KO‘PIK HOSIL QILUVCHILAR KONSENTRATSIYASI, AERATSIYA JADALLIGI VA SUVLI FAZA TARKIBINING FLOTATSIYA TIZIMINING GAZ-DISPERS XUSUSIYATLARIGA TA’SIRI
Maqolaning Asosiy Qismi
Annotatsiya
Ko‘pik hosil qiluvchi reagent konsentratsiyasi, havo sarfi va suv fazasi tarkibining model flotatsiya tizimlarida ko‘pik qatlamining shakllanishi hamda pufakchalarning o‘rtacha diametriga birgalikdagi ta’siri o‘rganildi. Tajribalarning birinchi bosqichida konsentratsiyasi 0,001-0,010% bo‘lgan T-92 reagenti eritmalari 84,8; 138,0 va 328,8 sm³/min havo sarflarida aeratsiya qilindi. Ko‘pikning maksimal balandligi, uning hosil bo‘lish va parchalanish vaqti aniqlandi. Ikkinchi bosqichda T-92, PF-1304 va DF-1012 ko‘pik hosil qiluvchi reagentlari uchun distillangan hamda vodoprovod suvida Zauterning o‘rtacha diametric – d₃₂ ning konsentratsiyaga bog‘liqligi baholandi. T-92 reagenti konsentratsiyasi va havo sarfi bir vaqtda oshirilganda ko‘pik hosil bo‘lishining nochiziqli ravishda kuchayishi aniqlandi. Havo sarfi 328,8 sm³/min bo‘lganda T-92 konsentratsiyasining 0,001 dan 0,010 % gacha oshirilishi ko‘pik balandligini 7 dan 35 mm gacha, uning hosil bo‘lish vaqtini 5 dan 40 s gacha, parchalanish vaqtini esa 6 dan 20 s gacha oshirdi. T-92, PF-1304 va DF-1012 reagentlari konsentratsiyasining oshishi d₃₂ qiymatining kamayishi bilan kechdi. Umumiy konsentratsiya 0,03 mg/l bo‘lganda T-92, PF-1304 va DF-1012 reagentlari uchun d₃₂ qiymatlari vodoprovod suvida mos ravishda 2,40; 2,07 va 1,99 mm ni, distillangan suvda esa 1,98; 0,91 va 0,89 mm ni tashkil etdi. Ko‘pik hosil qiluvchi reagentning ta’siri suv tarkibiga bog‘liq bo‘lib, faqat erigan tuzlarning umumiy konsentratsiyasi bilan belgilanmasligi ko‘rsatildi. Ishning ilmiy yangiligi havo sarfi va suv tarkibining ko‘pik hosil bo‘lishi hamda pufakchalar o‘lchamiga ta’sirini birgalikda miqdoriy baholashdan iborat. Flotatsiya jarayonini optimallashtirish uchun ko‘pik hosil qiluvchi reagent dozasi, aylanma suvning ion tarkibi va havoning amaldagi sarfini nazorat qilish tavsiya etiladi.
Yuklab olishlar
Maqola Tafsilotlari
Bo‘lim

Ushbu asar Creative Commons Attribution 4.0 Xalqaro Litsenziyasi asosida litsenziyalangan.
Ommaviy Litsenziya Shartlari
(Ochiq jurnal tizimlari (OJS) uchun)
O‘zbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiq quyidagi shartlar taqdim etiladi:
-
Mualliflik huquqi:
Chop etilgan maqolaning mualliflik huquqi muallif(lar)ga tegishli bo‘lib qoladi. Shu bilan birga, maqola OJS platformasida chop etilgandan so‘ng, uning kontenti Creative Commons (CC BY) litsenziyasi asosida tarqatiladi. -
Litsenziya turi:
Ushbu maqola Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0) litsenziyasi asosida tarqatiladi. Bu shuni anglatadiki, foydalanuvchilar ushbu maqolani quyidagi shartlarda qayta ishlatishlari, bo‘lishishlari va qayta ishlashlari mumkin:- Nusxa ko‘chirish va tarqatish: Maqola matni yoki uning qismlari nusxasi erkin tarqatilishi mumkin.
- Iqtibos keltirish va tahlil qilish: Maqoladan qismlar iqtibos sifatida foydalanilishi mumkin.
- Erkin foydalanish: Tadqiqot va o‘quv jarayonlari uchun maqoladan erkin foydalanish huquqi mavjud.
- Muallifga havola qilish: Foydalanuvchilar maqola muallifini to‘g‘ri ko‘rsatishi va asl manbaga havola berishi lozim.
