XAVFLI GAZ CHIQISHINI ANIQLASH EHTIMOLI YO‘QOTILISHINI CHEKLAGAN HOLDA VEYVLET CHEGARASINI SOZLASH
Maqolaning Asosiy Qismi
Annotatsiya
Sensor tugunining ma’lumotlarni qayta ishlash traktida qisqa muddatli keskin chiqindini aniqlash ehtimoli yo‘qotilishiga aniq cheklov qo‘yilgan holda yumshoq veyvlet chegarasini sozlash tadqiq qilindi. Chegara universal qiymat va 0 dan 1,05 gacha o‘zgaruvchi o‘lchovsiz ko‘paytiruvchining ko‘paytmasi sifatida belgilandi. Hisoblash Xaarning to‘rt darajali o‘zgartirishi uchun bajarildi. Uzunligi 512 ta hisobdan iborat bo‘lak-silliq signalni tiklash kirishdagi signal/shovqin nisbati 0 dB bo‘lgan qo‘shiluvchi Gauss shovqinining 3000 ta realizatsiyasi bo‘yicha baholandi. Voqeaviy xususiyatlar 128 ta hisobdan iborat bloklar, impulsning uchta shakli va 0,01 soxta signal ehtimoli uchun Monte-Karlo usulida tekshirildi; har bir nuqta uchun 50 000 ta realizatsiyadan foydalanildi. 0,30 ko‘paytiruvchida chiqishdagi signal/shovqin nisbati 7,242 dB ni, nolga teng bo‘lmagan koeffitsiyentlarning o‘rtacha ulushi esa 33,512% ni tashkil etdi. -12 dB dagi qisqa impulsga mos keluvchi eng noqulay holatda aniqlash ehtimoli 0,6877 dan 0,6109 gacha kamaydi. 0,08 dan oshmaydigan yo‘l qo‘yiladigan pasayish shartiga ko‘ra 0,30 ko‘paytiruvchi tanlandi; 0,45 ga teng keyingi daraja cheklovni buzdi. Olingan sozlama shovqinni bostirish va detektorni birgalikda loyihalash uchun mo‘ljallangan bo‘lib, muayyan gaz tahlili kanalining real ma’lumotlarida keyinchalik tekshirilishi kerak.
Yuklab olishlar
Maqola Tafsilotlari
Bo‘lim

Ushbu asar Creative Commons Attribution 4.0 Xalqaro Litsenziyasi asosida litsenziyalangan.
Ommaviy Litsenziya Shartlari
(Ochiq jurnal tizimlari (OJS) uchun)
O‘zbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiq quyidagi shartlar taqdim etiladi:
-
Mualliflik huquqi:
Chop etilgan maqolaning mualliflik huquqi muallif(lar)ga tegishli bo‘lib qoladi. Shu bilan birga, maqola OJS platformasida chop etilgandan so‘ng, uning kontenti Creative Commons (CC BY) litsenziyasi asosida tarqatiladi. -
Litsenziya turi:
Ushbu maqola Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0) litsenziyasi asosida tarqatiladi. Bu shuni anglatadiki, foydalanuvchilar ushbu maqolani quyidagi shartlarda qayta ishlatishlari, bo‘lishishlari va qayta ishlashlari mumkin:- Nusxa ko‘chirish va tarqatish: Maqola matni yoki uning qismlari nusxasi erkin tarqatilishi mumkin.
- Iqtibos keltirish va tahlil qilish: Maqoladan qismlar iqtibos sifatida foydalanilishi mumkin.
- Erkin foydalanish: Tadqiqot va o‘quv jarayonlari uchun maqoladan erkin foydalanish huquqi mavjud.
- Muallifga havola qilish: Foydalanuvchilar maqola muallifini to‘g‘ri ko‘rsatishi va asl manbaga havola berishi lozim.
