ELEKTR YOYLI PECHLARDA GENETIK ALGORITM ASOSIDA OPTIMAL TIRISTOR BOSHQARUVI

Maqola Yon paneli

SRT 3(3)
HTML PDF
Nashr etilgan: 05.09.2025
DOI: https://doi.org/10.70769/3030-3214.SRT.3.3.2025.13
Kalit so‘zlar:
elektr yoyli pech, tiristor ochilish burchagi, elektr energiyasi sifati, genetik algoritm, kuchlanish nosimmetriyasi, reaktiv quvvat, optimal boshqaruv, texnologik jarayon barqarorligi

Maqolaning Asosiy Qismi

Raxmonov, I.U.
T.f.d., prof, Elektr ta’minoti kafedrasi mudiri, Toshkent davlat texnika universiteti, Toshkent, O‘zbekiston
Xolixmatov, B.B.
Elektr ta’minoti kafedrasi assistenti, Toshkent davlat texnika universiteti, Toshkent, O‘zbekiston

Annotatsiya

Ushbu maqolada elektr yoyli pechlar ishlash jarayonida elektr energiyasi sifatiga salbiy ta’sirlari va kuchlanish nosimmetriyasi hamda reaktiv quvvat oqimi tahlil qilinadi. Pechlar ish faoliyatidagi uzluksizlik va yuqori haroratni ushlab turish ehtiyoji elektr energiyasining barqaror va sifatli bo‘lishini talab qiladi. Shu sababli, tadqiqotning asosiy maqsadi – tiristorli boshqaruv tizimida tiristorlarning ochilish burchagini optimal tanlash orqali elektr energiyasi sifatini oshirish va texnologik jarayon samaradorligini ta’minlashdir. Bunda ochilish burchagi nofaol fazalardagi reaktiv quvvat kompensatsiyasiga ta’sir etuvchi boshqaruv parametr sifatida olinadi va genetik algoritm (GA) yordamida optimallashtiriladi. Modelda obyektiv funksiya sifatida reaktiv quvvat oqimi, kuchlanish nosimmetriyasi mezonlari qabul qilingan. Natijalarda optimal burchak tanlanganda tizimning elektr energiya sifati ko‘rsatkichlari sezilarli darajada yaxshilangani va kuchlanish nosimmetriyasi kamayganligi ko‘rsatildi.

Yuklab olishlar

Yuklab olish ma’lumotlari hali mavjud emas.

Maqola Tafsilotlari

Son

Jild 3 № 3 (2025)

Bo‘lim

Kimyoviy texnologiya va qurilish
Creative Commons License

Ushbu asar Creative Commons Attribution 4.0 Xalqaro Litsenziyasi asosida litsenziyalangan.

Ommaviy Litsenziya Shartlari
(Ochiq jurnal tizimlari (OJS) uchun)

O‘zbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiq quyidagi shartlar taqdim etiladi:

  1. Mualliflik huquqi:
    Chop etilgan maqolaning mualliflik huquqi muallif(lar)ga tegishli bo‘lib qoladi. Shu bilan birga, maqola OJS platformasida chop etilgandan so‘ng, uning kontenti Creative Commons (CC BY) litsenziyasi asosida tarqatiladi.

  2. Litsenziya turi:
    Ushbu maqola Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0) litsenziyasi asosida tarqatiladi. Bu shuni anglatadiki, foydalanuvchilar ushbu maqolani quyidagi shartlarda qayta ishlatishlari, bo‘lishishlari va qayta ishlashlari mumkin:

    • Nusxa ko‘chirish va tarqatish: Maqola matni yoki uning qismlari nusxasi erkin tarqatilishi mumkin.
    • Iqtibos keltirish va tahlil qilish: Maqoladan qismlar iqtibos sifatida foydalanilishi mumkin.
    • Erkin foydalanish: Tadqiqot va o‘quv jarayonlari uchun maqoladan erkin foydalanish huquqi mavjud.
    • Muallifga havola qilish: Foydalanuvchilar maqola muallifini to‘g‘ri ko‘rsatishi va asl manbaga havola berishi lozim.

