KARYER EKSKAVATORI CHO‘MICH TISHLARINING DINAMIK YUKLANISH SHAROITIDA ABRAZIV YEMIRILISHINI BAHOLASH
Maqolaning Asosiy Qismi
Annotatsiya
Maqolada karyer ekskavatori cho‘mich tishlarining dinamik yuklanish sharoitida abraziv yemirilish jarayoni tadqiq etilgan. Qazish jarayonida cho‘mich tishlariga ta’sir etuvchi kontakt bosimi, ishqalanish kuchlari, abraziv zarrachalar va dinamik yuklamalarning yemirilish intensivligiga ta’siri tahlil qilingan. Tish profili bo‘ylab ajratilgan xarakterli uchastkalarda yemirilish miqdorining notekis taqsimlanishi aniqlanib, eng yuqori yemirilish kesuvchi qirra va unga yaqin kontakt zonalarida yuzaga kelishi asoslangan. Eksperimental natijalar asosida yemirilish jarayonining tish uzunligi bo‘ylab o‘zgarishini ifodalovchi ikkinchi darajali regressiya modeli ishlab chiqilgan. Modelning statistik ko‘rsatkichlari uning tajriba natijalariga yetarli darajada mos kelishini ko‘rsatgan. Olingan natijalar cho‘mich tishlarining eng ko‘p yemiriladigan qismlarini aniqlash, ularni lokal mustahkamlash, himoya qoplamalaridan foydalanish, xizmat muddatini prognozlash hamda ekskavator ishchi organlarining ekspluatatsion ishonchliligini oshirish uchun amaliy ahamiyatga ega.
Yuklab olishlar
Maqola Tafsilotlari
Bo‘lim

Ushbu asar Creative Commons Attribution 4.0 Xalqaro Litsenziyasi asosida litsenziyalangan.
Ommaviy Litsenziya Shartlari
(Ochiq jurnal tizimlari (OJS) uchun)
O‘zbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiq quyidagi shartlar taqdim etiladi:
-
Mualliflik huquqi:
Chop etilgan maqolaning mualliflik huquqi muallif(lar)ga tegishli bo‘lib qoladi. Shu bilan birga, maqola OJS platformasida chop etilgandan so‘ng, uning kontenti Creative Commons (CC BY) litsenziyasi asosida tarqatiladi. -
Litsenziya turi:
Ushbu maqola Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0) litsenziyasi asosida tarqatiladi. Bu shuni anglatadiki, foydalanuvchilar ushbu maqolani quyidagi shartlarda qayta ishlatishlari, bo‘lishishlari va qayta ishlashlari mumkin:- Nusxa ko‘chirish va tarqatish: Maqola matni yoki uning qismlari nusxasi erkin tarqatilishi mumkin.
- Iqtibos keltirish va tahlil qilish: Maqoladan qismlar iqtibos sifatida foydalanilishi mumkin.
- Erkin foydalanish: Tadqiqot va o‘quv jarayonlari uchun maqoladan erkin foydalanish huquqi mavjud.
- Muallifga havola qilish: Foydalanuvchilar maqola muallifini to‘g‘ri ko‘rsatishi va asl manbaga havola berishi lozim.
-
Kommersiyaviy foydalanish:
Ushbu maqoladan tijorat maqsadlarida foydalanishga ruxsat beriladi, ammo mualliflik va manbaga havola majburiy hisoblanadi. -
Hujjatni o‘zgartirish:
Maqolaning matni yoki mazmunini o‘zgartirish, uni qayta ishlash mumkin, lekin har qanday o‘zgarishlar mualliflikka salbiy ta’sir ko‘rsatmasligi kerak. -
Mas’uliyat cheklovi:
Muallif(lar) maqola tarkibidagi ma’lumotlarning to‘g‘riligiga javobgar bo‘lib, platforma tahririyati mazkur ma’lumotlardan foydalanish natijasida kelib chiqadigan har qanday zarar uchun javobgarlikni o‘z zimmasiga olmaydi. -
Ommaviy foydalanish majburiyatlari:
Ushbu maqola mazmuni faqat qonuniy va axloqiy talablar asosida ishlatilishi kerak. Noqonuniy foydalanish qat’iyan man etiladi.
Izoh:
Mazkur litsenziya shartlari mualliflar va foydalanuvchilar o‘rtasida ochiq va shaffof foydalanishni ta’minlashga qaratilgan. Bu shartlarni qabul qilish orqali, siz maqola mazmunini Creative Commons litsenziyasiga muvofiq qayta ishlash va tarqatishga rozilik bildirasiz.
