KLINKERDAN KUMUSH VA MISNI AJRATIB OLISH TEXNOLOGIYASINI TADQIQ QILISH
Maqolaning Asosiy Qismi
Annotatsiya
Foydali qazilmalardan foydalanish va rangli metallar ishlab chiqarishga bo‘lgan talab yildan-yilga ortib bormoqda. Shu sababli, metallurgiya sanoatida ko‘p miqdorda texnogen chiqindilar hosil bo‘lmoqda. Bu chiqindilar chiqindixonalarda to‘planib, atrof-muhitga salbiy ta’sir ko‘rsatmoqda va foydali yer maydonlarini egallamoqda.
Shu texnogen chiqindilardan biri – rux ishlab chiqarish chiqindisi klinker bo‘lib, tarkibida ko‘plab qimmatbaho komponentlar (rux, mis, temir, oltin, kumush va boshq.) ni jamlab olgan. Klinkerni qayta ishlash uchun olib borilgan ko‘plab ilmiy tadqiqotlar hali ham ishlab chiqarishga joriy qilinmaganligi, joriy qilingani esa komponentlarni to‘liq ajratib olish imkonini bermaganligi sababli klinkerni qayta ishlash muammosi hali ham dolzarb bo‘lib qolmoqda.
Ushbu maqolada “Olmaliq KMK” AJ rux zavodi chiqindisi klinkerdan kumushni va misni ajratib olish texnologiyasi keltirilgan.
Yuklab olishlar
Maqola Tafsilotlari
Bo‘lim

Ushbu asar Creative Commons Attribution 4.0 Xalqaro Litsenziyasi asosida litsenziyalangan.
Ommaviy Litsenziya Shartlari
(Ochiq jurnal tizimlari (OJS) uchun)
O‘zbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiq quyidagi shartlar taqdim etiladi:
-
Mualliflik huquqi:
Chop etilgan maqolaning mualliflik huquqi muallif(lar)ga tegishli bo‘lib qoladi. Shu bilan birga, maqola OJS platformasida chop etilgandan so‘ng, uning kontenti Creative Commons (CC BY) litsenziyasi asosida tarqatiladi. -
Litsenziya turi:
Ushbu maqola Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0) litsenziyasi asosida tarqatiladi. Bu shuni anglatadiki, foydalanuvchilar ushbu maqolani quyidagi shartlarda qayta ishlatishlari, bo‘lishishlari va qayta ishlashlari mumkin:- Nusxa ko‘chirish va tarqatish: Maqola matni yoki uning qismlari nusxasi erkin tarqatilishi mumkin.
- Iqtibos keltirish va tahlil qilish: Maqoladan qismlar iqtibos sifatida foydalanilishi mumkin.
- Erkin foydalanish: Tadqiqot va o‘quv jarayonlari uchun maqoladan erkin foydalanish huquqi mavjud.
- Muallifga havola qilish: Foydalanuvchilar maqola muallifini to‘g‘ri ko‘rsatishi va asl manbaga havola berishi lozim.
-
Kommersiyaviy foydalanish:
Ushbu maqoladan tijorat maqsadlarida foydalanishga ruxsat beriladi, ammo mualliflik va manbaga havola majburiy hisoblanadi. -
Hujjatni o‘zgartirish:
Maqolaning matni yoki mazmunini o‘zgartirish, uni qayta ishlash mumkin, lekin har qanday o‘zgarishlar mualliflikka salbiy ta’sir ko‘rsatmasligi kerak. -
Mas’uliyat cheklovi:
Muallif(lar) maqola tarkibidagi ma’lumotlarning to‘g‘riligiga javobgar bo‘lib, platforma tahririyati mazkur ma’lumotlardan foydalanish natijasida kelib chiqadigan har qanday zarar uchun javobgarlikni o‘z zimmasiga olmaydi. -
Ommaviy foydalanish majburiyatlari:
Ushbu maqola mazmuni faqat qonuniy va axloqiy talablar asosida ishlatilishi kerak. Noqonuniy foydalanish qat’iyan man etiladi.
Izoh:
Mazkur litsenziya shartlari mualliflar va foydalanuvchilar o‘rtasida ochiq va shaffof foydalanishni ta’minlashga qaratilgan. Bu shartlarni qabul qilish orqali, siz maqola mazmunini Creative Commons litsenziyasiga muvofiq qayta ishlash va tarqatishga rozilik bildirasiz.
Havola: Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0)
Iqtibos keltirish tartibi
Adabiyotlar ro‘yxati
[1] Каюмов, О. А. У., & Узоков, Ш. З. У. (2026). Исследование способов переработки клинкера. Universum: Технические науки, 5(1[142]), 44–46.
[2] Qayumov, O. A., & Uzoqov, Sh. Z. (2025). Velslash jarayonida hosil bo‘lgan klinkerni qayta ishlash usullarini ishlab chiqish uchun tadqiq qilish. Sanoatda Raqamli Texnologiyalar / Цифровые технологии в промышленности, 3(2), 101–104. DOI: https://doi.org/10.70769/3030-3214.SRT.3.2.2025.25
[3] Toshqodirova, R., Jalolov, B., & Abdukarimova, N. (2022). “Olmaliq KMK” AJ rux zavodida rux kekini velslash jarayonini o‘rganish. Uzbek Scholar Journal, 5, 210–214.
[4] Созонова, Е. В. (2012). Пути разработки технологии обогащения клинкера от вельцевания цинковых кеков. In Научные исследования в горнометаллургическом производстве: Сборник научных трудов. ВНИИЦВЕТМЕТ.
[5] Toshqodirova, R., Jalolov, B., & Abdukarimova, N. (2022). Rux keki va uni velslash usuli bilan qayta ishlashda hosil bo‘luvchi mahsulotlar tahlili. Uzbek Scholar Journal, 4, 157–164. Maqola
[6] Бочаров, В. А., & Игнаткина, В. А. (2007). О роли железа и его соединений в процессах обогащения сульфидных руд цветных и благородных металлов. Известия высших учебных заведений. Цветная металлургия, (5), 4–12.
[7] Патент на изобретение № 2356960. Способ переработки отходов цинкового производства. (2006, November 15).
[8] Букульбаева, Н. С., Эдилканова, М. Э., & Кокаева, Г. А. (n.d.). Обзор технологий переработки клинкера вельц печей. Восточно-Казахстанский государственный технический университет им. Д. Серикбаева.