  3. Kommersiyaviy foydalanish:
    Ushbu maqoladan tijorat maqsadlarida foydalanishga ruxsat beriladi, ammo mualliflik va manbaga havola majburiy hisoblanadi.

  4. Hujjatni o‘zgartirish:
    Maqolaning matni yoki mazmunini o‘zgartirish, uni qayta ishlash mumkin, lekin har qanday o‘zgarishlar mualliflikka salbiy ta’sir ko‘rsatmasligi kerak.

  5. Mas’uliyat cheklovi:
    Muallif(lar) maqola tarkibidagi ma’lumotlarning to‘g‘riligiga javobgar bo‘lib, platforma tahririyati mazkur ma’lumotlardan foydalanish natijasida kelib chiqadigan har qanday zarar uchun javobgarlikni o‘z zimmasiga olmaydi.

  6. Ommaviy foydalanish majburiyatlari:
    Ushbu maqola mazmuni faqat qonuniy va axloqiy talablar asosida ishlatilishi kerak. Noqonuniy foydalanish qat’iyan man etiladi.

Izoh:
Mazkur litsenziya shartlari mualliflar va foydalanuvchilar o‘rtasida ochiq va shaffof foydalanishni ta’minlashga qaratilgan. Bu shartlarni qabul qilish orqali, siz maqola mazmunini Creative Commons litsenziyasiga muvofiq qayta ishlash va tarqatishga rozilik bildirasiz.

Havola: Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0)

Iqtibos keltirish tartibi

Raxmonov, I. U., & Xolixmatov, B. B. (2025). ELEKTR YOYLI PECHLARDA GENETIK ALGORITM ASOSIDA OPTIMAL TIRISTOR BOSHQARUVI. Sanoatda Raqamli Texnologiyalar, 3(3), 194-199. https://doi.org/10.70769/3030-3214.SRT.3.3.2025.13

Adabiyotlar ro‘yxati

1. Grünbaum, R., & Pernot, J. (2008). SVC and STATCOM for grid disturbance mitigation from electric arc furnaces. Metallurgical Research & Technology. https://www.cambridge.org/.../2E3064A482516ACC576AA55257D735E9 DOI: https://doi.org/10.1051/metal:2008059

2. Yazdani, A., et al. (2009). An improved nonlinear STATCOM control for electric arc furnace voltage flicker mitigation. IEEE Transactions on Power Delivery. https://scholarsmine.mst.edu/.../1665 DOI: https://doi.org/10.1109/TPWRD.2009.2027508

3. Kashani, M.G., & Babaei, S. (2013). SVC and STATCOM application in Electric Arc Furnace efficiency improvement. IEEE PEDSTC. https://www.academia.edu/.../SVC_and_STATCOM_application_in_EAF DOI: https://doi.org/10.1109/PEDG.2013.6785641

4. Alzate, A., & Escobar, A. (2011). Application of a D-STATCOM to mitigate arc furnace power quality problems. IEEE PowerTech. https://ieeexplore.ieee.org/document/6019382 DOI: https://doi.org/10.1109/PTC.2011.6019382

5. Rakhmonov I.U., Kholikhmatov B.B., Ilyasov A.P. Genetic algorithms as a method of global optimization: possibilities and limitations // Universum: технические науки : электрон. научн. журн. 2024. 11(128).

6. Рахмонов И.У., Холихматов Б.Б., Саидходжаев А.Г. Использование генетического алгоритма для снижения несимметрии напряжений в дуговых печах // Международный научный журнал “Интернаука” №43 (360), Ноябрь 2024.

Xuddi shu muallif (lar) ning eng ko'p o'qilgan maqolalari

O'xshash maqolalar

Siz ham ushbu maqola uchun {$ advancedSearchLink} olishingiz mumkin.