-
Kommersiyaviy foydalanish:
Ushbu maqoladan tijorat maqsadlarida foydalanishga ruxsat beriladi, ammo mualliflik va manbaga havola majburiy hisoblanadi. -
Hujjatni o‘zgartirish:
Maqolaning matni yoki mazmunini o‘zgartirish, uni qayta ishlash mumkin, lekin har qanday o‘zgarishlar mualliflikka salbiy ta’sir ko‘rsatmasligi kerak. -
Mas’uliyat cheklovi:
Muallif(lar) maqola tarkibidagi ma’lumotlarning to‘g‘riligiga javobgar bo‘lib, platforma tahririyati mazkur ma’lumotlardan foydalanish natijasida kelib chiqadigan har qanday zarar uchun javobgarlikni o‘z zimmasiga olmaydi. -
Ommaviy foydalanish majburiyatlari:
Ushbu maqola mazmuni faqat qonuniy va axloqiy talablar asosida ishlatilishi kerak. Noqonuniy foydalanish qat’iyan man etiladi.
Izoh:
Mazkur litsenziya shartlari mualliflar va foydalanuvchilar o‘rtasida ochiq va shaffof foydalanishni ta’minlashga qaratilgan. Bu shartlarni qabul qilish orqali, siz maqola mazmunini Creative Commons litsenziyasiga muvofiq qayta ishlash va tarqatishga rozilik bildirasiz.
Havola: Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0)
Iqtibos keltirish tartibi
Adabiyotlar ro‘yxati
[1] Wang, J., Forbes, G., & Forbes, E. (2022). Frother characterization using a novel bubble size measurement technique. Applied Sciences, 12(2), 750. https://doi.org/10.3390/app12020750 DOI: https://doi.org/10.3390/app12020750
[2] Saavedra Moreno, Y., Bournival, G., & Ata, S. (2022). Classification of flotation frothers—A statistical approach. Chemical Engineering Science, 248, 117252. https://doi.org/10.1016/j.ces.2021.117252 DOI: https://doi.org/10.1016/j.ces.2021.117252
[3] Karakashev, S. I., Grozev, N. A., Ozdemir, O., Batjargal, K., Guven, O., Ata, S., Bournival, G., Boylu, F., & Çelik, M. S. (2021). On the frother’s strength and its performance. Minerals Engineering, 171, 107093. https://doi.org/10.1016/j.mineng.2021.107093 DOI: https://doi.org/10.1016/j.mineng.2021.107093
[4] Pan, Y., Bournival, G., & Ata, S. (2021). The role of non-frothing reagents on bubble size and bubble stability. Minerals Engineering, 161, 106652. https://doi.org/10.1016/j.mineng.2020.106652 DOI: https://doi.org/10.1016/j.mineng.2020.106652
[5] Pan, Y., Bournival, G., & Ata, S. (2022). Foaming behaviour of frothers in the presence of PAX and salt. Minerals Engineering, 178, 107405. https://doi.org/10.1016/j.mineng.2022.107405 DOI: https://doi.org/10.1016/j.mineng.2022.107405
[6] Pan, Y., Gresham, I., Bournival, G., Prescott, S., & Ata, S. (2022). Synergistic effects of frothers, collector and salt on bubble stability. Powder Technology, 397, 117028. https://doi.org/10.1016/j.powtec.2021.117028 DOI: https://doi.org/10.1016/j.powtec.2021.117028
[7] Pan, Y., Bournival, G., Karakashev, S. I., Yang, B., Wang, L., & Ata, S. (2022). Effect of electrolyte and flotation collector on foam films in the presence of frothers. Chemical Engineering Science, 264, 118176. https://doi.org/10.1016/j.ces.2022.118176 DOI: https://doi.org/10.1016/j.ces.2022.118176
[8] October, L. L., Manono, M. S., Wiese, J. G., Schreithofer, N., & Corin, K. C. (2021). Fundamental and flotation techniques assessing the effect of water quality on bubble-particle attachment of chalcopyrite and galena. Minerals Engineering, 167, 106880. https://doi.org/10.1016/j.mineng.2021.106880 DOI: https://doi.org/10.1016/j.mineng.2021.106880
[9] Manono, M. S., & Corin, K. C. (2022). Considering specific ion effects on froth stability in sulfidic Cu-Ni-PGM ore flotation. Minerals, 12(3), 321. https://doi.org/10.3390/min12030321 DOI: https://doi.org/10.3390/min12030321
[10] Gungoren, C., Muse, S. M., Terzi, M., Eskibalci, M. F., Kursun Unver, I., & Ozdemir, O. (2023). Synergistic effect of frequently found ions in the flotation of Pb-Zn sulfide ores on air/water interface. Minerals, 13(10), 1236. https://doi.org/10.3390/min13101236 DOI: https://doi.org/10.3390/min13101236
[11] Абрамов, А. А. (2008). Флотационные методы обогащения: Учебник для вузов (3-е изд., перераб. и доп., Т. IV). МГГУ.
[12] Шакаров, Т. И., & Хасанов, А. С. (2025). Фойдали қазилмаларни бойитиш ва қайта ишлаш асослари: Олий ўқув юртлари учун дарслик. «Муҳаррир» нашриёти.