HAVO SIFATINI NAZORAT QILISHDA KO‘P SIKLONLI CHANG USHLAGICHLAR UCHUN VAQT BO‘YICHA ANIQLASHTIRILGAN VA KINETIK SIMULYATSIYA TIZIMI
Maqolaning Asosiy Qismi
Annotatsiya
Multisiklonli chang yig‘uvchilar yirik sanoat gaz oqimlaridan zarrachalarni olib tashlash uchun muhim qurilmalar hisoblanadi. Ushbu tadqiqotda populyatsiya balansiga asoslangan kinetik modulni Reynolds-o‘rtacha Navier-Stokes tizimida qurilgan CFD-DPM hal qiluvchi bilan birlashtirgan gibrid kinetik-dinamik modellashtirish yondashuvi taklif etiladi. Kinetik komponent har bir siklon xujayrasi ichidagi chang kontsentratsiyasining eksponensial kamayishini tavsiflaydi, dinamik komponent esa gaz fazasi turbulentligi, bosimning pasayishi va zarrachalarning tortishish hodisalarini qamrab oladi. Model ikkita asosiy ishlash egri chizig‘ini ishlab chiqaradi: yig‘ish samaradorligining 0,1-10 mikron diapazonidagi zarrachalar diametriga bog‘liqligi va 60 soniya oralig‘ida chiqadigan chang kontsentratsiyasining vaqtga bog‘liq parchalanishi. So‘nggi sanoat o‘lchovlari ma'lumotlaridan foydalangan holda tekshirish shuni ko‘rsatadiki, model samaradorlik uchun 6% dan past va bosim pasayishi uchun 4% dan past bo‘lgan bashorat xatolariga erishadi, bu uning ishonchliligini tasdiqlaydi. Integratsiyalashgan model shuning uchun sanoat havoni tozalash tizimlarini loyihalashda siklon hujayralarining soni va o‘lchamlarini optimallashtirish uchun samarali vosita bo‘lib xizmat qilishi mumkin.
Yuklab olishlar
Maqola Tafsilotlari
Bo‘lim

Ushbu asar Creative Commons Attribution 4.0 Xalqaro Litsenziyasi asosida litsenziyalangan.
Ommaviy Litsenziya Shartlari
(Ochiq jurnal tizimlari (OJS) uchun)
O‘zbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiq quyidagi shartlar taqdim etiladi:
-
Mualliflik huquqi:
Chop etilgan maqolaning mualliflik huquqi muallif(lar)ga tegishli bo‘lib qoladi. Shu bilan birga, maqola OJS platformasida chop etilgandan so‘ng, uning kontenti Creative Commons (CC BY) litsenziyasi asosida tarqatiladi. -
Litsenziya turi:
Ushbu maqola Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0) litsenziyasi asosida tarqatiladi. Bu shuni anglatadiki, foydalanuvchilar ushbu maqolani quyidagi shartlarda qayta ishlatishlari, bo‘lishishlari va qayta ishlashlari mumkin:- Nusxa ko‘chirish va tarqatish: Maqola matni yoki uning qismlari nusxasi erkin tarqatilishi mumkin.
- Iqtibos keltirish va tahlil qilish: Maqoladan qismlar iqtibos sifatida foydalanilishi mumkin.
- Erkin foydalanish: Tadqiqot va o‘quv jarayonlari uchun maqoladan erkin foydalanish huquqi mavjud.
- Muallifga havola qilish: Foydalanuvchilar maqola muallifini to‘g‘ri ko‘rsatishi va asl manbaga havola berishi lozim.
-
Kommersiyaviy foydalanish:
Ushbu maqoladan tijorat maqsadlarida foydalanishga ruxsat beriladi, ammo mualliflik va manbaga havola majburiy hisoblanadi. -
Hujjatni o‘zgartirish:
Maqolaning matni yoki mazmunini o‘zgartirish, uni qayta ishlash mumkin, lekin har qanday o‘zgarishlar mualliflikka salbiy ta’sir ko‘rsatmasligi kerak. -
Mas’uliyat cheklovi:
Muallif(lar) maqola tarkibidagi ma’lumotlarning to‘g‘riligiga javobgar bo‘lib, platforma tahririyati mazkur ma’lumotlardan foydalanish natijasida kelib chiqadigan har qanday zarar uchun javobgarlikni o‘z zimmasiga olmaydi. -
Ommaviy foydalanish majburiyatlari:
Ushbu maqola mazmuni faqat qonuniy va axloqiy talablar asosida ishlatilishi kerak. Noqonuniy foydalanish qat’iyan man etiladi.
Izoh:
Mazkur litsenziya shartlari mualliflar va foydalanuvchilar o‘rtasida ochiq va shaffof foydalanishni ta’minlashga qaratilgan. Bu shartlarni qabul qilish orqali, siz maqola mazmunini Creative Commons litsenziyasiga muvofiq qayta ishlash va tarqatishga rozilik bildirasiz.
Havola: Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0)
Iqtibos keltirish tartibi
Adabiyotlar ro‘yxati
1. Djurayev, S. S. (2024). Multisiklon qurilmasi samaradorligiga zarralar o‘lchami va kontsentratsiyasining ta’siri. Al-Farg‘oniy avlodlari, 1(3), 153–158. https://doi.org/10.5281/zenodo.13954937
2. Djurayev, S. S.,& Sharibayev, N. Y. (2025). Yangi avlod multisiklonlarning soddalashtirilgan konstruksiyalari va ularning ekologik ta’sirini kamaytirishdagi o‘rni. Science and Innovation in the Education System, 4(3), 27–29. https://doi.org/10.5281/zenodo.15039739
3. Djurayev, S. S., & Sharibayev, N. Y. (d2025). Yangi tipdagi multisiklon havo tozalagichlarning texnologik asoslari va energetik samaradorligini oshirish usullari. Academic Research in Modern Science, 4(12), 96–100. https://doi.org/10.5281/zenodo.15039677
4. Sharibaev, N. Y., Tursunov, A. A., & Djuraev, S. S. (2022). Mathematical modeling of the laws of airborne distribution of dust particles generated in manufacturing plants. Journal of Physics: Conference Series, 2373(7), 072043. https://doi.org/10.1088/1742-6596/2373/7/072043 DOI: https://doi.org/10.1088/1742-6596/2373/7/072043
5. Sharibayev, N. Y., Tursunov, A. A. O., & Djurayev, S. S. (2021). Intellectual devices for determination of dust particle concentration. Current Research Journal of Pedagogics, 2(12), 166–170. https://doi.org/10.37547/pedagogics-crjp-02-12-33 DOI: https://doi.org/10.37547/pedagogics-crjp-02-12-33
6. Djurayev, S. S., & Ermatova, Z. Q. (2024). Yangi konstruktsiyadagi multisiklon qurilmasining energiya samaradorligini tahlil qilish. Al-Farg‘oniy avlodlari, 1(4), 327 – 331.
7. Djurayev, S., & Sharibayev, N. (2025). Ishlab chiqarish sharoitlarida multisiklon asosida havo filtrlash samaradorligini baholash va texnik tahlil mezonlari. Models and Methods in Modern Science, 4(3), 44 – 48.
8. Tursunov, A., Djurayev, S. S., & Sharibayev, N. Y. (2025). Mechanisms for monitoring industrial ecology based on the integration of smart filters and SCADA systems. American Journal of Technology Advancement, 2(5), 1–5.