MARKAZDAN QOCHMA NASOS ISHCHI G‘ILDIRAGI KURAKLARINING YUZA TEKSTURASINI QIYOSIY TAHLIL QILISH VA SONLI BAHOLASH METODOLOGIYASI

Maqola Yon paneli

Acceptance Certificate PDF (Online First)
Nashr etilgan: 13.09.2026
DOI: https://doi.org/10.70769/3030-3214.SRT.4.3.2026.31
Kalit so‘zlar:
markazdan qochma nasos, ishchi g‘ildirak, sirtni teksturalash, sun’iy chuqurchalar, bo‘ylama ariqchalar, gidravlik yo‘qotishlar, ishqalanishni modifikatsiyalash koeffitsiyenti, uyurmali struktura, hisoblash gidrodinamikasi, k–ω SST turbulentlik modeli, termogidravlik samaradorlik koeffitsiyenti

Maqolaning Asosiy Qismi

Qurbonov, O.M.
Navoiy davlat konchilik va texnologiyalar universiteti

Annotatsiya

Markazdan qochma nasoslarning gidravlik foydali ish koeffitsiyentini (FIK) oshirish energiya tejashning ustuvor vazifasi bo‘lib qolmoqda. Devor oldi oqimini boshqarishning istiqbolli passiv vositalaridan biri esa kuraklar yuzasini sun’iy teksturalash hisoblanadi. Mazkur ishda teksturalarning ikki raqobatdosh oilasi — lokal chuqurchalar va bo‘ylama ariqchalar — modifikatsiyalangan yuzalar hamda aylanuvchi turbomashinaning oqim qismidagi oqimga doir to‘rtta mustaqil tadqiqot asosida qiyosiy tahlil qilingan. Chuqurchalar girdob hosil bo‘lishini, turbulent ko‘chishni kuchaytirishi va odatda ishqalanishni oshirishi, bo‘ylama ariqchalar esa ma’lum bir parametrlar oralig‘ida oqim yadrosini qayta tuzib, urinma kuchlanishni pasaytirishi ko‘rsatilgan. Asosiy ziddiyat shundan iboratki, teksturalarning ikki oilasi bir-biriga mos kelmaydigan maqsadli funksiyalar (issiqlik uzatishga qarshi qarshilik) bo‘yicha va qo‘zg‘almas obyektlarda o‘rganilgan, holbuki ishchi g‘ildirakning vazifasi aylanuvchi egri chiziqli kanaldagi gidravlik yo‘qotishlarni minimallashtirishni talab qiladi. Kurakdagi teksturalarni qiyosiy baholashning yagona hisoblash metodologiyasi taklif etilgan bo‘lib, u o‘zida TEF-tipidagi murosali metrika, ishqalanish modifikatsiyasi koeffitsiyenti va aylanuvchi g‘ildirakni CFD-modellashtirishning ish jarayonini birlashtiradi. Ilmiy bo‘shliq, mexanizmlarni ko‘chirish gipotezalari va hisoblash tajribasi rejasi ta’riflab berilgan.

Yuklab olishlar

Yuklab olish ma’lumotlari hali mavjud emas.

Maqola Tafsilotlari

Son

Jild 4 № 3 (2026)

Bo‘lim

Kon-metallurgiya va ishlab chiqarish sanoati
Creative Commons License

Ushbu asar Creative Commons Attribution 4.0 Xalqaro Litsenziyasi asosida litsenziyalangan.

Ommaviy Litsenziya Shartlari
(Ochiq jurnal tizimlari (OJS) uchun)

O‘zbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiq quyidagi shartlar taqdim etiladi:

  1. Mualliflik huquqi:
    Chop etilgan maqolaning mualliflik huquqi muallif(lar)ga tegishli bo‘lib qoladi. Shu bilan birga, maqola OJS platformasida chop etilgandan so‘ng, uning kontenti Creative Commons (CC BY) litsenziyasi asosida tarqatiladi.

