KOBALT SAQLAGAN KEKLARNI GIDROMETALLURGIK QAYTA ISHLASHNING ZAMONAVIY TEXNOLOGIYALARI

Maqolaning Asosiy Qismi

Eshonqulov, U.X.
Xasanov, A.S.
Qarshiyev, H.K.

Annotatsiya

Maqolada rux ishlab chiqarishning oraliq mahsulotlaridan kobaltni ajratib olishning zamonaviy gidrometallurgik usullari tahlil qilingan. Tarkibida 0,5–3,0% kobalt va 40–60% rux bo‘lgan keklarga alohida e’tibor qaratilgan. Unda ushbu oraliq mahsulotlarning hosil bo‘lishi, ekologik xavfi hamda metallurgiya sanoatida qayta ishlash orqali tarkibidan kobalt, kadmiy va ruxni ajratib olish imkoniyatlari ko‘rib chiqilgan. Selektiv kislotali eritmaga o‘tkazish, oksidlovchi cho‘ktirish va ammiakli-sulfatli ishlov berish usullari taqqoslangan. Avvalgi tadqiqotlar natijalarining tahlili shuni ko‘rsatadiki, pH va oksidlanish-qaytarilish potensialini tartibga solish orqali kobaltning asosiy qismini qattiq qoldiqda saqlagan holda, ruxning 90 foizdan ortig‘ini eritish mumkin. Co2+ ionini Co3+ gacha oksidlash orqali tarkibida 50 foizdan ortiq kobalt bo‘lgan mahsulot va qoldiq metall konsentratsiyasi 1 mg/l dan kam bo‘lgan eritma olish mumkin. Ozon pH 4,0 da kobaltning 98 foizdan ko‘prog‘ini cho‘ktirishni ta’minlasa-da, ushbu jarayonga katta ekspluatatsion xarajatlarni talab etiladi. Xulosa qilib aytganda, texnologiyani tanlashda metallarni ajratishning selektivligini, reagentlar sarfini, eritmalarni ishlab chiqarishga qaytarish imkoniyatini va keklarni qayta ishlashning ekologik oqibatlarini hisobga olish zarur.

Yuklab olishlar

Yuklab olish ma’lumotlari hali mavjud emas.

Maqola Tafsilotlari

Bo‘lim

Kon-metallurgiya va ishlab chiqarish sanoati

Muallif biografiyalari

Eshonqulov, U.X., Karshi State Technical University

PhD, Qarshi davlat texnika universiteti, Geologiya va konchilik ishi kafedrasi mudiri, Qarshi, O‘zbekiston

Xasanov, A.S., “Olmaliq kon-metallurgiya kombinati” AJ

Texnika fanlari doktori, professor, “Olmaliq kon-metallurgiya kombinati” AJ Innovatsion texnologiyalarni rivojlantirish va joriy etish markazi texnologiya bo‘yicha direktor o‘rinbosari, Olmaliq, O‘zbekiston

Qarshiyev, H.K., Olmaliq davlat texnika instituti

Katta o‘qituvchi, t.f.f.d. (PhD), Olmaliq davlat texnika instituti, Olmaliq, O‘zbekiston

Iqtibos keltirish tartibi

Eshonqulov, U. X., Xasanov, A. S., & Qarshiyev, H. K. (2026). KOBALT SAQLAGAN KEKLARNI GIDROMETALLURGIK QAYTA ISHLASHNING ZAMONAVIY TEXNOLOGIYALARI. Sanoatda Raqamli Texnologiyalar, 4(3). https://doi.org/10.70769/3030-3214.SRT.4.3.2026.7

Adabiyotlar ro‘yxati

[1] Li, G. H., Rao, M. J., Li, Q. A., Peng, Z. W., & Jiang, T. (2010). Extraction of cobalt from laterite ores by citric acid in presence of ammonium bifluoride. Transactions of Nonferrous Metals Society of China, 20(8), 1517–1520. DOI: https://doi.org/10.1016/S1003-6326(09)60331-9

[2] Sunnatov, J. B., Qarshiyev, H. K., & Shaymanov, I. I. (2022). Kobalt saqlagan keklarni gidrometallurgik qayta ishlash usullarini o‘rganish va tahlil qilish. Oriental Renaissance: Innovative, Educational, Natural and Social Sciences, 2(5), 166–173.

