TOLA AJRATGICH KOLOSNIGI ALMASHINUVCHI ELEMENTINING ISHCHI YUZASINI ULTRATOVUSHLI ISHLOV BERISH ORQALI QATTIQLIGINI OSHIRISH TADQIQOTLARI

Maqola Yon paneli

PDF (Online First)
Nashr etilgan: 22.09.2026
DOI: https://doi.org/10.70769/3030-3214.SRT.4.3.2026.42
Kalit so‘zlar:
tola ajratgich, kolosnik, almashinuvchi element, ultratovushli ishlov berish, yuza qattiqligi, Po‘lat 45, paxta tolasi, ishqalanish koeffitsiyenti, yeyilishga chidamlilik, g‘adir-budurlik, qattiqlashtirilgan qatlam, plastik deformatsiya, nanostruktura

Maqolaning Asosiy Qismi

Axmedov, X.A.
O‘zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi M.T. O‘razboyev nomidagi Mexanika va inshootlar seysmik mustahkamligi instituti
Xaydarova, M.X.
Buxoro tumani yerlarni auksionga chiqarish bo‘limi

Annotatsiya

Mazkur maqolada 4DP-130 rusumli arrali tola ajratgich kolosnigining ishchi qismiga o‘rnatiladigan almashinuvchi elementning ishchi yuzasini ultratovushli ishlov berish orqali qattiqligini oshirish masalasi tadqiq etilgan. Element materiali sifatida O‘zbekistonda keng tarqalgan va iqtisodiy jihatdan qulay bo‘lgan Po‘lat 45 tanlangan. 22 kGs chastota, 10–25 mkm amplituda va 200 N statik kuch sharoitlarida ishlov berish rejimlari o‘rganilgan. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, A=20 mkm, P=200 N va n=2 o‘tishdan iborat optimal rejimda yuza qattiqligi 210 HV dan 480 HV gacha, ya’ni 2,3 marta oshgan, qattiqlashtirilgan qatlam chuqurligi taxminan 200 mkm ni tashkil etgan. Yuza g‘adir-budurligi Ra 1,25 mkm dan 0,34 mkm gacha, paxta tolasi bilan ishqalanish koeffitsiyenti esa 0,34 dan 0,23 gacha kamaygan. Abraziv yeyilishning 45% ga kamayishi ultratovushli ishlov berishning almashinuvchi elementning xizmat muddatini oshirishdagi samaradorligini ko‘rsatdi. Olingan natijalar paxta tozalash mashinalarining ishchi organlarini mahalliy Po‘lat 45 asosida modernizatsiya qilish uchun amaliy ahamiyatga ega.

Yuklab olishlar

Yuklab olish ma’lumotlari hali mavjud emas.

Maqola Tafsilotlari

Son

Jild 4 № 3 (2026)

Bo‘lim

Yengil sanoat tarmoqlari
Creative Commons License

Ushbu asar Creative Commons Attribution 4.0 Xalqaro Litsenziyasi asosida litsenziyalangan.

Ommaviy Litsenziya Shartlari
(Ochiq jurnal tizimlari (OJS) uchun)

O‘zbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiq quyidagi shartlar taqdim etiladi:

  1. Mualliflik huquqi:
    Chop etilgan maqolaning mualliflik huquqi muallif(lar)ga tegishli bo‘lib qoladi. Shu bilan birga, maqola OJS platformasida chop etilgandan so‘ng, uning kontenti Creative Commons (CC BY) litsenziyasi asosida tarqatiladi.

  2. Litsenziya turi:
    Ushbu maqola Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0) litsenziyasi asosida tarqatiladi. Bu shuni anglatadiki, foydalanuvchilar ushbu maqolani quyidagi shartlarda qayta ishlatishlari, bo‘lishishlari va qayta ishlashlari mumkin:

    • Nusxa ko‘chirish va tarqatish: Maqola matni yoki uning qismlari nusxasi erkin tarqatilishi mumkin.
    • Iqtibos keltirish va tahlil qilish: Maqoladan qismlar iqtibos sifatida foydalanilishi mumkin.
    • Erkin foydalanish: Tadqiqot va o‘quv jarayonlari uchun maqoladan erkin foydalanish huquqi mavjud.
    • Muallifga havola qilish: Foydalanuvchilar maqola muallifini to‘g‘ri ko‘rsatishi va asl manbaga havola berishi lozim.

  3. Kommersiyaviy foydalanish:
    Ushbu maqoladan tijorat maqsadlarida foydalanishga ruxsat beriladi, ammo mualliflik va manbaga havola majburiy hisoblanadi.

  4. Hujjatni o‘zgartirish:
    Maqolaning matni yoki mazmunini o‘zgartirish, uni qayta ishlash mumkin, lekin har qanday o‘zgarishlar mualliflikka salbiy ta’sir ko‘rsatmasligi kerak.

  5. Mas’uliyat cheklovi:
    Muallif(lar) maqola tarkibidagi ma’lumotlarning to‘g‘riligiga javobgar bo‘lib, platforma tahririyati mazkur ma’lumotlardan foydalanish natijasida kelib chiqadigan har qanday zarar uchun javobgarlikni o‘z zimmasiga olmaydi.

  6. Ommaviy foydalanish majburiyatlari:
    Ushbu maqola mazmuni faqat qonuniy va axloqiy talablar asosida ishlatilishi kerak. Noqonuniy foydalanish qat’iyan man etiladi.

