PROPANDAN AROMATIK UGLEVODORODLAR OLISH UCHUN TANLANGAN MODIFIKATSIYALANGAN KATALIZATORLARNING TEKSTUR VA FIZIK-KIMYOVIY XUSUSIYATLARI
Maqola Yon paneli
Maqolaning Asosiy Qismi
Annotatsiya
Maqolada propanni aromatik uglevodorodlarga katalitik aylantirish uchun nanoo‘lchamdagi rux, sirkoniy va molibden bilan modifikatsiyalangan mezog‘ovakli yuqori kremniyli seolit katalizatorlarini sintez qilish hamda ularning fizik-kimyoviy xususiyatlarini o‘rganish natijalari keltirilgan. Katalizatorlarning kislotalilik xossalari ammiakning harorat-dasturlashtirilgan desorbsiyasi usuli orqali, teksturaviy ko‘rsatkichlari esa solishtirma sirt maydoni va g‘ovak hajmi bo‘yicha baholangan. Propanni aromatlash jarayonidan keyin katalizator yuzasida hosil bo‘lgan koksning tabiati derivatografik va termogravimetrik usullar yordamida tahlil qilingan. Tadqiqot natijalari tarkibida 1 % Zn saqlovchi katalizatorning yuqori aromatlash faolligiga ega ekanligini ko‘rsatgan. Rux miqdorining ortishi bilan katalizatorlarning solishtirma sirt maydoni va umumiy g‘ovak hajmining kamayishi kuzatilgan. Shuningdek, sintez jarayonida uglerod kukunining ikkilamchi shablon sifatida qo‘llanilishi koks hosil bo‘lishini kamaytirishi aniqlangan. Uglerod kukunining 1,0 % miqdori maqbul deb baholangan, uning miqdorini oshirish esa katalizatorning aromatlash faolligini pasaytirgan. Olingan natijalar propanni aromatik uglevodorodlarga samarali konversiyalash uchun modifikatsiyalangan mezog‘ovakli seolit katalizatorlarining tarkibi va teksturaviy xossalarini boshqarish muhimligini ko‘rsatadi.
Yuklab olishlar
Maqola Tafsilotlari
Bo‘lim
Ushbu asar Creative Commons Attribution 4.0 Xalqaro Litsenziyasi asosida litsenziyalangan.
Ommaviy Litsenziya Shartlari
(Ochiq jurnal tizimlari (OJS) uchun)
O‘zbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiq quyidagi shartlar taqdim etiladi:
-
Mualliflik huquqi:
Chop etilgan maqolaning mualliflik huquqi muallif(lar)ga tegishli bo‘lib qoladi. Shu bilan birga, maqola OJS platformasida chop etilgandan so‘ng, uning kontenti Creative Commons (CC BY) litsenziyasi asosida tarqatiladi. -
Litsenziya turi:
Ushbu maqola Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0) litsenziyasi asosida tarqatiladi. Bu shuni anglatadiki, foydalanuvchilar ushbu maqolani quyidagi shartlarda qayta ishlatishlari, bo‘lishishlari va qayta ishlashlari mumkin:- Nusxa ko‘chirish va tarqatish: Maqola matni yoki uning qismlari nusxasi erkin tarqatilishi mumkin.
- Iqtibos keltirish va tahlil qilish: Maqoladan qismlar iqtibos sifatida foydalanilishi mumkin.
- Erkin foydalanish: Tadqiqot va o‘quv jarayonlari uchun maqoladan erkin foydalanish huquqi mavjud.
- Muallifga havola qilish: Foydalanuvchilar maqola muallifini to‘g‘ri ko‘rsatishi va asl manbaga havola berishi lozim.
