SANOAT VA FAVVORA XAVFSIZLGI NEFT-GAZ LOYIHALARINING IQTISODIY SAMARADORLIGI VA BARQAROR RIVOJLANISHI OMILI
Maqolaning Asosiy Qismi
Annotatsiya
Maqolada neft-gaz loyihalarining iqtisodiy samaradorligi va barqaror rivojlanishini sanoat hamda favvoraga qarshi xavfsizlik tizimlarini takomillashtirish orqali oshirish masalalari ko‘rib chiqilgan. Texnik, texnologik, inson omili, raqamli va tashkiliy himoya to‘siqlarini yagona risklarni boshqarish tizimiga birlashtiruvchi integratsiyalashgan yondashuv taklif etilgan. Himoya to‘siqlarining ishonchliligi bilan xavflar, noishlab chiqarish vaqti, qo‘shimcha xarajatlar va loyiha muddatlarini qisqartirish o‘rtasidagi bog‘liqlik asoslangan. Xodimlar kompetentligi, raqamli kuzatuvchanlik va ESG omillarining xavfsizlik tizimidagi o‘rni alohida yoritilgan. Profilaktik tadbirlarning iqtisodiy samaradorligini baholash uchun oldi olingan yo‘qotishlar va profilaktika xarajatlarini hisobga oluvchi yondashuv ishlab chiqilgan. Natijada sanoat va favvoraga qarshi xavfsizlik nafaqat ishlab chiqarish talabi, balki iqtisodiy yo‘qotishlarni kamaytirish, loyihaning barqarorligini oshirish va ESG ko‘rsatkichlarini yaxshilashga xizmat qiluvchi boshqaruv omili sifatida baholangan.
Yuklab olishlar
Maqola Tafsilotlari
Bo‘lim

Ushbu asar Creative Commons Attribution 4.0 Xalqaro Litsenziyasi asosida litsenziyalangan.
Ommaviy Litsenziya Shartlari
(Ochiq jurnal tizimlari (OJS) uchun)
O‘zbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiq quyidagi shartlar taqdim etiladi:
-
Mualliflik huquqi:
Chop etilgan maqolaning mualliflik huquqi muallif(lar)ga tegishli bo‘lib qoladi. Shu bilan birga, maqola OJS platformasida chop etilgandan so‘ng, uning kontenti Creative Commons (CC BY) litsenziyasi asosida tarqatiladi. -
Litsenziya turi:
Ushbu maqola Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0) litsenziyasi asosida tarqatiladi. Bu shuni anglatadiki, foydalanuvchilar ushbu maqolani quyidagi shartlarda qayta ishlatishlari, bo‘lishishlari va qayta ishlashlari mumkin:- Nusxa ko‘chirish va tarqatish: Maqola matni yoki uning qismlari nusxasi erkin tarqatilishi mumkin.
- Iqtibos keltirish va tahlil qilish: Maqoladan qismlar iqtibos sifatida foydalanilishi mumkin.
- Erkin foydalanish: Tadqiqot va o‘quv jarayonlari uchun maqoladan erkin foydalanish huquqi mavjud.
- Muallifga havola qilish: Foydalanuvchilar maqola muallifini to‘g‘ri ko‘rsatishi va asl manbaga havola berishi lozim.
-
Kommersiyaviy foydalanish:
Ushbu maqoladan tijorat maqsadlarida foydalanishga ruxsat beriladi, ammo mualliflik va manbaga havola majburiy hisoblanadi. -
Hujjatni o‘zgartirish:
Maqolaning matni yoki mazmunini o‘zgartirish, uni qayta ishlash mumkin, lekin har qanday o‘zgarishlar mualliflikka salbiy ta’sir ko‘rsatmasligi kerak. -
Mas’uliyat cheklovi:
Muallif(lar) maqola tarkibidagi ma’lumotlarning to‘g‘riligiga javobgar bo‘lib, platforma tahririyati mazkur ma’lumotlardan foydalanish natijasida kelib chiqadigan har qanday zarar uchun javobgarlikni o‘z zimmasiga olmaydi. -
Ommaviy foydalanish majburiyatlari:
Ushbu maqola mazmuni faqat qonuniy va axloqiy talablar asosida ishlatilishi kerak. Noqonuniy foydalanish qat’iyan man etiladi.
