TIK SILINDRSIMON REZERVUARLARDA BENZIN BUG‘LANISH YO‘QOTISHLARINI KAMAYTIRISH USULLARINING TAHLILI
Maqolaning Asosiy Qismi
Annotatsiya
Ushbu maqolada tik silindr shakldagi rezervuarlarda benzin bug‘lanish yo‘qotishlarini kamaytirish masalalari tahlil qilingan. Rezervuarlarda bug‘lanish yo‘qotishlarining asosiy manbalari sifatida kichik va katta “nafas olish” jarayonlari ko‘rib chiqilgan. Shuningdek, bug‘lanish jarayoniga ta’sir qiluvchi asosiy omillar — benzinning Reid bug‘ bosimi (RVP), harorat, rezervuar hajmi va konstruktiv xususiyatlari o‘rganilgan. Maqolada pontonli, suzuvchi tomli va germetik rezervuarlarning bug‘lanish yo‘qotishlarini kamaytirishdagi samaradorligi taqqoslab tahlil qilingan. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, nafas olish klapanlariga disk-aks ettirgich o‘rnatish hamda bug‘larni kondensatsiyalash texnologiyasidan foydalanish bug‘lanish yo‘qotishlarini sezilarli darajada kamaytirishi mumkinligi aniqlangan. Ushbu yondashuv iqtisodiy samaradorlikni oshirish bilan birga ekologik xavfsizlikni ham ta’minlaydi.
Yuklab olishlar
Maqola Tafsilotlari
Bo‘lim

Ushbu asar Creative Commons Attribution 4.0 Xalqaro Litsenziyasi asosida litsenziyalangan.
Ommaviy Litsenziya Shartlari
(Ochiq jurnal tizimlari (OJS) uchun)
O‘zbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiq quyidagi shartlar taqdim etiladi:
-
Mualliflik huquqi:
Chop etilgan maqolaning mualliflik huquqi muallif(lar)ga tegishli bo‘lib qoladi. Shu bilan birga, maqola OJS platformasida chop etilgandan so‘ng, uning kontenti Creative Commons (CC BY) litsenziyasi asosida tarqatiladi. -
Litsenziya turi:
Ushbu maqola Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0) litsenziyasi asosida tarqatiladi. Bu shuni anglatadiki, foydalanuvchilar ushbu maqolani quyidagi shartlarda qayta ishlatishlari, bo‘lishishlari va qayta ishlashlari mumkin:- Nusxa ko‘chirish va tarqatish: Maqola matni yoki uning qismlari nusxasi erkin tarqatilishi mumkin.
- Iqtibos keltirish va tahlil qilish: Maqoladan qismlar iqtibos sifatida foydalanilishi mumkin.
- Erkin foydalanish: Tadqiqot va o‘quv jarayonlari uchun maqoladan erkin foydalanish huquqi mavjud.
- Muallifga havola qilish: Foydalanuvchilar maqola muallifini to‘g‘ri ko‘rsatishi va asl manbaga havola berishi lozim.
-
Kommersiyaviy foydalanish:
Ushbu maqoladan tijorat maqsadlarida foydalanishga ruxsat beriladi, ammo mualliflik va manbaga havola majburiy hisoblanadi. -
Hujjatni o‘zgartirish:
Maqolaning matni yoki mazmunini o‘zgartirish, uni qayta ishlash mumkin, lekin har qanday o‘zgarishlar mualliflikka salbiy ta’sir ko‘rsatmasligi kerak. -
Mas’uliyat cheklovi:
Muallif(lar) maqola tarkibidagi ma’lumotlarning to‘g‘riligiga javobgar bo‘lib, platforma tahririyati mazkur ma’lumotlardan foydalanish natijasida kelib chiqadigan har qanday zarar uchun javobgarlikni o‘z zimmasiga olmaydi. -
Ommaviy foydalanish majburiyatlari:
Ushbu maqola mazmuni faqat qonuniy va axloqiy talablar asosida ishlatilishi kerak. Noqonuniy foydalanish qat’iyan man etiladi.
Izoh:
Mazkur litsenziya shartlari mualliflar va foydalanuvchilar o‘rtasida ochiq va shaffof foydalanishni ta’minlashga qaratilgan. Bu shartlarni qabul qilish orqali, siz maqola mazmunini Creative Commons litsenziyasiga muvofiq qayta ishlash va tarqatishga rozilik bildirasiz.
Havola: Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0)
Iqtibos keltirish tartibi
Adabiyotlar ro‘yxati
[1] Gary, J. H., Handwerk, G. E., & Kaiser, M. J. (2016). Petroleum refining: Technology and economics. CRC Press.
[2] Speight, J. G. (2014). The chemistry and technology of petroleum. CRC Press. DOI: https://doi.org/10.1201/b16559
[3] ASTM International. (n.d.). ASTM D323: Standard test method for vapor pressure of petroleum products (Reid method). ASTM.
[4] Smith, J. M., Van Ness, H. C., & Abbott, M. M. (2005). Introduction to chemical engineering thermodynamics. McGraw-Hill.
[5] U.S. Environmental Protection Agency. (2022). AP-42: Compilation of air pollutant emission factors. Chapter 7 – Liquid storage tanks.
[6] Sahakyan, L., et al. (2018). Evaporation losses from petroleum storage tanks. Journal of Loss Prevention in the Process Industries.
[7] American Petroleum Institute. (n.d.). API Standard 2000: Venting atmospheric and low-pressure storage tanks.
[8] ГОСТ 31385–2016. (2016). Вертикальные цилиндрические резервуары.
[9] Teng, Y., et al. (2017). Floating roof tank evaporation loss analysis. Energy & Fuels.
[10] International Organization for Standardization. (n.d.). ISO 6974: Natural gas — Determination of composition by gas chromatography.
[11] Perry, R. H., & Green, D. W. (2008). Perry’s chemical engineers’ handbook. McGraw-Hill.
[12] Seader, J. D., & Henley, E. J. (2011). Separation process principles. Wiley.
[13] Saxatov, B. G. (2024). Nordon gazni qayta ishlashga tayyorlash jarayonida sovutish qurilmalaridagi asoratlar. Pedagog respublika ilmiy jurnali, 7(11), 159–162.
[14] Saxatov, B. G. (2024). Tabiiy gazni qayta ishlashda desorbsiya jarayonini samaradorligini oshirish. Sanoatda raqamli texnologiyalar, 4(2), 133–136. DOI: https://doi.org/10.70769/3030-3214.SRT.2.4.2024.52
[15] Saxatov, B. G. (2024). Absorbsiya usulida H₂S va CO₂ dan tozalashda yutuvchi komponentlarning to‘yinish balansi me’yorlari. Sanoatda raqamli texnologiyalar, 4(2), 150–155. DOI: https://doi.org/10.70769/3030-3214.SRT.2.4.2024.56
[16] Saxatov, B. G., & Jurayev, E. I. (2025). Nordon gazni qayta ishlashga tayyorlash jarayonida sovutish qurilmalaridagi salbiy asoratlar. Development of Science, 3(9), 205–211.