-
Kommersiyaviy foydalanish:
Ushbu maqoladan tijorat maqsadlarida foydalanishga ruxsat beriladi, ammo mualliflik va manbaga havola majburiy hisoblanadi. -
Hujjatni o‘zgartirish:
Maqolaning matni yoki mazmunini o‘zgartirish, uni qayta ishlash mumkin, lekin har qanday o‘zgarishlar mualliflikka salbiy ta’sir ko‘rsatmasligi kerak. -
Mas’uliyat cheklovi:
Muallif(lar) maqola tarkibidagi ma’lumotlarning to‘g‘riligiga javobgar bo‘lib, platforma tahririyati mazkur ma’lumotlardan foydalanish natijasida kelib chiqadigan har qanday zarar uchun javobgarlikni o‘z zimmasiga olmaydi. -
Ommaviy foydalanish majburiyatlari:
Ushbu maqola mazmuni faqat qonuniy va axloqiy talablar asosida ishlatilishi kerak. Noqonuniy foydalanish qat’iyan man etiladi.
Izoh:
Mazkur litsenziya shartlari mualliflar va foydalanuvchilar o‘rtasida ochiq va shaffof foydalanishni ta’minlashga qaratilgan. Bu shartlarni qabul qilish orqali, siz maqola mazmunini Creative Commons litsenziyasiga muvofiq qayta ishlash va tarqatishga rozilik bildirasiz.
Havola: Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0)
Iqtibos keltirish tartibi
Adabiyotlar ro‘yxati
[1] Sun, Y., & Zheng, Y. (2023). A method of gas sensor drift compensation based on intrinsic characteristics of response curve. Scientific Reports, 13, Article 11971. https://doi.org/10.1038/s41598-023-39246-8 DOI: https://doi.org/10.1038/s41598-023-39246-8
[2] Wörner, J., Eimler, J., & Pein-Hackelbusch, M. (2025). Long-term drift behavior in metal oxide gas sensor arrays: A one-year dataset from an electronic nose. Scientific Data, 12, Article 1628. https://doi.org/10.1038/s41597-025-05993-8 DOI: https://doi.org/10.1038/s41597-025-05993-8
[3] Zhou, M., Wang, S., Li, J., Wei, Z., & Shui, L. (2025). A wireless sensor network-based combustible gas detection system using PSO-DBO-optimized BP neural network. Sensors, 25(10), Article 3151. https://doi.org/10.3390/s25103151 DOI: https://doi.org/10.3390/s25103151
[4] Praveenchandar, J., Vetrithangam, D., Kaliappan, S., Karthick, M., Pegada, N. K., Patil, P. P., Rao, S. G., & Umar, S. (2022). IoT-based harmful toxic gases monitoring and fault detection on the sensor dataset using deep learning techniques. Scientific Programming, 2022, Article 7516328. https://doi.org/10.1155/2022/7516328 DOI: https://doi.org/10.1155/2022/7516328
[5] Wang, Y., Liu, J., Wang, D., Liu, X., Cao, P., & Hua, K. (2024). Noise reduction method for mine wind speed sensor data based on CEEMDAN-wavelet threshold. Scientific Reports, 14, Article 24869. https://doi.org/10.1038/s41598-024-75288-2 DOI: https://doi.org/10.1038/s41598-024-75288-2
[6] Ni, B., Song, F., Zhao, L., Fu, Z., & Huang, Y. (2024). Wavelet denoising of fiber optic monitoring signals in permafrost regions. Scientific Reports, 14, Article 9085. https://doi.org/10.1038/s41598-024-59941-4 DOI: https://doi.org/10.1038/s41598-024-59941-4
[7] Mallat, S. G. (1989). A theory for multiresolution signal decomposition: The wavelet representation. IEEE Transactions on Pattern Analysis and Machine Intelligence, 11(7), 674–693. https://doi.org/10.1109/34.192463 DOI: https://doi.org/10.1109/34.192463
[8] Donoho, D. L., & Johnstone, I. M. (1994). Ideal spatial adaptation by wavelet shrinkage. Biometrika, 81(3), 425–455. https://doi.org/10.1093/biomet/81.3.425 DOI: https://doi.org/10.1093/biomet/81.3.425