  2. Litsenziya turi:
    Ushbu maqola Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0) litsenziyasi asosida tarqatiladi. Bu shuni anglatadiki, foydalanuvchilar ushbu maqolani quyidagi shartlarda qayta ishlatishlari, bo‘lishishlari va qayta ishlashlari mumkin:

    • Nusxa ko‘chirish va tarqatish: Maqola matni yoki uning qismlari nusxasi erkin tarqatilishi mumkin.
    • Iqtibos keltirish va tahlil qilish: Maqoladan qismlar iqtibos sifatida foydalanilishi mumkin.
    • Erkin foydalanish: Tadqiqot va o‘quv jarayonlari uchun maqoladan erkin foydalanish huquqi mavjud.
    • Muallifga havola qilish: Foydalanuvchilar maqola muallifini to‘g‘ri ko‘rsatishi va asl manbaga havola berishi lozim.

  3. Kommersiyaviy foydalanish:
    Ushbu maqoladan tijorat maqsadlarida foydalanishga ruxsat beriladi, ammo mualliflik va manbaga havola majburiy hisoblanadi.

  4. Hujjatni o‘zgartirish:
    Maqolaning matni yoki mazmunini o‘zgartirish, uni qayta ishlash mumkin, lekin har qanday o‘zgarishlar mualliflikka salbiy ta’sir ko‘rsatmasligi kerak.

  5. Mas’uliyat cheklovi:
    Muallif(lar) maqola tarkibidagi ma’lumotlarning to‘g‘riligiga javobgar bo‘lib, platforma tahririyati mazkur ma’lumotlardan foydalanish natijasida kelib chiqadigan har qanday zarar uchun javobgarlikni o‘z zimmasiga olmaydi.

  6. Ommaviy foydalanish majburiyatlari:
    Ushbu maqola mazmuni faqat qonuniy va axloqiy talablar asosida ishlatilishi kerak. Noqonuniy foydalanish qat’iyan man etiladi.

Izoh:
Mazkur litsenziya shartlari mualliflar va foydalanuvchilar o‘rtasida ochiq va shaffof foydalanishni ta’minlashga qaratilgan. Bu shartlarni qabul qilish orqali, siz maqola mazmunini Creative Commons litsenziyasiga muvofiq qayta ishlash va tarqatishga rozilik bildirasiz.

Havola: Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0)

Muallif biografiyasi

Qurbonov, O.M., Navoiy davlat konchilik va texnologiyalar universiteti

Navoiy davlat konchilik va texnologiyalar universiteti doktoranti, Navoiy, O‘zbekiston

Iqtibos keltirish tartibi

Qurbonov, O. M. (2026). MARKAZDAN QOCHMA NASOS ISHCHI G‘ILDIRAGI KURAKLARINING YUZA TEKSTURASINI QIYOSIY TAHLIL QILISH VA SONLI BAHOLASH METODOLOGIYASI. Sanoatda Raqamli Texnologiyalar, 4(3). https://doi.org/10.70769/3030-3214.SRT.4.3.2026.31

Adabiyotlar ro‘yxati

[1] Sriromreun, P., & Sriromreun, P. (2019). A numerical and experimental investigation of dimple effects on heat transfer enhancement with impinging jets. Energies, 12(5), Article 813. https://doi.org/10.3390/en12050813 DOI: https://doi.org/10.3390/en12050813

[2] Won, S. Y., & Ligrani, P. M. (2007). Flow characteristics along and above dimpled surfaces with three different dimple depths within a channel. Journal of Mechanical Science and Technology, 21(11), 1901–1909. DOI: https://doi.org/10.1007/BF03177447

[3] DeGroot, C. T., Wang, C., & Floryan, J. M. (2016). Drag reduction due to streamwise grooves in turbulent channel flow. Journal of Fluids Engineering (ASME), 138(12), 121201. https://doi.org/10.1115/1.4034098 DOI: https://doi.org/10.1115/1.4034098

[4] Weerakoon, A. H. S., Lee, Y.-H., & Assadi, M. (2023). Wave energy convertor for bilateral offshore wave flows: A computational fluid dynamics (CFD) study. Sustainability, 15(9), 7152. https://doi.org/10.3390/su15097152 DOI: https://doi.org/10.3390/su15097152

O'xshash maqolalar

Siz ham ushbu maqola uchun {$ advancedSearchLink} olishingiz mumkin.