SO‘NGGI YILLARDA YANGIBOZOR TAJRIBA-SINOV OBSERVATORIYASI LABORATORIYASIDA YER OSTI SUVLARI SATHINING O‘ZGARISHI
Maqola Yon paneli
Maqolaning Asosiy Qismi
Annotatsiya
Ushbu maqolada Yangibozor tajriba-sinov observatoriyasi laboratoriyasi hududidagi 4-sonli quduqda yer osti suvlari sathining 2020–2025-yillardagi o‘zgarishlari tahlil qilingan. Chuqurligi 140 m bo‘lgan quduqda yer osti suvlari sathi 2018-yildan boshlab muntazam ravishda kuzatib kelinmoqda. Tadqiqotda suv sathining sutkalik va yillik o‘zgarishlari, uning ko‘tarilish va pasayish davrlari hamda atmosfera yog‘inlari bilan bog‘liqligi o‘rganilgan. Natijalarga ko‘ra, suv sathi yil davomida muntazam tebranib turgan bo‘lib, ayrim kunlarda 0,2–0,42 m gacha bo‘lgan sezilarli o‘zgarishlar qayd etilgan. 2022 va 2024-yillarda yog‘ingarchilikning nisbatan ko‘pligi suv sathining ko‘tarilish davrlari bilan mos kelgan, 2025-yilda esa uzoq davom etgan quruq davr suv sathining pasayishi bilan birga kechgan. Tadqiqot natijalari atmosfera yog‘inlari yer osti suvlari dinamikasiga ta’sir qiluvchi muhim tabiiy omillardan biri ekanligini ko‘rsatadi. Uzoq muddatli monitoring ma’lumotlari hududdagi yer osti suvlari sathining tabiiy fon holatini aniqlash va kelgusida anomal o‘zgarishlarni ajratib olish uchun muhim ilmiy asos bo‘lib xizmat qiladi.
Yuklab olishlar
Maqola Tafsilotlari
Bo‘lim
Ushbu asar Creative Commons Attribution 4.0 Xalqaro Litsenziyasi asosida litsenziyalangan.
Ommaviy Litsenziya Shartlari
(Ochiq jurnal tizimlari (OJS) uchun)
O‘zbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiq quyidagi shartlar taqdim etiladi:
-
Mualliflik huquqi:
Chop etilgan maqolaning mualliflik huquqi muallif(lar)ga tegishli bo‘lib qoladi. Shu bilan birga, maqola OJS platformasida chop etilgandan so‘ng, uning kontenti Creative Commons (CC BY) litsenziyasi asosida tarqatiladi. -
Litsenziya turi:
Ushbu maqola Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0) litsenziyasi asosida tarqatiladi. Bu shuni anglatadiki, foydalanuvchilar ushbu maqolani quyidagi shartlarda qayta ishlatishlari, bo‘lishishlari va qayta ishlashlari mumkin:- Nusxa ko‘chirish va tarqatish: Maqola matni yoki uning qismlari nusxasi erkin tarqatilishi mumkin.
- Iqtibos keltirish va tahlil qilish: Maqoladan qismlar iqtibos sifatida foydalanilishi mumkin.
- Erkin foydalanish: Tadqiqot va o‘quv jarayonlari uchun maqoladan erkin foydalanish huquqi mavjud.
- Muallifga havola qilish: Foydalanuvchilar maqola muallifini to‘g‘ri ko‘rsatishi va asl manbaga havola berishi lozim.
-
Kommersiyaviy foydalanish:
Ushbu maqoladan tijorat maqsadlarida foydalanishga ruxsat beriladi, ammo mualliflik va manbaga havola majburiy hisoblanadi. -
Hujjatni o‘zgartirish:
Maqolaning matni yoki mazmunini o‘zgartirish, uni qayta ishlash mumkin, lekin har qanday o‘zgarishlar mualliflikka salbiy ta’sir ko‘rsatmasligi kerak. -
Mas’uliyat cheklovi:
Muallif(lar) maqola tarkibidagi ma’lumotlarning to‘g‘riligiga javobgar bo‘lib, platforma tahririyati mazkur ma’lumotlardan foydalanish natijasida kelib chiqadigan har qanday zarar uchun javobgarlikni o‘z zimmasiga olmaydi. -
Ommaviy foydalanish majburiyatlari:
Ushbu maqola mazmuni faqat qonuniy va axloqiy talablar asosida ishlatilishi kerak. Noqonuniy foydalanish qat’iyan man etiladi.
