoverable gold. SME Transactions, 308, 53–59.
[6] Majumder, A. K., & Barnwal, J. P. (2006). Modeling of enhanced gravity concentrators—Present status. Mineral Processing and Extractive Metallurgy Review, 27(1), 61–86. https://doi.org/10.1080/08827500500339307 DOI: https://doi.org/10.1080/08827500500339307
[7] Marion, C., Langlois, R., Kokkiliç, O., Zhou, M., Williams, H., Awais, M., Rowson, N. A., & Waters, K. E. (2019). A design of experiments investigation into the processing of fine low specific gravity minerals using a laboratory Knelson Concentrator. Minerals Engineering, 135, 139–155. DOI: https://doi.org/10.1016/j.mineng.2018.08.023
[8] Shakarov, T. I., & Xasanov, A. S. (2025). Foydali qazilmalarni boyitish va qayta ishlash asoslari: Oliy o‘quv yurtlari uchun darslik. «Muharrir» nashriyoti.
[9] Sidiqov, R. M., Ergashev, M. A., Axmadaliyev, A. M., & Abdurazakov, U. M. (2026). Polimetall rudalarini boyitishda kombinatsiyalashgan texnologiyaning samaradorligini tadqiq etish. Sanoatda raqamli texnologiyalar, 4(2), 61–66. DOI: https://doi.org/10.70769/3030-3214.SRT.4.2.2026.26
[10] Surimbayev, B., Bolotova, L., Akcil, A., Yessengarayev, Y., & Khumarbekuly, Y. (2024). Gravity concentration of gold-bearing ores and processing of concentrates: A review. Mineral Processing and Extractive Metallurgy Review. https://doi.org/10.1080/08827508.2024.2395824 DOI: https://doi.org/10.1080/08827508.2024.2395824
[11] Wills, B. A., & Finch, J. A. (2016). Wills’ mineral processing technology (8th ed.). Butterworth-Heinemann.
[12] Хасанов, А. С., & Эргашев, М. А. (2023). Изучение золота в пробе руды месторождения «Ёшлик I». Ijodkor o‘qituvchi, 3(33), 236–242.
[13] Хасанов, А. С., Турдиев, Ш. Ш., Эргашев, М. А., & Махситалиева, Л. О. (2024a). Изучение вещественного состава руды, гранулометрический анализ месторождений «Кальмакыр» и «Ёшлик I». Перспективы развития композиционных материалов: Республиканская научно-техническая конференция (с. 170–171). Ташкент.
[14] Хасанов, А. С., Турдиев, Ш. Ш., Эргашев, М. А., & Махситалиева, Л. О. (2024b). Изучение формы нахождения благородных металлов в рудах месторождения «Кальмакыр». Перспективы развития композиционных материалов: Республиканская научно-техническая конференция (с. 173–174). Ташкент.