[3] Qarshiyev, H. K., Xasanov, A. S., Murashkeyevich, S. M., & Abdiyeva, M. M. (2024). Kobalt-nikel kekini tanlab eritishning maqbul parametrlarini tadqiq qilish. Sanoatda raqamli texnologiyalar / Цифровые технологии в промышленности, 2(4), 20–24. https://doi.org/10.70769/3030-3214.SRT.2.4.2024.059 DOI: https://doi.org/10.70769/3030-3214.SRT.2.4.2024.059

[4] Sunnatov, J. B., Qarshiyev, H. K., Munosibov, S. M., Xaydaraliyev, X. R., & Yakubov, M. M. Kobalt-nikelli keklarni qayta ishlashning zamonaviy texnologiyalarini tadqiq qilish. Kompozitsion materiallar. (Manba ma'lumotlari toʻliq emas.)

[5] Qarshiyev, H. K., & Shaymanov, I. I. (2021). Rux ishlab chiqarish zavodida hosil bo‘layotgan oraliq mahsulotlardan kobaltni ajratib olish imkoniyatlarini o‘rganish. Science and Education, 2(3), 142–146.

[6] Li, Q., Zhang, B., Min, X. B., & Shen, W. Q. (2013). Acid leaching kinetics of zinc plant purification residue. Transactions of Nonferrous Metals Society of China, 23(9), 2786–2791. DOI: https://doi.org/10.1016/S1003-6326(13)62798-3

[7] Behnajady, B., & Moghaddam, J. (2015). Statistical evaluation and optimization of zinc electrolyte hot purification process by Taguchi method. Journal of Central South University, 22(6), 2066–2072. DOI: https://doi.org/10.1007/s11771-015-2730-4

[8] Boyanov, B. S., Konareva, V. V., & Kolev, N. K. (2004). Purification of zinc sulfate solutions from cobalt and nickel through activated cementation. Hydrometallurgy, 73(1), 163–168. DOI: https://doi.org/10.1016/j.hydromet.2003.09.002

[9] Nelson, A., Demopoulos, G. P., & Houlachi, G. (2000). The effect of solution constituents and novel activators on cobalt cementation. Canadian Metallurgical Quarterly, 39(2), 175–186. DOI: https://doi.org/10.1179/cmq.2000.39.2.175

[10] Yakubov, M. M., Sunnatov, J. B., Qarshiyev, H. K., & Shaymanov, I. I. (2022). Kobalt saqlagan keklarni qayta ishlashning zamonaviy ahvoli va usullari. Science and Education, 3(5), 474–481.

[11] Каршиев, Х. К., Мурашкеевич, С. М., & Ахмедова, Н. Э. (2025). Современное состояние производства кобальта и исследование методов извлечения кобальта из металлургических отходов. Universum: технические науки, 2(5), 62–70.

[12] Stanojević, D., Nikolić, B., & Todorović, M. (2000). Evaluation of cobalt from cobaltic waste products from the production of electrolytic zinc and cadmium. Hydrometallurgy, 54(2), 151–160. DOI: https://doi.org/10.1016/S0304-386X(99)00062-6

[13] Behnajady, B., & Moghaddam, J. (2017). Selective leaching of zinc from hazardous arsenic-bearing zinc plant purification filter cake. Chemical Engineering Research and Design, 117, 564–574. DOI: https://doi.org/10.1016/j.cherd.2016.11.019