Izoh:
Mazkur litsenziya shartlari mualliflar va foydalanuvchilar o‘rtasida ochiq va shaffof foydalanishni ta’minlashga qaratilgan. Bu shartlarni qabul qilish orqali, siz maqola mazmunini Creative Commons litsenziyasiga muvofiq qayta ishlash va tarqatishga rozilik bildirasiz.
Havola: Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0)
Iqtibos keltirish tartibi
Adabiyotlar ro‘yxati
[1] International Association of Drilling Contractors (IADC). Barrier Management. IADC Lexicon: Oil and Gas Drilling Glossary. https://iadclexicon.org/barrier-management/
[2] International Association of Drilling Contractors (IADC). Primary Barrier. IADC Lexicon: Oil and Gas Drilling Glossary. https://iadclexicon.org/primary-barrier/
[3] International Association of Drilling Contractors (IADC). IADC WellSharp Plus®. https://iadc.org/accreditation/wellsharp-plus/
[4] American Petroleum Institute (API). (2018). API Standard 53: Well Control Equipment Systems for Drilling Wells. American Petroleum Institute. https://mycommittees.api.org/myc-standards-ecs-sc16
[5] American Petroleum Institute (API). (2006). API Recommended Practice 59: Recommended Practice for Well Control Operations (2nd ed., reaffirmed 2023). American Petroleum Institute. https://mycommittees.api.org/myc-standards-ecs-sc16
[6] International Organization for Standardization (ISO). (2018). ISO 31000:2018 Risk management — Guidelines. Geneva: ISO. https://www.iso.org/standard/65694.html
[7] International Organization for Standardization (ISO). (2018). ISO 45001:2018 Occupational health and safety management systems — Requirements with guidance for use. Geneva: ISO. https://www.iso.org/standard/45001
[8] International Finance Corporation (IFC). (2007). Environmental, Health, and Safety Guidelines for Onshore Oil and Gas Development. World Bank Group. https://www.ifc.org/content/dam/ifc/doc/2000/2007-onshore-oil-gas-development-ehs-guidelines-en.pdf
[9] International Finance Corporation (IFC). (2015). Environmental, Health, and Safety Guidelines for Offshore Oil and Gas Development. World Bank Group. https://www.ifc.org/en/insights-reports/2015/publications-policy-ehs-offshore
[10] Global Reporting Initiative (GRI). (2018). GRI 403: Occupational Health and Safety 2018. Global Reporting Initiative. https://www.globalreporting.org/publications/documents/english/gri-403-occupational-health-and-safety-2018/
Barakat, M., Abu El Ela, M., & Khalaf, F. (2021). Integrating risk management concepts into the drilling non-productive time. Journal of Petroleum Exploration and Production Technology, 11, 887–900. https://doi.org/10.1007/s13202-020-01059-0 DOI: https://doi.org/10.1007/s13202-020-01059-0
[12] Barakat, M., Khalaf, F., & Elsayed, A. H. (2026). Risk-based budgeting: Quantifying Non-Productive Time (NPT) offshore drilling financial risk. Journal of Engineering and Applied Science, 73, Article 218. https://doi.org/10.1186/s44147-026-01049-9 DOI: https://doi.org/10.1186/s44147-026-01049-9
[13] International Association of Drilling Contractors (IADC). IADC WellSharp®: Well Control Training and Accreditation Program. https://iadc.org/accreditation/wellsharp/
[14] Дмитриевский, А. Н., Сбоев, А. Г., Еремин, Н. А., Черников, А. Д., Наумов, А. В., Грязнов, А. В., Молошников, И. А., Бороздин, С. О., & Сафарова, Е. А. (2020). Об увеличении продуктивного времени бурения нефтегазовых скважин с использованием методов машинного обучения. Георесурсы, 22(4), 79–85. https://doi.org/10.18599/grs.2020.4.79-85 DOI: https://doi.org/10.18599/grs.2020.4.79-85
[15] Республика Узбекистан. Закон Республики Узбекистан «О промышленной безопасности опасных производственных объектов» от 28 сентября 2006 года № ЗРУ-57. Национальная база данных законодательства Республики Узбекистан LexUZ. https://lex.uz/ru/docs/1061184