SOF, CHIQINDI, QAYTA ISHLANGAN VA PLASTIFIKATSIYALGAN POLIURETAN NAMUNALARINING QIYOSIY TERMOGRAVIMETRIK TAHLILI
Maqola Yon paneli
Maqolaning Asosiy Qismi
Annotatsiya
Ushbu maqolada sof, chiqindi, qayta ishlangan hamda plastifikatsiyalangan poliuretan namunalari termogravimetrik tahlil va differensial skanerlovchi kalorimetriya usullari yordamida tadqiq etilgan. Tadqiqotning asosiy maqsadi poliuretan chiqindilarini qayta ishlash va plastifikatsiyalash jarayonlarining polimerning termik barqarorligi hamda molekulyar tuzilishiga ta’sirini aniqlash va uning xossalarini sof poliuretan namunasiga nisbatan saqlab qolish imkoniyatini baholashdan iborat. Termogravimetrik tahlil natijalari barcha namunalarda termik destruksiyaning ikki yoki uch bosqichda sodir bo‘lishini ko‘rsatdi. Bunda (–NH–CO–O–), karbonil (–COO–) va efir (–C–O–C–) bog‘larining uzilishi, polimer asosiy zanjirining parchalanishi, CO₂, CO, NH₃, suv bug‘i va boshqa uchuvchan organik mahsulotlarning hosil bo‘lishi hamda karbonlangan qoldiqlarning termik oksidlanishi kuzatildi. Shuningdek, toza, chiqindi, 4,4-metilendifenildiizotsianat oligomeri asosida qayta ishlangan hamda etilenglikol va glitserin yordamida plastifikatsiyalangan poliuretan namunalarining harorat ta’sirida massa yo‘qotilishi, parchalanish tezligi, parchalanish haroratining boshlanishi va tugashi kabi termik xususiyatlari o‘rganildi. Barcha namunalar uchun umumiy massa va tadqiqot sharoitlarining bir xilligi ta’minlangan. Olingan natijalar poliuretan chiqindilarini qayta ishlash orqali fizik-mexanik xossalari yaxshilangan polimer materiallarini olish imkoniyatini ilmiy jihatdan asoslaydi.
Yuklab olishlar
Maqola Tafsilotlari
Bo‘lim
Ushbu asar Creative Commons Attribution 4.0 Xalqaro Litsenziyasi asosida litsenziyalangan.
Ommaviy Litsenziya Shartlari
(Ochiq jurnal tizimlari (OJS) uchun)
O‘zbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiq quyidagi shartlar taqdim etiladi:
-
Mualliflik huquqi:
Chop etilgan maqolaning mualliflik huquqi muallif(lar)ga tegishli bo‘lib qoladi. Shu bilan birga, maqola OJS platformasida chop etilgandan so‘ng, uning kontenti Creative Commons (CC BY) litsenziyasi asosida tarqatiladi. -
Litsenziya turi:
Ushbu maqola Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0) litsenziyasi asosida tarqatiladi. Bu shuni anglatadiki, foydalanuvchilar ushbu maqolani quyidagi shartlarda qayta ishlatishlari, bo‘lishishlari va qayta ishlashlari mumkin:- Nusxa ko‘chirish va tarqatish: Maqola matni yoki uning qismlari nusxasi erkin tarqatilishi mumkin.
- Iqtibos keltirish va tahlil qilish: Maqoladan qismlar iqtibos sifatida foydalanilishi mumkin.
- Erkin foydalanish: Tadqiqot va o‘quv jarayonlari uchun maqoladan erkin foydalanish huquqi mavjud.
- Muallifga havola qilish: Foydalanuvchilar maqola muallifini to‘g‘ri ko‘rsatishi va asl manbaga havola berishi lozim.