-
Kommersiyaviy foydalanish:
Ushbu maqoladan tijorat maqsadlarida foydalanishga ruxsat beriladi, ammo mualliflik va manbaga havola majburiy hisoblanadi. -
Hujjatni o‘zgartirish:
Maqolaning matni yoki mazmunini o‘zgartirish, uni qayta ishlash mumkin, lekin har qanday o‘zgarishlar mualliflikka salbiy ta’sir ko‘rsatmasligi kerak. -
Mas’uliyat cheklovi:
Muallif(lar) maqola tarkibidagi ma’lumotlarning to‘g‘riligiga javobgar bo‘lib, platforma tahririyati mazkur ma’lumotlardan foydalanish natijasida kelib chiqadigan har qanday zarar uchun javobgarlikni o‘z zimmasiga olmaydi. -
Ommaviy foydalanish majburiyatlari:
Ushbu maqola mazmuni faqat qonuniy va axloqiy talablar asosida ishlatilishi kerak. Noqonuniy foydalanish qat’iyan man etiladi.
Izoh:
Mazkur litsenziya shartlari mualliflar va foydalanuvchilar o‘rtasida ochiq va shaffof foydalanishni ta’minlashga qaratilgan. Bu shartlarni qabul qilish orqali, siz maqola mazmunini Creative Commons litsenziyasiga muvofiq qayta ishlash va tarqatishga rozilik bildirasiz.
Havola: Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0)
Iqtibos keltirish tartibi
Adabiyotlar ro‘yxati
[1] Ахметов, А. Ф., & Каратун, О. Н. (2001). Модифицированные пентасилсодержащие катализаторы для ароматизации углеводородных газов. Химия и технология топлив и масел, (5), 33–36.
[2] Величкина, Л. М., Коробицына, Л. Л., Улзий, Б., Восмериков, А. В., & Туяа, М. (2013). Физико-химические и каталитические свойства железо- и индийсодержащих цеолитов. Нефтехимия, 53(2), 138–143. DOI: https://doi.org/10.7868/S0028242113020123
[3] Восмерикова, Л. Н., Волынкина, А. Н., Восмериков, А. В., & Зайковский, В. И. (2015). Ароматизация этана и пропана на металлсодержащих цеолитах структурного типа ZSM-5. НефтеГазоХимия, (1), 37–41.
[4] Дергачев, А. А., & Лапидус, А. Л. (2008). Каталитическая ароматизация низших алканов. Российский химический журнал (Журнал Российского химического общества им. Д. И. Менделеева), 52(4), 15–21.
[5] Козлов, А. М., Худяков, Д. С., Лапидус, А. Л., & Дергачёв, А. А. (2011). Ароматизация пропан-бутановой фракции на пентасиле, модифицированном солями цинка. Технологии нефти и газа, (1), 7–10.
[6] Лапидус, А. Л., & Дергачев, А. А. (2008). Превращения низкомолекулярных алифатических углеводородов на цеолитных катализаторах. Газохимия, (4), 16–20.
[7] Fang, Y., Su, X., Bai, X., Wu, W., Wang, G., Xiao, L., & Yu, A. (2017). Aromatization over nanosized Ga-containing ZSM-5 zeolites prepared by different methods: Effect of acidity of active Ga species on the catalytic performance. Journal of Energy Chemistry, 26(4), 768–775. https://doi.org/10.1016/j.jechem.2017.03.014 DOI: https://doi.org/10.1016/j.jechem.2017.03.014
[8] Liu, Z., Wang, Y., & Xie, Z. (2012). Thoughts on the future development of zeolitic catalysts from an industrial point of view. Chinese Journal of Catalysis, 33(1), 22–38. https://doi.org/10.1016/S1872-2067(10)60299-9 DOI: https://doi.org/10.1016/S1872-2067(10)60299-9
[9] Rodrigues, V. de O., & Faro Júnior, A. C. (2012). On catalyst activation and reaction mechanisms in propane aromatization on Ga/HZSM5 catalysts. Applied Catalysis A: General, 435–436, 68–77. https://doi.org/10.1016/j.apcata.2012.05.036 DOI: https://doi.org/10.1016/j.apcata.2012.05.036
[10] Tian, M., Zhao, T. Q., Chin, P. L., Liu, B. S., & Cheung, A. S.-C. (2014). Methane and propane co-conversion study over zinc, molybdenum and gallium modified HZSM-5 catalysts using time-of-flight mass-spectrometry. Chemical Physics Letters, 592, 36–40. https://doi.org/10.1016/j.cplett.2013.12.001 DOI: https://doi.org/10.1016/j.cplett.2013.12.001