Havola: Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0)
Iqtibos keltirish tartibi
Adabiyotlar ro‘yxati
[1] Djabborov, M. N., & Aripov, L. T. (2013). Foydali qazilmalarni ochiq usulda qazib olish. Iqtisod-Moliya. 88 b.
[2] Sagatov, N. H. (2015). Ochiq kon ishlari texnologiyasi va kompleks mexanizatsiyalash. Kamalak Press. 296 b.
[3] Болобов, В. И., Баталов, А. П., Бочков, В. С., & Чупин, С. А. (2014). Износостойкость стали 110Г13Л в различных абразивных средах. Записки Горного института, 209, 17–22.
[4] Chorshanbiev, S. M., Karimov, K. A., Adilova, S. R., Turakhodjaev, N. J., Erkinjonov, A., Mirmuhamedov, M. M., Sharipov, J. H., Obidove, Z. R., & Komolov, K. (2024). Development of wear-resistant parts of high-manganese modified 110G13L brand steel. Журнал Сибирского федерального университета. Техника и технологии, 17(2), 175–185. DOI: https://doi.org/10.1063/5.0219220
[5] Турдиев, С. А., & Жураев, А. Ш. (2022). Исследование влияния абразивного изнашивания зуба ковша экскаватора на величину сопротивления копанию грунта. Academic Research in Educational Sciences, 3(3), 105–110.
[6] Sultanov, D., & Mamahonov, A. (2026). Tog‘ jinslari mustahkamligini o‘lchash usullarining tahlili. Строительство и образование, 5(1), 15–23.
[7] Umidjon, K. Y. T. N. H., et al. (2024). Tog‘ jinslari va ularning tarkibiy qismi, ularning sanoatda ishlatilishi. Zamonaviy ta’limda fan va innovatsion tadqiqotlar jurnali, 2(7), 64–73.
[8] Ubaydullaev, M., Ruklinskaya, E., Kosimov, U., & Khalikulov, U. (2025). Technology of surface hardening of teeth of excavator buckets by composite carburizing method. Vibroengineering Procedia, 60, 353–358. https://doi.org/10.21595/vp.2025.25501 DOI: https://doi.org/10.21595/vp.2025.25501
[9] Полюшкин, Н. Г. (2013). Основы теории трения, износа и смазки: Учебное пособие. Красноярск. 192 с.
[10] Михальченков, А. М., и др. (2017). К вопросу о форме частиц кварцевой фракции почвы и их влиянии на изнашивание деталей рабочих органов почвообрабатывающих орудий. Труды ГОСНИТИ, 129, 142–147.
[11] Колпаков, В. И., & Илюхина, А. А. (2019). Особенности математического моделирования разрушения конструкций из разных материалов под действием высокоскоростной гидроабразивной струи. Инженерный журнал: наука и инновации, (9/93), 1.
[12] Тихомиров, В. П., & Измеров, М. А. (2015). Контактная механика фрактальных поверхностей. Транспортное машиностроение, (1/45), 60–66. DOI: https://doi.org/10.12737/22753
[13] Попов, С. Н., & Андриенко, С. В. (2013). Исследование характера изнашивания и анализ механизма абразивного разрушения рабочих органов баровых машин. Нові матеріали і технології в металургії та машинобудуванні, (1), 50–56.
[14] Гречнева, М. В., Толкачев, С. А., & Владимирцев, И. К. (2011). Повышение износостойкости деталей горных машин. iPolytech Journal, (12/59), 26–29.
[15] Пасько, Н. И., Анцев, А. В., Анцева, Н. В., & Сальников, С. В. (2015). Веерная модель износа режущего инструмента и оптимизация режима профилактики. Известия Тульского государственного университета. Технические науки, (12-1), 119–130.
[16] Исследование параметров износа состояния режущего инструмента. (2022). Uzbek Scholar Journal, 9, 47–49. Maqola sahifasi
[17] Haydarov, Sh. B., & Usmonov, M. Z. (2023). Ekskavator ishchi a’zolarining ish samaradorligini oshirishda ta’sir etuvchi omillarni tahlil qilish. Sanoatda raqamli texnologiyalar / Цифровые технологии в промышленности, 1(2), 70–78. DOI: 10.5281/zenodo.10392643
[18] Turdiyev, S. A., et al. (2022). Experimental and test study of the effectiveness of the improved design of the excavator bucket jaw plate. Central Asian Research Journal for Interdisciplinary Studies (CARJIS), 2(3), 214–223.