4,4′-METILENDIFENILDIIZOSIYANAT ASOSIDAGI POLIURETANLARNING QOVUSHQOQLIK XOSSALARI VA MAKROMOLEKULYAR TAVSIFLARINI VISKOZIMETRIK USULDA TADQIQ ETISH
Maqola Yon paneli
Maqolaning Asosiy Qismi
Annotatsiya
Ushbu maqolada 4,4′-metilendifenildiizosianat asosidagi poliuretanlarning qovushqoqlik xossalari va makromolekulyar tavsiflari viskozimetrik usul yordamida tadqiq etilgan. 4,4′-metilendifenildiizosianatning 1,2-dixloretandagi 0,125; 0,25; 0,50 va 1,0% konsentratsiyali eritmalari tayyorlanib, ularning nisbiy, solishtirma, keltirilgan, logarifmik va xarakteristik qovushqoqliklari aniqlangan. Olingan ma’lumotlar Mark–Kun–Xauvink–Sakurada tenglamasi asosida qayta ishlanib, qovushqoqlik bo‘yicha o‘rtacha molekulyar massa hisoblangan. Tadqiqot natijalari eritma konsentratsiyasining ortishi bilan keltirilgan qovushqoqlik qiymatlari oshishini ko‘rsatdi. Shuningdek, erituvchi tabiati va konsentratsiyaning makromolekulalarning gidrodinamik hajmi, konformatsion holati va molekulalararo o‘zaro ta’sirlariga ta’siri baholandi. Olingan natijalar poliuretan sintezi texnologik sharoitlarini optimallashtirish va yuqori ekspluatatsion xususiyatlarga ega polimer materiallarni olish uchun ilmiy asos yaratadi.
Yuklab olishlar
Maqola Tafsilotlari
Bo‘lim
Ushbu asar Creative Commons Attribution 4.0 Xalqaro Litsenziyasi asosida litsenziyalangan.
Ommaviy Litsenziya Shartlari
(Ochiq jurnal tizimlari (OJS) uchun)
O‘zbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiq quyidagi shartlar taqdim etiladi:
-
Mualliflik huquqi:
Chop etilgan maqolaning mualliflik huquqi muallif(lar)ga tegishli bo‘lib qoladi. Shu bilan birga, maqola OJS platformasida chop etilgandan so‘ng, uning kontenti Creative Commons (CC BY) litsenziyasi asosida tarqatiladi. -
Litsenziya turi:
Ushbu maqola Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0) litsenziyasi asosida tarqatiladi. Bu shuni anglatadiki, foydalanuvchilar ushbu maqolani quyidagi shartlarda qayta ishlatishlari, bo‘lishishlari va qayta ishlashlari mumkin:- Nusxa ko‘chirish va tarqatish: Maqola matni yoki uning qismlari nusxasi erkin tarqatilishi mumkin.
- Iqtibos keltirish va tahlil qilish: Maqoladan qismlar iqtibos sifatida foydalanilishi mumkin.
- Erkin foydalanish: Tadqiqot va o‘quv jarayonlari uchun maqoladan erkin foydalanish huquqi mavjud.
- Muallifga havola qilish: Foydalanuvchilar maqola muallifini to‘g‘ri ko‘rsatishi va asl manbaga havola berishi lozim.
-
Kommersiyaviy foydalanish:
Ushbu maqoladan tijorat maqsadlarida foydalanishga ruxsat beriladi, ammo mualliflik va manbaga havola majburiy hisoblanadi. -
Hujjatni o‘zgartirish:
Maqolaning matni yoki mazmunini o‘zgartirish, uni qayta ishlash mumkin, lekin har qanday o‘zgarishlar mualliflikka salbiy ta’sir ko‘rsatmasligi kerak. -
Mas’uliyat cheklovi:
Muallif(lar) maqola tarkibidagi ma’lumotlarning to‘g‘riligiga javobgar bo‘lib, platforma tahririyati mazkur ma’lumotlardan foydalanish natijasida kelib chiqadigan har qanday zarar uchun javobgarlikni o‘z zimmasiga olmaydi. -
Ommaviy foydalanish majburiyatlari:
Ushbu maqola mazmuni faqat qonuniy va axloqiy talablar asosida ishlatilishi kerak. Noqonuniy foydalanish qat’iyan man etiladi.