Izoh:
Mazkur litsenziya shartlari mualliflar va foydalanuvchilar o‘rtasida ochiq va shaffof foydalanishni ta’minlashga qaratilgan. Bu shartlarni qabul qilish orqali, siz maqola mazmunini Creative Commons litsenziyasiga muvofiq qayta ishlash va tarqatishga rozilik bildirasiz.
Havola: Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0)
Iqtibos keltirish tartibi
Adabiyotlar ro‘yxati
[1] Abdullabekov, K. N., Maksudov, S. Kh., & Yusupov, V. R. (2025). The manifestation of abnormal variations of the geomagnetic field in Uzbekistan (Tashkent seismically active region). AIP Conference Proceedings, 3265, 040004. https://doi.org/10.1063/5.0265092 DOI: https://doi.org/10.1063/5.0265092
[2] Maksudov, S. Kh., Abdullabekov, K. N., Tuichiev, A. I., & Yusupov, V. R. (2021). Geomagnetic field variations caused by the processes occurring at different depths in the Earth's crust and upper mantle. Physics of the Solid Earth, 57, 295–308. https://doi.org/10.1134/S1069351321020063 DOI: https://doi.org/10.1134/S1069351321020063
[3] Maksudov, S. Kh., Yusupov, V. R., Khakimov, E. N., Sagdullaeva, K. A., Shakhriyev, B. B., & Nazarov, S. X. (2025). The manifestation of local anomalous variations of the geomagnetic field in Uzbekistan in connection with the problem of earthquake forecasting. Russian Journal of Earth Sciences, 25, ES4009. https://doi.org/10.2205/2025ES001037 DOI: https://doi.org/10.2205/2025es001037
[4] Egamberdiyev, S. A., Khusomiddinov, A. S., Sergushin, P. A., Ruzimboyev, F. F., Nuriddinov, N. R., Petrishchev, M. S., & Jurayev, E. M. (2026). Strong geomagnetic storms and their impact on local seismicity. Seismic Instruments, 62, 1–9. https://doi.org/10.3103/S0747923926700015 DOI: https://doi.org/10.3103/S0747923926700015
[5] Egamberdiyev, S. A., Khusomiddinov, A. S., Ruzimboyev, F. F., & Sadirov, F. X. (2026). Microseismic background in the conditions of the Yangibazar Observatory. Seismic Instruments. https://doi.org/10.3103/S0747923926700088 DOI: https://doi.org/10.3103/S0747923926700088
[6] Ruzimboyev, F. F., Khusomiddinov, A. S., Egamberdiyev, S. A., & Nuriddinov, N. R. (n.d.). 2D and 3D magnetic field modeling using ZOND software: Relationship with seismic activity (Case study of the Tashkent region). American Journal of Research. https://doi.org/10.5281/zenodo.20208774
[7] Эгамбердиев, С., Хусомиддинов, А., Рузимбоев, Ф., & Нуриддинов, Н. (2026). Среднесуточные вариации магнитного поля в Янгибазарской геофизической научно-исследовательской обсерватории в периоды сильных магнитных бурь. Sanoatda raqamli texnologiyalar, 4(1), 159–165. https://doi.org/10.70769/3030-3214.SRT.4.1.2026.39 DOI: https://doi.org/10.70769/3030-3214.SRT.4.1.2026.39
[8] Xusomiddinov, A. S., Ro‘zimboyev, F. F., Nuriddinov, N. R., & Toxirova, D. A. (2026). So‘nggi yillarda Yangibozor observatoriyasida qayd etilgan seysmik kuzatuv natijalari. MART. Development of Science, 1, 280–290.