Izoh:
Mazkur litsenziya shartlari mualliflar va foydalanuvchilar o‘rtasida ochiq va shaffof foydalanishni ta’minlashga qaratilgan. Bu shartlarni qabul qilish orqali, siz maqola mazmunini Creative Commons litsenziyasiga muvofiq qayta ishlash va tarqatishga rozilik bildirasiz.

Havola: Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0)

Muallif biografiyalari

Axmedov, X.A., O‘zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi M.T. O‘razboyev nomidagi Mexanika va inshootlar seysmik mustahkamligi instituti

O‘zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi M.T. O‘razboyev nomidagi Mexanika va inshootlar seysmik mustahkamligi instituti yetakchi ilmiy xodimi, texnika fanlari doktori (DSc), Toshkent, O‘zbekiston

Xaydarova, M.X., Buxoro tumani yerlarni auksionga chiqarish bo‘limi

Buxoro tumani yerlarni auksionga chiqarish bo‘limi mutaxassisi, Buxoro, O‘zbekiston

Iqtibos keltirish tartibi

Axmedov, X. A., & Xaydarova, M. X. (2026). TOLA AJRATGICH KOLOSNIGI ALMASHINUVCHI ELEMENTINING ISHCHI YUZASINI ULTRATOVUSHLI ISHLOV BERISH ORQALI QATTIQLIGINI OSHIRISH TADQIQOTLARI. Sanoatda Raqamli Texnologiyalar, 4(3). https://doi.org/10.70769/3030-3214.SRT.4.3.2026.42

Adabiyotlar ro‘yxati

[1] Cao, X. J., Pyoun, Y. S., & Murakami, R. (2010). Fatigue properties of a S45C steel subjected to ultrasonic nanocrystal surface modification. Applied Surface Science, 256(21), 6297–6303. https://doi.org/10.1016/j.apsusc.2010.04.007 DOI: https://doi.org/10.1016/j.apsusc.2010.04.007

[2] Wu, B., Zhang, J., Zhang, L., Pyoun, Y. S., & Murakami, R. (2014). Effect of ultrasonic nanocrystal surface modification on surface and fatigue properties of quenching and tempering S45C steel. Applied Surface Science, 321, 318–330. https://doi.org/10.1016/j.apsusc.2014.09.068 DOI: https://doi.org/10.1016/j.apsusc.2014.09.068

[3] Wu, B., Wang, P., Pyoun, Y. S., Zhang, J., & Murakami, R. (2013). Effect of ultrasonic nanocrystal surface modification on the fatigue behaviors of plasma-nitrided S45C steel. Surface and Coatings Technology, 213, 271–277. https://doi.org/10.1016/j.surfcoat.2012.10.063 DOI: https://doi.org/10.1016/j.surfcoat.2012.10.063

[4] Amanov, A., Pyun, Y. S., & Sasaki, S. (2014). Effects of ultrasonic nanocrystalline surface modification (UNSM) technique on the tribological behavior of sintered Cu-based alloy. Tribology International, 72, 187–197. https://doi.org/10.1016/j.triboint.2013.12.003 DOI: https://doi.org/10.1016/j.triboint.2013.12.003

[5] Chang, S., Pyun, Y. S., & Amanov, A. (2017). Wear enhancement of wheel-rail interaction by ultrasonic nanocrystalline surface modification technique. Materials, 10(2), Article 188. https://doi.org/10.3390/ma10020188 DOI: https://doi.org/10.3390/ma10020188

[6] Magazov, N., Satbaeva, Z., Rakhadilov, B., & Amanov, A. (2023). A study on surface hardening and wear resistance of AISI 52100 steel by ultrasonic nanocrystal surface modification and electrolytic plasma surface modification technologies. Materials, 16(21), Article 6824. https://doi.org/10.3390/ma16206824 DOI: https://doi.org/10.3390/ma16206824

[7] John, M., Kuruveri, U. B., & Menezes, P. L. (2022). Ultrasonic nanocrystal surface modification: Processes, characterization, properties, and applications. Nanomaterials, 12(9), Article 1415. https://doi.org/10.3390/nano12091415 DOI: https://doi.org/10.3390/nano12091415

[8] Ye, H., Sun, X., Liu, Y., et al. (2021). Application of ultrasonic nanocrystal surface modification (UNSM) technique for surface strengthening of titanium and titanium alloys: A mini review. Journal of Materials Research and Technology, 11, 351–377. https://doi.org/10.1016/j.jmrt.2021.01.013 DOI: https://doi.org/10.1016/j.jmrt.2021.01.013

[9] Панин, В. Е., и др. (2015). Влияние ультразвуковой обработки на структуру и свойства поверхностного слоя конструкционных сталей. Физическая мезомеханика, (4), 5–14.

[10] Мирошниченко, Ф. Д. (1985). Теория и расчёт рабочих органов джинов. Ташкент: Фан.

[11] Джураев, А., & Максудов, Р. (2012). Технологические машины и оборудование хлопкоочистительного производства. Ташкент: Мехнат.

[12] ГОСТ 1050. (n.d.). Металлопродукция из нелегированных конструкционных качественных и специальных сталей. Общие технические условия.

[13] Axmedov, X. (2024). Paxta tozalash mashinalari ishchi organlarining tebranish va konstruksion tahlili masalalari. Mexanika muammolari. Toshkent.

O'xshash maqolalar

Siz ham ushbu maqola uchun {$ advancedSearchLink} olishingiz mumkin.