[14] Gouvea, L. R., & Morais, C. A. (2007). Recovery of zinc and cadmium from industrial waste by leaching/cementation. Minerals Engineering, 20(9), 956–958. DOI: https://doi.org/10.1016/j.mineng.2007.04.016

[15] Wang, Y., & Zhou, C. (2002). Hydrometallurgical process for recovery of cobalt from zinc plant residue. Hydrometallurgy, 63(3), 225–234. DOI: https://doi.org/10.1016/S0304-386X(01)00213-4

[16] Ashtari, P., & Pourghahramani, P. (2018). Hydrometallurgical recycling of cobalt from zinc plants residue. Journal of Material Cycles and Waste Management, 20(1), 155–166. DOI: https://doi.org/10.1007/s10163-016-0558-0

[17] Karshiev, K., Ergashev, M., Mirzanova, Z., & Karshiboyev, S. (2025). Current state of oxidative precipitation of cobalt and study of factors affecting the oxidative precipitation process. Universum: технические науки, 4(7(136)), 5–10. https://doi.org/10.32743/UniTech.2025.136.7.20554 DOI: https://doi.org/10.32743/UniTech.2025.136.7.20554

[18] Hong, T. (2003). Study on the separation of zinc and cobalt from cobalt slag by oxidation precipitation. Xi’an University of Architecture and Technology, 227–234.

[19] Guo, Y. H. (2000). Disscussion of the redox reaction mechanism of inorganic oxygen-containing acid. Journal of Higher Correspondence Education (Natural Science), (2), 42–44.

[20] Liu, C. X., Wang, J. K., Xie, G., & Yang, D. J. (2007). Upgrading of cobalt from cobalt–nickel slag by sodium persulfate oxidation. Hydrometallurgy of China, (3), 154–162.

[21] Liu, Q. J. (2013). Enriched of cobalt from zinc plant purification residue by sodium persulfate oxidation. Nonferrous Metallurgy of China, 42(2), 58–60.

[22] Zhang, Y. F. (2012). Experimental study on the oxidation of cobalt by sodium persulfate. Xinjiang Non-Ferrous Metals, 35(Suppl. 1), 81–82.

[23] Güler, E., & Seyrankaya, A. (2016). Precipitation of impurity ions from zinc leach solutions with high iron contents: A special emphasis on cobalt precipitation. Hydrometallurgy, 164, 118–124. DOI: https://doi.org/10.1016/j.hydromet.2016.06.010

[24] Chivot, J., Mendoza, L., Mansour, C., Pauporté, T., & Cassir, M. (2008). New insight in the behaviour of Co–H₂O system at 25–150 °C, based on revised Pourbaix diagrams. Corrosion Science, 50, 62–69. DOI: https://doi.org/10.1016/j.corsci.2007.07.002

[25] Liu, W., Zhang, R., Liu, Z., & Li, C. (2016). Removal of chloride from simulated zinc sulfate electrolyte by ozone oxidation. Hydrometallurgy, 160, 147–151. DOI: https://doi.org/10.1016/j.hydromet.2015.12.006

[26] Li, L. B., Xue, J. Q., Hong, T., Yang, J., & Wang, X. (2011). Separation of cobalt from zinc sulfate solution by novel oxidant. In H. S. Kim, J. F. Yang, C. H. Han, S. C. Thongtem, & S. W. Lee (Eds.), Eco-Materials Processing and Design XII (pp. 145–148). Trans Tech Publications. DOI: https://doi.org/10.4028/www.scientific.net/MSF.695.145

[27] Tian, Q., Xin, Y., Yao, B., & Guo, X. (2013). Efficient purification of trace cobalt in zinc hydrometallurgical process by ozone oxidation. Chinese Journal of Nonferrous Metals, 23(4), 1140–1144.

Xuddi shu muallif (lar) ning eng ko'p o'qilgan maqolalari

O'xshash maqolalar

Siz ham ushbu maqola uchun {$ advancedSearchLink} olishingiz mumkin.