-
Kommersiyaviy foydalanish:
Ushbu maqoladan tijorat maqsadlarida foydalanishga ruxsat beriladi, ammo mualliflik va manbaga havola majburiy hisoblanadi. -
Hujjatni o‘zgartirish:
Maqolaning matni yoki mazmunini o‘zgartirish, uni qayta ishlash mumkin, lekin har qanday o‘zgarishlar mualliflikka salbiy ta’sir ko‘rsatmasligi kerak. -
Mas’uliyat cheklovi:
Muallif(lar) maqola tarkibidagi ma’lumotlarning to‘g‘riligiga javobgar bo‘lib, platforma tahririyati mazkur ma’lumotlardan foydalanish natijasida kelib chiqadigan har qanday zarar uchun javobgarlikni o‘z zimmasiga olmaydi. -
Ommaviy foydalanish majburiyatlari:
Ushbu maqola mazmuni faqat qonuniy va axloqiy talablar asosida ishlatilishi kerak. Noqonuniy foydalanish qat’iyan man etiladi.
Izoh:
Mazkur litsenziya shartlari mualliflar va foydalanuvchilar o‘rtasida ochiq va shaffof foydalanishni ta’minlashga qaratilgan. Bu shartlarni qabul qilish orqali, siz maqola mazmunini Creative Commons litsenziyasiga muvofiq qayta ishlash va tarqatishga rozilik bildirasiz.
Havola: Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0)
Iqtibos keltirish tartibi
Adabiyotlar ro‘yxati
[1] Islomova, N. A. Q., & Qamariddin, O. (2022). Yuqori molekulyar birikmalarni fizik-kimyoviy tadqiqot usullari asosida o‘rganish. Academic Research in Educational Sciences, 3(2), 877–884.
[2] Mendiburu-Valor, E., et al. (2023). Thermoset polyurethanes from biobased and recycled components. Journal of Polymers and the Environment, 31(11), 4946–4959. DOI: https://doi.org/10.1007/s10924-023-02891-1
[3] Eshmatov, A. M., et al. (2021). Dispers to‘ldiruvchili polimer-polimer komplekslar asosidagi kompozitsion materiallar. Academic Research in Educational Sciences, 2(2), 334–341.
[4] Mârșolea, A. C., et al. (2023). Design of polyurethane composites obtained from industrial plastic wastes, pyrite and red mud. Construction and Building Materials, 405, 133319. DOI: https://doi.org/10.1016/j.conbuildmat.2023.133319
[5] Лутфуллаев, С. Ш., & Бекназаров, Э. М. (2021). Исследование физико-химических и механических свойств полимеров из промышленных отходов при их вторичной переработке. Universum: технические науки, 12(93). https://7universum.com/ru/tech/archive/item/12769
[6] Мазурин, В. Л. (2013). Полиуретан как конструкционный материал XXI века. Глобальная энергия, 2(171), 165–170.
[7] Бакирова, И. Н., & Минеева, Т. А. (2024). Синтез термопластичного полиуретана с использованием в качестве удлинителя цепи ароматического диола и разработка на его основе клеевых композиций. Известия высших учебных заведений. Химия и химическая технология, 67(11), 106–113.
[8] Shodiyev, A., Mukhiddinov, B., & Kiyomov, S. (2022). Effect of change of polyethropoliol amount on the physical-mechanical properties of thermoreactive polyurethane. Universum: технические науки, 10(103). https://7universum.com/ru/tech/archive/item/14396 DOI: https://doi.org/10.32743/UniTech.2022.103.10.14396
[9] Abu-Jdayil, B., et al. (2022). Utilization of polyurethane foam dust in development of thermal insulation composite. Buildings, 12(2), 126. DOI: https://doi.org/10.3390/buildings12020126
[10] Xo‘jaqulov, K. R., et al. (2023). Ikkilamchi polimer chiqindilarini granulalash va ularni qayta ishlash. Science and Education, 4(6), 418–423.
[11] Shaker, A., et al. (2023). Thermo-mechanical characterization of electrospun polyurethane/carbon-nanotubes nanofibers: A comparative study. Scientific Reports, 13(1), 17368. DOI: https://doi.org/10.1038/s41598-023-44020-x
[12] Захаров, А. Е. (2025). Термогравиметрический анализ наномодифицированного материала для внешнего огнезащитного слоя оболочек полимерных эластичных резервуаров. Современные проблемы гражданской защиты, 4(57), 19–28.