Izoh:
Mazkur litsenziya shartlari mualliflar va foydalanuvchilar o‘rtasida ochiq va shaffof foydalanishni ta’minlashga qaratilgan. Bu shartlarni qabul qilish orqali, siz maqola mazmunini Creative Commons litsenziyasiga muvofiq qayta ishlash va tarqatishga rozilik bildirasiz.
Havola: Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0)
Iqtibos keltirish tartibi
Adabiyotlar ro‘yxati
[1] Сафаров, А. М. У., et al. (2024). Исследование физико-механических свойств полиуретана, полученных на основе карбамида и глицерина. Universum: технические науки, 6(5(122)), 62–65.
[2] Cruz, J. A., et al. (2024). Predicting viscosity in polyurethane polymerization for liquid composite molding using neural networks and surface methodology. Polymer Bulletin, 81(9), 8341–8358. DOI: https://doi.org/10.1007/s00289-023-05117-5
[3] Шокиров, Л. Б., & Рахимов, Ҳ. К. (2023). Модификацияланган крахмалнинг елимланишига турли электролитларнинг таъсирини ўрганиш. Golden Brain, 1(7), 48–52.
[4] Hasanov, B. (2026). Polimer va uglerod nanotolali modifikatorlar asosida bitum kompozitsiyalarining reologik, mikrotuzilmaviy va adgezion xossalarini takomillashtirishning qiyosiy tahlili. Muhandislik va iqtisodiyot, 4.
[5] Xo‘jaqulov, K. R., et al. (2023). Ikkilamchi polimer chiqindilarini granulalash va ularni qayta ishlash. Science and Education, 4(6), 418–423.
[6] Fayzullayevna, G. A. A., Boboxono‘g‘li, M. S., & Babaxan, M. (2025). Asfaltobeton qoplamalari uchun rezina kukuni va elastomerlarni modifikatsiyalash asosida polimer-bitum kompozitsiyalarini olish. Sanoatda raqamli texnologiyalar / Цифровые технологии в промышленности, 3(3), 152–155. DOI: https://doi.org/10.70769/3030-3214.SRT.3.3.2025.19
[7] Khalafvandi, S. A., Pazokian, M. A., & Fathollahi, E. (2022). The investigation of viscometric properties of the most reputable types of viscosity index improvers in different lubricant base oils: API groups I, II, and III. Lubricants, 10(1), 6. DOI: https://doi.org/10.3390/lubricants10010006
[8] Шодиев, А. Ф. (2023). Изучение влияния количества 4,4-метилдифенилдиизоцианата при переработке термореактивных полиуретановых отходов. International Journal of Advanced Technology and Natural Sciences, 4(4), 47–51.
[9] Захарова, Д. В., et al. (2024). Древесные пластики на основе метилендифенилдиизоцианата и касторового масла. Деревообработка: технологии, оборудование, менеджмент XXI века, 134–140.
[10] Захарян, Е. М., & Максимов, А. Л. (2022). Пиролиз полиуретанов. Особенности процесса и состав продуктов реакции (обзор). Журнал прикладной химии, 95(2), 164–230.
[11] Афанасьева, М. А., Шуршина, А. С., & Кулиш, Е. И. (2024). Вискозиметрическое исследования разбавленных растворов пектина в присутствии ионов поливалентных металлов. Рекомендовано к изданию редакционно-издательским советом института фармации, химии и биологии НИУ «БелГУ», 173.
[12] Пономаренко, С. А., & Лонский, С. Л. (2026). Исследование стойкости термопластичного полиуретана при термоокислительной и термохимической обработке в среде диэтиленгликоля методами гель-проникающей хроматографии и микроструктурного анализа. Труды ВИАМ, 1(155), 67–84.