[9] Johnstone, I. M., & Silverman, B. W. (2005). Empirical Bayes selection of wavelet thresholds. The Annals of Statistics, 33(4), 1700–1752. https://doi.org/10.1214/009053605000000345 DOI: https://doi.org/10.1214/009053605000000345
[10] Chang, S. G., Yu, B., & Vetterli, M. (2000). Adaptive wavelet thresholding for image denoising and compression. IEEE Transactions on Image Processing, 9(9), 1532–1546. https://doi.org/10.1109/83.862633 DOI: https://doi.org/10.1109/83.862633
[11] Sweldens, W. (1998). The lifting scheme: A construction of second generation wavelets. SIAM Journal on Mathematical Analysis, 29(2), 511–546. https://doi.org/10.1137/S0036141095289051 DOI: https://doi.org/10.1137/S0036141095289051
[12] Calderbank, A. R., Daubechies, I., Sweldens, W., & Yeo, B.-L. (1998). Wavelet transforms that map integers to integers. Applied and Computational Harmonic Analysis, 5(3), 332–369. https://doi.org/10.1006/acha.1997.0238 DOI: https://doi.org/10.1006/acha.1997.0238
[13] Coifman, R. R., & Wickerhauser, M. V. (1992). Entropy-based algorithms for best basis selection. IEEE Transactions on Information Theory, 38(2), 713–718. https://doi.org/10.1109/18.119732 DOI: https://doi.org/10.1109/18.119732
[14] Lavielle, M. (2005). Using penalized contrasts for the change-point problem. Signal Processing, 85(8), 1501–1510. https://doi.org/10.1016/j.sigpro.2005.01.012 DOI: https://doi.org/10.1016/j.sigpro.2005.01.012
[15] Fryzlewicz, P. (2014). Wild binary segmentation for multiple change-point detection. The Annals of Statistics, 42(6), 2243–2281. https://doi.org/10.1214/14-AOS1245 DOI: https://doi.org/10.1214/14-AOS1245
[16] Akyildiz, I. F., Su, W., Sankarasubramaniam, Y., & Cayirci, E. (2002). Wireless sensor networks: A survey. Computer Networks, 38(4), 393–422. https://doi.org/10.1016/S1389-1286(01)00302-4 DOI: https://doi.org/10.1016/S1389-1286(01)00302-4
[17] Hunter, G. W., Akbar, S., Bhansali, S., Daniele, M., Erb, P. D., Johnson, K., Liu, C.-C., Miller, D., Oralkan, O., Hesketh, P. J., Manickam, P., & Vander Wal, R. L. (2020). Editors’ choice—Critical review—A critical review of solid state gas sensors. Journal of The Electrochemical Society, 167(3), Article 037570. https://doi.org/10.1149/1945-7111/ab729c DOI: https://doi.org/10.1149/1945-7111/ab729c
[18] Chai, H., Zheng, Z., Liu, K., Xu, J., Wu, K., Luo, Y., Liao, H., Debliquy, M., & Zhang, C. (2022). Stability of metal oxide semiconductor gas sensors: A review. IEEE Sensors Journal, 22(6), 5470–5481. https://doi.org/10.1109/JSEN.2022.3148264 DOI: https://doi.org/10.1109/JSEN.2022.3148264
[19] El Barkani, M., Benamar, N., Talei, H., & Bagaa, M. (2024). Gas leakage detection using Tiny Machine Learning. Electronics, 13(23), Article 4768. https://doi.org/10.3390/electronics13234768 DOI: https://doi.org/10.3390/electronics13234768
[20] Yoldoshev, J. F., & Pisetskiy, Y. V. (2025). A model of decision-making based on telecommunication data in emergency monitoring systems. Muhammad al-Xorazmiy avlodlari, 3(33), 76–79.
[21] Pisetskiy, Y. V., Votinov, K. A., & Yuldoshev, J. F. (2026). Особенности промышленных беспроводных сетей управления на основе стандартов WIA и перспективы их развития. Yangi Renessansda Ilm-Fan Taraqqiyoti, 1(7), 362–368. https://phoenixpublication.net/index.php/YRIF/article/view/11350